25.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 184/109
Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της οικονομικής προσιτότητας των λιπασμάτων» [COM(2022) 590 final] (2023/C 184/21)
Εισηγητής: ο κ.
Arnold PUECH d’ALISSAC Αίτηση γνωμοδότησης
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 9.12.2022
Νομική βάση
Άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Αρμόδιο τμήμα
Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον
Υιοθετήθηκε από το τμήμα
9.3.2023
Υιοθετήθηκε από την ολομέλεια
23.3.2023
Σύνοδος ολομέλειας αριθ.
577
Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (υπέρ/κατά/αποχές)
170/3/4
1.
Συμπεράσματα και συστάσεις 1.1.
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της οικονομικής προσιτότητας των λιπασμάτων, καθώς η παγκόσμια κρίση στον τομέα των λιπασμάτων, η οποία ξεκίνησε στις αρχές του 2021 και επιδεινώθηκε μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, είναι ιδιαίτερα οξεία στην Ευρώπη, όπου οι γεωργοί βρίσκονται αντιμέτωποι όχι μόνο με πρωτοφανείς τιμές αλλά και με ελλείψεις εφοδιασμού.
Η τρέχουσα κατάσταση αποτελεί απειλή για την ευρωπαϊκή γεωργία και την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. 1.2.
Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι απαιτούνται επείγουσες εγχώριες δράσεις προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις της κρίσης στον τομέα των λιπασμάτων.
Εκτός από τη δυνατότητα άμεσης στήριξης των περισσότερο πληττόμενων παραγωγών αζώτου και γεωργών μέσω κρατικών ενισχύσεων (επιλογή η οποία πρέπει να λαμβάνει υπόψη δημοσιονομικούς περιορισμούς, ενέχει τον κίνδυνο στρεβλώσεων του ανταγωνισμού και πρέπει να υπόκειται σε προϋποθέσεις), η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι απαιτούνται διορθωτικά μέτρα για τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς λιπασμάτων της ΕΕ, καθώς είναι πιθανό αυτά τα μέτρα να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στους γεωργούς και να είναι οικονομικά αποδοτικότερα για τους φορολογουμένους.
1.3. Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα του εφοδιασμού με λιπάσματα αλλά και των τιμών τους μέσω της διευκόλυνσης των εισαγωγών και του εγχώριου ανταγωνισμού, η ΕΟΚΕ συνιστά τη λήψη μέτρων που περιλαμβάνουν την αναστολή των εισαγωγικών δασμών της ΕΕ για όλα τα λιπάσματα, τη διευκόλυνση της εφοδιαστικής λιπασμάτων και την παροχή ευελιξίας στο ρυθμιστικό πλαίσιο.
1.4. Η ΕΟΚΕ θεωρεί επίσης ότι απαιτούνται μεσοπρόθεσμα μέτρα για τον περιορισμό της εξάρτησης της ΕΕ από τα εισαγόμενα ανόργανα λιπάσματα και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της λίπανσης των καλλιεργειών.
Στόχος τους θα πρέπει να είναι ο περιορισμός της χρήσης λιπασμάτων μέσω της ενίσχυσης της αποδοτικής χρήσης των θρεπτικών στοιχείων των φυτών, της μερικής υποκατάστασης των συνθετικών λιπασμάτων από ανακυκλωμένη ζωική κοπριά και άλλα απόβλητα, και της βελτίωσης της αυτάρκειας της Ευρώπης όσον αφορά την παραγωγή λιπασμάτων, σε μια προοπτική αγροοικολογικού μετασχηματισμού της γεωργίας. 1.5.
Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την εξαγγελία σύστασης ενός νέου παρατηρητηρίου της αγοράς λιπασμάτων, που προβλέπεται για το 2023, δεδομένου ότι έχει καθοριστική σημασία να αυξηθεί το επίπεδο διαφάνειας στην ευρωπαϊκή αγορά λιπασμάτων χάρη στην τακτική δημοσίευση αντιπροσωπευτικών τιμών της εσωτερικής αγοράς και στην ανάπτυξη δημόσιων στατιστικών για την παραγωγή και την κατανάλωση λιπασμάτων.
1.6. Η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης να ληφθούν υπόψη, κατά την έγκριση νέων μέτρων, οι κοινωνικές πτυχές που σχετίζονται με τους γεωργούς (οι οποίοι επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές των λιπασμάτων), τους καταναλωτές τροφίμων (οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τον πληθωρισμό των τιμών των τροφίμων) και τους εργαζομένους στη βιομηχανία.
1.7. Στη διεθνή σκηνή, η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να εντείνει τις δράσεις κατά της παγκόσμιας επισιτιστικής ανασφάλειας, μεταξύ άλλων, μέσω της προώθησης της διαφάνειας, της διαθεσιμότητας και της αποτελεσματικής χρήσης των λιπασμάτων.
Το παγκόσμιο εμπόριο λιπασμάτων θα πρέπει να διευκολυνθεί με τη διατήρηση ανοικτών αγορών, την αποφυγή εξαγωγικών περιορισμών και απαγορεύσεων, την αύξηση της παραγωγής λιπασμάτων στην Ευρώπη και την επέκταση των οδών εφοδιαστικής.