C 184/94
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
25.5.2023
επενδύσεις στην ψηφιοποίηση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα, πρέπει να αναπτυχθούν αγορές ευελιξίας για να καταστούν ελκυστικές η ευέλικτη κατανάλωση, παραγωγή και παραγωγή-κατανάλωση με βάση τις ψηφιακές τεχνολογίες.
1.5. Πάνω από έξι χρόνια μετά την παρουσίαση της δέσμης μέτρων για την καθαρή ενέργεια, τόσο οι ενεργειακές κοινότητες όσο και η συλλογική αυτοκατανάλωση εξακολουθούν να διαδραματίζουν δευτερεύοντα ρόλο στα ενεργειακά συστήματα της Ευρώπης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει μέχρι στιγμής αγνοήσει την ύπαρξη φραγμών σε αυτές τις μορφές παραγωγής και κατανάλωσης ενέργειας.
Πρέπει να δοθούν κίνητρα στους Ευρωπαίους που θα τους πείσουν και θα τους ενθαρρύνουν να ψηφιοποιήσουν όλες τις δραστηριότητές τους που σχετίζονται με την ενέργεια.
Σε πολλές περιπτώσεις απαιτείται επίσης η σαφής παροχή της σχετικής νομικής και διοικητικής δυνατότητας.
Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν αντίστοιχες πρωτοβουλίες –συμπεριλαμβανομένης της άμεσης στήριξης που θα επιτρέψει στις ενεργειακές κοινότητες και τους συλλογικούς παραγωγούς-καταναλωτές να αναπτύξουν πλήρως το δυναμικό τους– στο πλαίσιο των οποίων, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού, αυτές οι μορφές παραγωγής και κατανάλωσης πρέπει να καταστούν ζωτικό μέρος του συστήματος.
Διαφορετικά, τα ψηφιακά εργαλεία δεν έχουν αποτέλεσμα.
1.6. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι, με τη σωστή προσέγγιση, μια κλιματικά ουδέτερη, αποκεντρωμένη και ψηφιοποιημένη δομή ενεργειακού εφοδιασμού μπορεί να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση και στην οικονομία, ιδίως στις περιφερειακές οικονομίες (2).
Στην τρέχουσα κρίση, η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται μια γενική προσέγγιση της ενεργειακής πολιτικής, η οποία θα συνδυάζει συγκεκριμένα ζητήματα που σχετίζονται με την ενέργεια και το κλίμα με τους στόχους της κοινωνικής και περιφερειακής πολιτικής συνοχής. 1.7.
Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι μια πολιτική αλλαγής μπορεί να είναι επιτυχής μόνον εάν λάβει υπόψη τις διάφορες κοινωνικές δυναμικές στην εργασία κατά τη μετάβαση και τις αντιμετωπίσει στις στρατηγικές και τα μέτρα της.
Θα πρέπει να ενισχύσουμε τον ρόλο των ενεργών καταναλωτών στην ψηφιοποίηση και να τους ενθαρρύνουμε και να τους δώσουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν όσο το δυνατόν περισσότερες έξυπνες λύσεις, καθώς μπορούν να βελτιώσουν την αποδοτικότητα και τις επιδόσεις της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, λαμβανομένων ταυτόχρονα υπόψη των παρόχων των συστημάτων διανομής προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού.
Τα εργαλεία πρέπει να είναι φιλικά προς τον χρήστη και να δίνεται προσοχή στις ευάλωτες ομάδες και στα άτομα με αναπηρία.
Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητη μια πολιτική για τη δίκαιη μετάβαση και την ενεργό πολιτική διαχείριση της αλλαγής.
Εάν παραμεληθεί η κοινωνική διάσταση κατά την εφαρμογή, ο μετασχηματισμός κινδυνεύει να αποτύχει λόγω της αντίστασης του κοινού. 1.8.
Όσον αφορά τον μελλοντικό σχεδιασμό των ενεργειακών συστημάτων και υποδομών, η ΕΟΚΕ έχει επανειλημμένα τονίσει ότι όλοι οι καταναλωτές πρέπει να συμμετάσχουν ενεργά στην ανάπτυξη έξυπνων ενεργειακών συστημάτων και ότι πρέπει να θεσπιστούν κίνητρα για τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση.
Η «σύνδεση τοπικών και περιφερειακών φορέων καινοτομίας», όπως αναφέρεται από την Επιτροπή στο σημείο 7.3, είναι πολύ σημαντική.
Η συλλογική δράση, όπως η συνεργασία μεταξύ έξυπνων πόλεων και κοινοτήτων, μπορεί να δημιουργήσει τις καλύτερες και οικονομικά προσιτές λύσεις που μπορεί να έχει ανάγκη μια περιφέρεια. 1.9.
Οι ψηφιακές και ενεργειακές πολιτικές της ΕΕ καθοδηγούν ήδη την ψηφιοποίηση της ενέργειας, καθώς ζητήματα όπως η διαλειτουργικότητα των δεδομένων, η ασφάλεια του εφοδιασμού και η κυβερνοασφάλεια, η ιδιωτική ζωή και η προστασία των καταναλωτών δεν μπορούν να αφεθούν στην αγορά χωρίς στήριξη και η ορθή εφαρμογή τους είναι καίριας σημασίας.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι οι παραβιάσεις της ιδιωτικής ζωής και η κατάχρηση των δεδομένων πρέπει να αποτρέπονται με κάθε μέσο.
Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο τις τεχνικές προφυλάξεις, αλλά και την ευθύνη και την παρακολούθηση αυτού του χώρου δεδομένων από τις κρατικές αρχές που υπόκεινται σε πολιτικό και δημοκρατικό έλεγχο.
Ταυτόχρονα, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην προστασία των υποδομών ζωτικής σημασίας. 1.10.
Η Επιτροπή αναφέρει στην ανακοίνωσή της ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η ψηφιοποίηση δεν υπονομεύει το πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών που έχει ήδη θεσπιστεί στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπόψη το γεγονός αυτό και προσθέτει ότι τα δικαιώματα των καταναλωτών πρέπει να προσαρμοστούν και να βελτιωθούν στην αγορά ενέργειας.
Οι καταναλωτές δεν πρέπει να βρίσκονται σε μειονεκτική θέση ή να επιβαρύνονται υπερβολικά.
Θα πρέπει να επωφελούνται από ψηφιακά εργαλεία, τα οποία, εάν αναπτυχθούν σωστά, μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της προστασίας των καταναλωτών. 1.11.
Για όλες τις πρωτοβουλίες, είναι σημαντικό οι καταναλωτές να διαθέτουν έξυπνο μετρητή στο σπίτι.
Αυτό εξακολουθεί να μην ισχύει σε πολλά κράτη μέλη, και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υπάρχει επείγουσα ανάγκη να ενταθούν οι προσπάθειες για την ευρύτερη ανάπτυξη της έξυπνης μέτρησης ως θεμελιώδους προϋπόθεσης για περισσότερες ψηφιακές λύσεις στον τομέα της ενέργειας, ιδίως όσον αφορά τον εφοδιασμό με ηλεκτρική ενέργεια και, σε μικρότερο βαθμό, με φυσικό αέριο.
Τα κράτη μέλη που δεν έχουν ακόμη αναπτύξει πλήρως τους έξυπνους μετρητές πρέπει να επιταχύνουν το εγχείρημα αυτό και να αυξήσουν τους εθνικούς τους στόχους όσον αφορά την εν λόγω εξέλιξη.
Τα διεθνή στοιχεία δείχνουν ότι η ανάπτυξη έξυπνων μετρητών είναι πιο αποτελεσματική όταν οι διαχειριστές του δικτύου λογοδοτούν για αυτήν.
Οι έξυπνοι μετρητές θα πρέπει να θεωρούνται αναπόσπαστο μέρος του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.
(2)
Βλ.
ΕΕ C 367 της 10.10.2018, σ.
1.