C 180/4
(8)
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
23.5.2023
Aby zareagować na wzrost cen energii, państwa członkowskie strefy euro wprowadziły środki nadzwyczajne, któ­ rych wartość szacuje się na 1,25 % PKB w 2022 r. i do 1 % w 2023 r., przy czym spodziewany spadek jest uzależ­ niony od kierunku zmian cen energii i realizacji zaplanowanego wycofania powiązanych środków.
Według oceny służb Komisji prognoza gospodarcza z jesieni 2022 r., podjęte dotychczas działania mają na celu głównie ogranicze­ nie podwyżek cen, a średnio jedynie 20 % z nich to ukierunkowane środki dotyczące dochodów.
Istnieje potrzeba ograniczenia kosztów fiskalnych takich środków wsparcia, przy jednoczesnym uwzględnieniu ich efektu dystrybu­ cyjnego w poszczególnych przedziałach dochodów, wpływu na zapotrzebowanie na energię oraz na inwestycje w zieloną transformację, ewentualnych zakłóceń na jednolitym rynku i negatywnych skutków ubocznych w poszcze­ gólnych państwach członkowskich.
W tym celu ważne jest uzgodnienie wspólnego podejścia.
W szczególności można by rozważyć odpowiednio skalibrowany dwupoziomowy model ustalania cen energii, w ramach którego konsumenci podatni na zagrożenia korzystają z cen regulowanych do pewnego poziomu zużycia, oraz inne systemy służące osiągnięciu podobnych celów, z uwzględnieniem specyfiki poszczególnych państw.
Dodatkowo można by się zastanowić się nad odpowiednimi sposobami wycofania wsparcia, gdy zmniejszy się presja w zakresie cen ener­ gii.
Poza tymczasowymi środkami dotyczącymi energii inwestycje publiczne i prywatne mogą przyczynić się do zwiększenia niezależności energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego oraz do zielonej transformacji.
Od czasu światowego kryzysu finansowego strefa euro cierpi z powodu niskiego poziomu inwestycji, zarówno prywatnych, jak i publicznych.
Działania polityczne podjęte w odpowiedzi na kryzys związany z COVID-19, przy wyjątkowym wsparciu w ramach NextGenerationEU, pomogły utrzymać poziom inwestycji publicznych, co miało pozytywny wpływ na wzrost potencjalny, zwłaszcza w państwach członkowskich o najwyższym poziomie długu publicznego.
Dalsze inwestycje prywatne i publiczne, w szczególności w ramach realizacji planów odbudowy i zwiększania odporności, programów polityki spójności oraz krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, które mają zostać zaktualizowane przez państwa członkowskie do czerwca 2023 r., mają krytyczne znaczenie dla zrównoważonego i spójnego wzrostu gos­ podarczego oraz dla osiągnięcia zielonej i cyfrowej transformacji.
(9)
W dniu 9 listopada 2022 r.
Komisja opublikowała komunikat w sprawie kierunków reformy unijnych ram zarządza­ nia gospodarczego z myślą o poprawie skuteczności nadzoru gospodarczego i koordynacji polityki w Unii.
Celem tego komunikatu jest określenie prostszej i zintegrowanej struktury nadzoru makrofiskalnego w celu zapewnienia długookresowej zdolności do obsługi długu i wspierania zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.
Kluczowymi elementami tego komunikatu są: uproszczenie ram, zwiększenie poczucia odpowiedzialności na szczeblu krajowym oraz bardziej rygorystyczne egzekwowanie przepisów.
W tym komunika­ cie zaproponowano, by trajektorie fiskalne były określane w średnioterminowych planach fiskalno-strukturalnych proponowanych przez państwa członkowskie w ramach przejrzystych i wspólnych ram Unii.
Plany te byłyby przy­ jmowane przez Radę i zawierałyby zobowiązania fiskalne oraz zobowiązania w zakresie reform i inwestycji wspiera­ jące długookresową zdolność do obsługi długu i zrównoważony wzrost gospodarczy oraz odzwierciedlające priory­ tety unijne i krajowe.
Zobowiązania w zakresie reform i inwestycji zawarte w krajowym średnioterminowym planie fiskalno-strukturalnym umożliwiłyby wydłużenie okresu korekty fiskalnej.
Przy utrzymaniu określonych w Traktacie wartości referencyjnych 3 % PKB w przypadku deficytu i 60 % PKB w przy­ padku długu ramy te bazowałyby na nadzorze opartym w większym stopniu na ryzyku i skoncentrowanym na dłu­ gookresowej zdolności do obsługi długu.
W odniesieniu do procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroeko­ nomicznej należy nadal eliminować takie zakłócenia w sposób skoordynowany i wyważony.
W komunikacie zaproponowano bardziej prospektywne ramy umożliwiające identyfikowanie na wczesnym etapie pojawiających się zagrożeń.
Ocena dotycząca występowania zakłóceń równowagi będzie dalej opierać się na trzech kryteriach, któ­ rymi są: powaga sytuacji, rozwój sytuacji oraz reakcja polityczna.
Kryteriom rozwoju sytuacji i reakcji politycznej danego państwa członkowskiego zostanie jednak przypisane większe znaczenie w ramach oceny.
(10)
Rynek pracy w strefie euro wykazał się niezwykłą odpornością dzięki wsparciu politycznemu podczas kryzysu zwią­ zanego z COVID-19.
W pierwszym kwartale 2022 r. łączna liczba przepracowanych godzin przekroczyła poziomy sprzed pandemii, a zatrudnienie nadal rosło w pierwszej połowie 2022 r. do rekordowo wysokich poziomów w dru­ gim kwartale 2022 r., co spowodowało spadek stopy bezrobocia do 6,8 %, czyli najniższego poziomu od czasu wprowadzenia euro.
Wciąż istnieje jednak pole do poprawy sytuacji w odniesieniu do integracji na rynku pracy kobiet, młodzieży i osób starszych, osób z niepełnosprawnościami i grup szczególnie wrażliwych.
W przyszłości spodziewane spowolnienie aktywności gospodarczej będzie miało negatywny wpływ na perspektywy zatrudnienia, a stopa bezrobocia nieznacznie wzrośnie w 2023 r.
Niewiele jest dowodów na to, że kryzys związany z COVID-19 doprowadził do strukturalnego pogorszenia się związanego z kojarzeniem ofert pracy z poszukującymi zatrudnie­ nia.