25.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 184/81
3.5.
Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τη σύνδεση της αναθεώρησης της οδηγίας για το περιβαλλοντικό έγκλημα με το Σχέδιο δράσης της ΕΕ για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών στην οποία προέβη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ωστόσο, εκφράζει την ανησυχία της για το γεγονός ότι η οδηγία για το περιβαλλοντικό έγκλημα δεν θα έχει ως αποστολή την επιβολή αποτελεσματικών και αποτρεπτικών κυρώσεων σε περίπτωση παράνομης εμπορίας άγριων ειδών.
Στις 9 Δεκεμβρίου 2022, το Συμβούλιο ενέκρινε τη θέση του επί του φακέλου και μείωσε σημαντικά τις ποινές που επιβάλλονται στα φυσικά πρόσωπα, μειώνοντας παράλληλα τις επιδιώξεις εναρμόνισης όσον αφορά τις κυρώσεις για τα νομικά πρόσωπα.
Τα επίπεδα που προτείνει το Συμβούλιο είναι πολύ χαμηλά για να είναι αποτρεπτικά και αποτελεσματικά.
Το ύψος του ανώτατου προστίμου θα πρέπει να μην είναι χαμηλότερο του 15 % του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών του νομικού προσώπου, ήτοι πολύ υψηλότερο από το 5 % ή το 3 % που ενέκρινε το Συμβούλιο.
Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι μια φιλόδοξη οδηγία για το περιβαλλοντικό έγκλημα είναι μείζονος σημασίας για ένα επιτυχημένο Σχέδιο δράσης της ΕΕ κατά της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών.
4.
Ειδικές παρατηρήσεις 4.1.
Το σχέδιο δράσης θα πρέπει να περιλαμβάνει ρητή αναφορά στους μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος και άλλους προασπιστές των περιβαλλοντικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά την ανάπτυξη και την υλοποίησή του σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο επειδή διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποκάλυψη και την πρόληψη παραβιάσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Τα άτομα αυτά θα πρέπει επίσης να προστατεύονται από εκφοβισμούς ή αντιδικίες όταν καταγγέλλουν παράνομη εμπορία άγριων ειδών ή συμπράττουν σε έρευνες, όπως αναφέρεται επί του παρόντος στην οδηγία για το περιβαλλοντικό έγκλημα.
4.2.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί σημαντική τη συνεργασία με επιχειρηματικούς τομείς που εμπλέκονται στο εμπόριο άγριων ειδών προκειμένου να μειωθεί η ζήτηση προϊόντων άγριων ειδών στην ΕΕ, να περιοριστεί η παράνομη εμπορία άγριων ειδών και να εξασφαλιστεί ότι κάθε εμπορία αγρίων ειδών είναι νόμιμη και βιώσιμη.
Στο σχέδιο προβλέπεται η διοργάνωση θεματικών συνεδριών με την ομάδα για την επιβολή νόμου στον τομέα του εμπορίου άγριων ειδών της ΕΕ απευθυνόμενων στους σχετικούς εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ζητημάτων (π.χ. παραδοσιακά φάρμακα, εξωτικά κατοικίδια ζώα συντροφιάς, κλάδος ειδών πολυτελείας, κυνηγετικός τουρισμός, ξυλεία, κλάδοι αλιείας και εμπορίας προϊόντων αλιείας, μεταφορές, εταιρείες ταχυμεταφορών και ηλεκτρονικό εμπόριο).
Ωστόσο, ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν οι ΟΚΠ στη στήριξη των προσπαθειών για την καταπολέμηση της παράνομης εμπορίας άγριων ειδών θα πρέπει να αναγνωρίζεται καλύτερα και να αντικατοπτρίζεται στο σχέδιο δράσης και μέσω της εφαρμογής του (π.χ. εκστρατείες ευαισθητοποίησης και αλλαγής συμπεριφοράς).
Οι πληροφορίες που παρέχει η ΕΕ στους πολίτες της σχετικά με τους κανόνες, τους κινδύνους και τις συνέπειες της εμπορίας και της χρήσης προϊόντων άγριων ειδών δεν διαδίδονται ευρέως, ενώ οι πληροφορίες σχετικά με τις πρακτικές και τη χρήση της παραδοσιακής ιατρικής (συμπεριλαμβανομένης της χρήσης προϊόντων και παραγώγων της άγριας πανίδας και χλωρίδας για την παρασκευή ιαματικών σκευασμάτων) γνωρίζουν ευρεία διάδοση σε ολόκληρη την ΕΕ.
Οι πρακτικές αυτές ενέχουν κινδύνους για τους χρήστες (διότι ορισμένα ιαματικά σκευάσματα δεν αποφέρουν επιστημονικά αποδεδειγμένα οφέλη) και έχουν μοιραίες συνέπειες για τα άγρια είδη που αποτελούν αντικείμενο θήρευσης και εμπορίου (επιταχύνοντας την εξαφάνισή τους).
Με τη βελτίωση της πρόληψης σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα, η ΕΕ θα μπορούσε να μειώσει έως και κατά 30 % τα προϊόντα άγριων ειδών που αποτελούν αντικείμενο παράνομης εμπορίας σε ετήσια βάση, δεδομένου ότι ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο ποσοστό των κατασχεθέντων προϊόντων άγριων ειδών που προορίζονται για ιατρική χρήση στην ΕΕ (10).
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ και οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου θα μπορούσαν επίσης να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη δημόσιων εκστρατειών για την ευαισθητοποίηση σχετικά με το πρόβλημα.
4.3.
Κατά την ανάθεση σαφών αρμοδιοτήτων για την υλοποίηση δράσεων σε εθνικό επίπεδο και κατά τη διασφάλιση του συντονισμού μεταξύ των σχετικών φορέων, η ΕΟΚΕ συνιστά ομοιογένεια σε όλα τα κράτη μέλη.
Η παροχή δυνητικών επιλογών, όπως εκείνες που προβλέπονται στο σχέδιο για τη διασφάλιση του συντονισμού (για παράδειγμα: i) μέσω της δημιουργίας διυπηρεσιακών επιτροπών ή μνημονίων συνεννόησης· ii) μέσω της έγκρισης εθνικών σχεδίων δράσης· ή iii) μέσω του ορισμού εθνικού σημείου επαφής), θα προκαλέσει αβεβαιότητα εφόσον τα κράτη μέλη θα επιλέξουν διαφορετικές επιλογές.
Η δημιουργία διυπηρεσιακών επιτροπών σε εθνικό επίπεδο, με καθορισμένο σημείο επαφής για κάθε μία εξ αυτών, θα συμβάλει στην εφαρμογή του σχεδίου δράσης.
4.4.
Είναι ζωτικής σημασίας το προσωπικό των διυπηρεσιακών επιτροπών και το ειδικό προσωπικό ή μονάδες να εκπαιδεύονται ομοιογενώς και στα 27 κράτη μέλη.
Τούτο θα διευκολύνει τη συνεργασία τόσο εντός όσο και μεταξύ των κρατών μελών, εφόσον το προσωπικό θα αντιδρά, θα διερευνά και θα διώκει κατά τον ίδιο τρόπο.
Η ύπαρξη σημείου επαφής σε κάθε διυπηρεσιακή επιτροπή θα βελτιώσει επίσης τη συνεργασία και τον συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών, αλλά και με τρίτες χώρες.
Η πρόβλεψη σημείου επαφής θα βελτιώσει τη συνεργασία διότι θα καταστήσει ευκολότερο και ταχύτερο για τις διυπηρεσιακές επιτροπές και το ειδικό προσωπικό των κρατών μελών να επικοινωνούν μεταξύ τους, ιδίως σε περίπτωση επείγουσας ανάγκης λόγω διασυνοριακής παράνομης εμπορίας.
Τα σημεία επαφής θα μπορούσαν να καταστήσουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών περισσότερο ευέλικτη, χωρίς να εξαρτώνται από διεθνείς φορείς όπως η Ευρωπόλ για πιο τοπικές υποθέσεις που επηρεάζουν δύο χώρες.
Ωστόσο, αυτές οι ομάδες ενδέχεται να εκτεθούν σε κίνδυνο και να καταστούν στόχος οργανωμένων εγκληματιών.
Με σκοπό την προστασία των στοιχείων ταυτότητας του προσωπικού, ενδελεχής ενημέρωση σχετικά με τα σημεία επαφής θα πρέπει να παρέχεται αποκλειστικά και μόνον στις υπηρεσίες επιβολής του νόμου και στις δικαστικές αρχές.
(10)
Το Συμβούλιο εγκρίνει τη διαπραγματευτική του εντολή σχετικά με την οδηγία για το περιβαλλοντικό έγκλημα — Consilium (europa.eu).