25.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 184/25
1.6.
Η χρήση του ξύλου στον κατασκευαστικό τομέα ενισχύει την άποψη ότι το ξύλο έχει αντισεισμικές ιδιότητες, όπως αποδείχθηκε σε ορισμένες περιπτώσεις, π.χ. στον σεισμό του 1964 στην Αλάσκα.
Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι άνθρωποι που ζουν σε σεισμογενείς περιοχές θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να χρησιμοποιούν το ξύλο ως δομικό υλικό.
2.
Γενικές παρατηρήσεις 2.1.
Η παρούσα γνωμοδότηση ακολουθεί τις γενικές παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν στη γνωμοδότηση TEN/794 «Κατασκευές από ξύλο για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στον κατασκευαστικό τομέα». 2.2.
Ο κατασκευαστικός τομέας αποτελεί μεγάλη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και, ως εκ τούτου, συμβάλλει σημαντικά στην καταστροφή του κλίματος.
Οι εκπομπές προκύπτουν κυρίως από τη χρήση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας σε κτίρια, καθώς και από την παρασκευή δομικών υλικών.
Υπάρχει μεγάλη ανάγκη λήψης μέτρων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον κατασκευαστικό τομέα, π.χ. μέσω της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και της χρήσης βιώσιμων δομικών υλικών (3).
2.3. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι για να αυξηθεί η σημασία της ξυλείας που παράγεται με βιώσιμο τρόπο ως δομικού υλικού στον κατασκευαστικό τομέα, χρειάζεται να τονιστεί η ανάγκη για βιώσιμη διαχείριση των δασών για την παραγωγή ξύλου ως πρώτης ύλης.
Η βιώσιμη διαχείριση των δασών αναφέρεται στη διαχείριση και τη χρήση των δασών κατά τρόπο ώστε να είναι περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά βιώσιμα.
Αυτό συνεπάγεται τη διατήρηση των δασών τόσο για τις σημερινές όσο και για τις μελλοντικές γενιές και την υπεύθυνη χρήση των φυσικών πόρων.
Σημαντικό κομμάτι της βιώσιμης διαχείρισης των δασών είναι η διατήρηση της βιοποικιλότητας και των υπηρεσιών οικοσυστημάτων των δασών.
Είναι επίσης σημαντικό να μειωθεί η ευπάθεια των δασών σε φυσικές διαταραχές, όπως οι δασικές πυρκαγιές και η προσβολή από έντομα.
2.4. Από τεχνική άποψη, οι κατασκευές από ξύλο απαιτούν σημαντικά μικρότερη χρήση της λεγόμενης «ενσωματωμένης ενέργειας» σε σύγκριση με άλλα δομικά υλικά, όπως το σκυρόδεμα.
Η ενσωματωμένη ενέργεια είναι η ενέργεια που χρησιμοποιείται για την παρασκευή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και την ανακύκλωση προϊόντων.
Η μείωση της ενσωματωμένης ενέργειας σημαίνει ότι στις διαδικασίες αυτές δαπανάται λιγότερη ενέργεια, με αποτέλεσμα τη μείωση των ανθρακούχων εκπομπών και την πιο βιώσιμη κατανάλωση ενέργειας.
Η μείωση της ενσωματωμένης ενέργειας μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων.
2.5. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ορισμένες φορές η νομοθεσία εμποδίζει την ανάπτυξη του τομέα των ξύλινων κατασκευών περιορίζοντας τη χρήση ξυλείας ως δομικού υλικού ή επιβάλλοντας ορισμένους κανόνες και πρότυπα που είναι δύσκολο ή δαπανηρό να εφαρμοστούν στον εν λόγω τομέα.
Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το ορισθέν σε ορισμένες χώρες όριο ύψους για τα κτίρια από ξύλο.
Αυτό μπορεί να περιορίσει τις δυνατότητες του τομέα των ξύλινων κατασκευών και την ανάπτυξη καινοτόμων ξύλινων κατασκευών.
Στον τομέα της πυροπροστασίας των κτιρίων, δεν είναι αποδεκτό να ισχύουν διαφορετικοί κανόνες επιδόσεων για το ξύλο έναντι άλλων υλικών.
Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της ενοποίησης των κανόνων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ανεξάρτητα από το υλικό.
2.6. Ο τομέας των ξύλινων κατασκευών μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη τόσο μιας ισχυρής κυκλικής οικονομίας όσο και στην προώθηση μιας ισχυρής βιοοικονομίας, όπως ορίζεται στις σχετικές πολιτικές της ΕΕ.
Τα πεδία εφαρμογής και οι ιδιότητες του ξύλου και των προϊόντων με βάση το ξύλο πρέπει να αναπτυχθούν εν προκειμένω περαιτέρω.
Ειδικότερα, η ανακυκλωσιμότητα των προϊόντων ξυλείας διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία αυτή.
Ταυτόχρονα, η συνδυασμένη χρήση ξύλου και άλλων δομικών υλικών θα αποκτήσει μεγαλύτερη σπουδαιότητα.
Μια συντονισμένη και υποστηριζόμενη προώθηση της συνεργατικής ευρωπαϊκής έρευνας στους τομείς των ιδιοτήτων των υλικών και των σύνθετων υλικών μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο αυτό και να τονώσει την καινοτομία.
2.7. Ο μετασχηματισμός των βιομηχανιών μας προς την κατεύθυνση της έννοιας της Βιομηχανίας 5.0 που στηρίζεται σε κοινωνικές πτυχές έχει μια πολύ ισχυρή τεχνική διάσταση.
Η ψηφιοποίηση (Building-Information-Modeling), η ρομποτοποίηση και η μηχανική μάθηση (τεχνητή νοημοσύνη) θα αλλάξουν ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τη δασοκομία έως την κατασκευή, τη συντήρηση και την ανακύκλωση.
Αυτό απαιτεί ένα νομικό πλαίσιο όσον αφορά τις γενικές απαιτήσεις για τα προϊόντα, τις απαιτήσεις για τα δομικά προϊόντα και την τυποποίηση.
Οι απαιτήσεις αυτές θα πρέπει να συντονιστούν στον τομέα των ξύλινων κατασκευών.
Σύμφωνα με τους κοινωνικούς στόχους που περιγράφονται για τη Βιομηχανία 5.0, οι τεχνολογικές εξελίξεις και τα πρότυπα για την οργάνωση της εργασίας θα πρέπει να ακολουθούν μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση του τεχνολογικού σχεδιασμού.
Επιπλέον, θα είναι σημαντικό να εξετάζονται συστηματικά οι πιθανές θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις για ένα υγιές περιβάλλον εργασίας και διαβίωσης από το πρώτο στάδιο της τεχνολογικής ανάπτυξης.
(3)
Βλέπε Kreislaufwirtschaft für die Dekarbonisierung des EU-Bausektors — Modellierung ausgewählter Stoffströme und Treibhausgasemissionen (Κυκλική οικονομία και απαλλαγή του κατασκευαστικού τομέα της ΕΕ από τις ανθρακούχες εκπομπές — ανάπτυξη μοντέλων για επιλεγμένες ροές πηγής και εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου).
Meta Thurid Lotz, Andrea Herbst, Matthias Rehfeldt.