25.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 184/89
7) Τοποθέτηση των πολιτών στο επίκεντρο της Ενεργειακής Ένωσης, στην οποία οι πολίτες αναλαμβάνουν την ευθύνη για τη μετάβαση του ενεργειακού συστήματος, επωφελούνται από τις νέες τεχνολογίες για τη μείωση των λογαριασμών τους ενέργειας, συμμετέχουν ενεργά στην αγορά και στην οποία προστατεύονται οι ευάλωτοι καταναλωτές.
Η έκθεση παρέχει περιγραφή των μέτρων που έχουν ληφθεί ή προβλέπεται να ληφθούν για την υλοποίηση αυτών των οραμάτων.
Η ΕΟΚΕ εκφράζει εντούτοις τη λύπη της για το γεγονός ότι η αναφορά που περιλαμβάνεται στην έκθεση δεν αφορά τα οράματα αλλά τις πέντε αμοιβαίως ενισχυόμενες και στενά αλληλένδετες διαστάσεις με στόχο την εξασφάλιση μεγαλύτερης ενεργειακής ασφάλειας, βιωσιμότητας και ανταγωνιστικότητας.
Αυτό το διπλό σύνολο στόχων ή οραμάτων, αφενός, και διαστάσεων, αφετέρου, καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την παρακολούθηση της υλοποίησης των οραμάτων, μεταξύ άλλων επειδή τα ζητήματα των πολιτών που βρίσκονται στο επίκεντρο της ενεργειακής ένωσης ή η ανάγκη αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης του εργατικού δυναμικού περιλαμβάνονται σε αρκετές από αυτές τις διαστάσεις.
Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι αυτό καθιστά πολύ δύσκολη την παρακολούθηση της προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση των στόχων της στρατηγικής για την Ενεργειακή Ένωση. 1.4.
Στην ανακοίνωση ορθώς γίνεται αναφορά στο σχέδιο REPowerEU, το οποίο έχει στηριχθεί από την ΕΟΚΕ και το οποίο έχει αναζωογονήσει και ενισχύσει την Πράσινη Συμφωνία και τα μέσα της δέσμης μέτρων «Fit for 55», με επίκεντρο τη διαφοροποίηση, την εξοικονόμηση, την ασφάλεια του εφοδιασμού και την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Ωστόσο, η τρέχουσα κλιματική και ενεργειακή κρίση, καθώς και η έλλειψη ασφάλειας, σταθερότητας και προβλεψιμότητας όσον αφορά τον εφοδιασμό και τις τιμές ασκούν τεράστια πίεση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κρίση δεν θα ήταν τόσο σοβαρή, εάν είχε αναληφθεί πιο στοχευμένη δράση νωρίτερα και, για παράδειγμα, εάν οι στόχοι της ΕΕ (όπως οι στόχοι της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Ένωσης) είχαν ληφθεί πιο σοβαρά υπόψη. 1.5.
Σύμφωνα με την έκθεση για την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης 2022, εκτιμάται ότι έως το 2030 πρέπει να επενδυθούν δημόσιοι πόροι ύψους 300 δισ.
ευρώ στις διάφορες γραμμές δράσης με σκοπό την επίτευξη πλήρους ανεξαρτησίας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, γεγονός που θα έχει σημαντικό αντίκτυπο στον συνολικό προϋπολογισμό της ΕΕ.
Επιπλέον, θα απαιτηθούν περαιτέρω ιδιωτικές επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων από Ευρωπαίους πολίτες.
Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα χρήματα πρέπει να δαπανώνται κατά τρόπο που να συμβάλλει στην επίτευξη των προαναφερθέντων στόχων της Ενεργειακής Ένωσης.
Επίσης, οι δαπάνες δεν θα πρέπει να οδηγήσουν σε μείωση των πόρων για τη δίκαιη μετάβαση, την έρευνα και την καινοτομία ή τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές που πλήττονται από την αύξηση των τιμών της ενέργειας. 1.6.
Η πρωτοφανής αύξηση των τιμών της ενέργειας, η οποία προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, καθώς και επιπτώσεις στον βιομηχανικό και παραγωγικό ιστό των χωρών.
Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την έλλειψη σαφούς ευρωπαϊκού συντονισμού κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης και, στο πλαίσιο της απόκρισης, ζητεί τη δημιουργία ενός μέσου κατά τα πρότυπα του ευρωπαϊκού μέσου προσωρινής στήριξης για τον μετριασμό των κινδύνων ανεργίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης (SURE), προκειμένου να υποστηριχθούν οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. 1.7.
Τα πρόσφατα γεγονότα έχουν αυξήσει τον πιθανό κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων και πράξεων δολιοφθοράς σε κρίσιμες υποδομές, όπως το δίκτυο ενέργειας και οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής.
Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συνιστά τον σχεδιασμό και την υιοθέτηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την προστασία της ΕΕ από τέτοιου είδους απειλές. 1.8.
Ο κύριος μεσοπρόθεσμος στρατηγικός στόχος των χωρών της ΕΕ —ιδίως υπό το πρίσμα όσων συνέβησαν με τον πόλεμο στην Ουκρανία και λαμβανομένης επίσης υπόψη μιας πιθανής περαιτέρω περιπλοκής της διεθνούς κατάστασης— πρέπει να παραμείνει η ενεργειακή αυτονομία.
Αντιλαμβανόμαστε ότι ως «στρατηγική ενεργειακή αυτονομία» νοείται μια πολιτική έννοια που θα συμβάλει στη διαμόρφωση της μελλοντικής ενεργειακής αγοράς της ΕΕ, όπου οι αυτόνομες αποφάσεις που λαμβάνει η ΕΕ θα εξασφαλίζουν την ενεργειακή ανεξαρτησία από αναξιόπιστους προμηθευτές.
Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το θέμα αυτό δεν εξετάζεται δεόντως στην έκθεση και παραμένει στο παρασκήνιο, με το επίκεντρο να είναι αποκλειστικά η ανεξαρτησία από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία. 1.9.
Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, η ΕΟΚΕ καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να αναπτύξουν κατάλληλα μέσα, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας ενός ταμείου ευρωπαϊκής κυριαρχίας, για την τόνωση των επενδύσεων σε καθαρές εγχώριες ενεργειακές τεχνολογίες και ενεργειακές υποδομές.
Ταυτόχρονα, είναι ζωτικής σημασίας να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν τα κονδύλια με τον βέλτιστο τρόπο και αποδοτικά για την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας.
Μια τέτοια στρατηγική πρέπει επίσης να περιλαμβάνει καθοδήγηση σχετικά με τον τρόπο ενθάρρυνσης των επιχειρήσεων, των κοινοτικών θεσμικών οργάνων, των μελών των δημόσιων και των ενεργειακών κοινοτήτων για να επενδύσουν περισσότερο.
Τα μέσα και οι πόροι που παρέχονται επί του παρόντος φαίνονται ανεπαρκή για τις μεγάλες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει ιδιαίτερα για τον αντίκτυπο των νέων πόρων και εφοδιασμού στο περιβάλλον, καθώς και για τις νέες εξαρτήσεις από τρίτες χώρες. 1.10.
Κατά την ανάπτυξη της ενεργειακής αυτονομίας, η ΕΟΚΕ προτείνει να ακολουθηθεί μια προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή, καθώς η προσέγγιση αυτή διευκολύνει την επίτευξη των στόχων που αναφέρονται στο σημείο 1.3. 1.11.
Η Πράσινη Συμφωνία δεν συνοδεύεται ακόμη από ισοδύναμες κοινωνικές πολιτικές, ώστε η μετάβαση αυτή να είναι μια δίκαιη μετάβαση.
Δεδομένου ότι τα συστήματα απασχόλησης και τα βιομηχανικά συστήματα θα επηρεαστούν σε μεγάλο βαθμό από τις διαδικασίες μετάβασης, η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η έκθεση δεν λαμβάνει δεόντως υπόψη τη σημασία της ολοκληρωμένης πολιτικής απασχόλησης, της πολιτικής δεξιοτήτων και της κοινωνικής πολιτικής.
Οι επενδύσεις στην εκπαίδευση, η επανειδίκευση και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων πρέπει να θεωρούνται κοινωνικοοικονομική ευθύνη.