25.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 184/15
3.3.
Μολονότι η συμβολή των νέων στην οικοδόμηση ενός βιωσιμότερου, με λιγότερους αποκλεισμούς και πιο πράσινου κόσμου αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο, και παρά την ανακήρυξη ενός έτους αφιερωμένου σε αυτούς, είναι σαφές ότι στην πραγματικότητα οι νέοι ακόμα δυσκολεύονται να συμμετάσχουν ενεργά στα όργανα λήψης αποφάσεων. 3.4.
Τα τελευταία χρόνια, παρά τον έντονο ακτιβισμό των νέων για το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής, παρατηρείται επίσης αυξανόμενη δυσαρέσκεια και απώλεια εμπιστοσύνης μεταξύ των νέων όσον αφορά τους πολιτικούς θεσμούς, γεγονός που μεταφράζεται σε μείωση της ενεργού συμμετοχής τους σε πολιτικά κόμματα και σε αυξανόμενη αποχή στις πολιτικές εκλογές, τόσο ως ψηφοφόρων όσο και ως υποψηφίων.
Αυτό συνιστά απειλή για το δημοκρατικό σύστημα και εμπόδιο στην ανάπτυξη μακρόπνοων πολιτικών, ξεκινώντας από εκείνες που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής μετάβασης και που μπορούν να ανταποκριθούν σε διαφορετικές ευαισθησίες και ανάγκες.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η προώθηση της συμμετοχής των νέων στην πολιτική και σε άλλες διαδικασίες λήψης αποφάσεων θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα και ότι θα πρέπει να εξεταστούν όλες οι επιλογές ώστε να καταστεί εφικτή και αποτελεσματική σε όλα τα επίπεδα. 3.5.
Αρχικά, θα ήταν σημαντικό να προσδιοριστούν και να αντιμετωπιστούν τα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτιστικά εμπόδια για την πλήρη συμμετοχή των νέων, τα οποία μπορεί επίσης να οφείλονται στην έλλειψη ευαισθητοποίησης ή στη δυσκολία πρόσβασης σε πληροφορίες σχετικά με τους μηχανισμούς συμμετοχής και εκπροσώπησης των νέων.
Μια άλλη πτυχή στην οποία θα πρέπει να δοθεί έμφαση αφορά τους νέους —και συχνά άτυπους— τρόπους με τους οποίους οι νέοι σήμερα συμμετέχουν και συνομιλούν, συχνά μέσω της χρήσης της τεχνολογίας και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και οι οποίοι θα πρέπει να ληφθούν δεόντως υπόψη καθώς μπορούν να κινητοποιήσουν ολόκληρες γενιές. 3.6.
Η βιωσιμότητα είναι βαθιά ριζωμένη στο όραμα των νέων για τον κόσμο και στους τρόπους με τους οποίους λαμβάνουν αποφάσεις, αλλά με μια πολύ ρεαλιστική προσέγγιση.
Ως εκ τούτου, οι οργανώσεις νεολαίας, οι οποίες εκπροσωπούν τα συμφέροντα και τις ευαισθησίες εκατομμυρίων νέων στην Ευρώπη, μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η νεότερη γενιά δεν έχει μόνο φωνή στα θεσμικά όργανα και στην κοινωνία των πολιτών, αλλά και την ευκαιρία να συμβάλει ουσιαστικά και σημαντικά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο (1). 3.7.
Για τους λόγους αυτούς, η ΕΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό να δημιουργηθούν ευκαιρίες για όλες τις πλέον αντιπροσωπευτικές οργανώσεις νεολαίας, ξεκινώντας από εκείνες που εκπροσωπούν τους πλέον ευάλωτους νέους και όσους ζουν στις πιο απόκεντρες και αγροτικές περιοχές, ώστε να συμμετέχουν στη χάραξη πολιτικής και στην ανάπτυξη ιδεών για θέματα βιωσιμότητας. 3.8.
Οι οργανώσεις νεολαίας μπορούν να επιτελέσουν πολλά καθήκοντα και να διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη διάδοση και την υλοποίηση έργων που σχετίζονται με το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα.
Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να παράσχουν στις εν λόγω οργανώσεις διαρθρωτική χρηματοδοτική στήριξη μέσω επαρκών και ειδικών πόρων, ώστε οι οργανώσεις νεολαίας να έχουν τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να διασφαλίσουν και να αυξήσουν τη δραστηριοποίηση των νέων στον τομέα της πράσινης μετάβασης. 3.9.
Ωστόσο, η δραστηριοποίηση από μόνη της δεν αρκεί.
Όλες οι δημόσιες πολιτικές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον αντίκτυπο που θα έχουν στους νέους και στις προσδοκίες τους, συμπεριλαμβανομένων των προσδοκιών των μελλοντικών γενεών.
Ως εκ τούτου, πρέπει να διενεργηθεί εκ των προτέρων, ενδιάμεση και εκ των υστέρων αξιολόγηση όλων των επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με την πράσινη μετάβαση, προκειμένου να προσδιοριστούν με βεβαιότητα, μέσω της χρήσης δεικτών, οι οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές επιπτώσεις που θα έχουν στις νέες γενιές. 3.10.
Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν μέτρα και μηχανισμούς που να διασφαλίζουν ότι οι απόψεις της νεολαίας λαμβάνονται υπόψη σε όλους τους τομείς πολιτικής, δημιουργώντας παράλληλα έναν χώρο ώστε οι νέοι να συνεισφέρουν με συνέπεια και βάσει ικανοτήτων στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν μέσω της πλήρους υιοθέτησης της αξιολόγησης του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας (2). 3.11.
Αυτό που χρειάζεται, τόσο για τον πλανήτη όσο και για την ταχεία εξέλιξη των κρατών μελών μας, είναι η ενδυνάμωση των νέων με βάση τέσσερις πυλώνες: συμμετοχή των νέων στις διαδικασίες αλλαγής· δυνατότητα να διαδραματίζουν ενεργό ρόλο με την επίδειξη υπευθυνότητας σε ατομικές και συλλογικές επιλογές· βελτίωση των γνώσεών τους σχετικά με τους μετασχηματισμούς που πραγματοποιούνται και τις αναπόφευκτες συνέπειες της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης· και ανάπτυξη δεξιοτήτων ώστε να παρεμβαίνουν με εξειδικευμένο τρόπο.
4. Η πράσινη μετάβαση στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας 4.1.
Το 2023 έχει ανακηρυχθεί ευρωπαϊκό έτος Δεξιοτήτων.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι είναι ζωτικής σημασίας να συνδεθούν οι πρωτοβουλίες και οι πολιτικές που θα υιοθετηθούν στη διάρκεια του εν λόγω έτους με την πράσινη μετάβαση, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέοι σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο.
(1) (2)
Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Προς μια διαρθρωμένη συμμετοχή των νέων όσον αφορά το κλίμα και τη βιωσιμότητα στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων της ΕΕ» (ΕΕ C 429 της 11.12.2020, σ. 44).
Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΕ από τη σκοπιά της νεολαίας) (ΕΕ C 486 της 21.12.2022, σ.
46).