23.5.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 180/5
Wel laat de arbeidsmarkt aanzienlijke verschillen zien tussen lidstaten en sectoren.
Sinds 2019 was de banencreatie het grootst in de sectoren informatietechnologie en professionele diensten, terwijl in de sectoren accommodatie en levensmiddelen banenverlies viel waar te nemen.
Demografische veranderingen zullen waarschijnlijk ook een rol spelen bij de verkrapping van arbeidsmarkten in de eurozone.
Adequate en doeltreffende investeringen in kwalitatief onderwijs en kwalitatieve opleiding in alle leeftijdsfasen zullen van cruciaal belang zijn om huidige en toekomstige tekorten aan vaardigheden te verminderen en de groene en digitale transitie te ondersteunen.
De loongroei is in de loop van 2022 iets toegenomen, hetgeen resulteerde in een geaggregeerde stijging van de loonkosten per eenheid product.
Toch bleef die groei al bij al bescheiden en zou hij ruim onder de inflatie blijven.
De verwachting is dat de reële beloning per werknemer met 2,8 % krimpt in 2022 en nog eens met 0,9 % in 2023, om dan in 2024 een deel van het verlies goed te maken.
Verankerde inflatieverwachtingen spelen een cruciale rol bij het dempen van het risico dat snel stijgende looneisen de inflatie verder opstuwen.
(11)
Structurele hervormingen, zoals die in het kader van de Europese Green Deal of de groene en de digitale hervormingen met de steun van de faciliteit, met name na de wijzigingen die bij Verordening (EU) 2023/435 van het Europees Parlement en de Raad (5) in Verordening (EU) 2021/241 zijn aangebracht om het in de mededeling van de Commissie van 18 mei 2022 vervatte REPowerEU-plan uit te voeren, zijn van essentieel belang om de interne markt en de veerkracht van de economieën van de eurozone te versterken.
In dat verband is het ook van belang de in 2022 door de Raad in het kader van het Europees Semester aanbevolen landenspecifieke hervormingen uit te voeren.
De productiviteit en de groei kunnen toenemen dankzij een verdere verbetering van het ondernemingsklimaat, onder meer door de belemmeringen voor investeringen en voor herallocatie van kapitaal af te bouwen, overheidsdiensten te moderniseren, sneller vergunningen af te geven en tegelijkertijd het milieu te beschermen, en restrictieve regelgevingskaders op te heffen.
Hervormingen, in combinatie met investeringen, zijn bepalend om de groene en de digitale transitie waar te maken, met name wat betreft het verbeteren van de energieefficiëntie, het ondersteunen van de transitie naar klimaatneutraliteit, het vergroten van de voorziening en de uitrol van hernieuwbare energie, alsook om om- en bijscholing te ondersteunen.
Door de snelle en persistente stijging van energieprijzen zijn de bedrijfsmodellen van energie-intensieve bedrijfstakken en het midden- en kleinbedrijf onder druk komen te staan, met gevolgen voor banen en menselijk kapitaal.
Doeltreffende insolventieregelingen kunnen de transitie ondersteunen en kunnen het gemakkelijker maken om middelen te heralloceren.
Binnen de eurozone bestaan er nog steeds grote onderlinge verschillen in de insolventieregelingen.
Door die regelingen doeltreffender te maken en meer te harmoniseren, zouden de economische aanpassing en de interne markt voor kapitaal worden ondersteund.
(12)
De banksector heeft zich in 2022 over het algemeen weerbaar getoond.
Hoewel de banksector in de eurozone als geheel goed gekapitaliseerd is en zijn winstgevendheid sinds 2021 heeft zien verbeteren, kan een scherpe verslechtering van de macro-economische vooruitzichten, in combinatie met hogere rentes en dus meer kosten voor leners, resulteren in een geringere activakwaliteit.
In een context van aangescherpte toegang tot krediet zijn tijdige monitoring van de risico’s, een proactieve houding tegenover debiteuren en actief beheer van niet-renderende leningen van belang om ervoor te zorgen dat banken de economie kunnen blijven financieren.
De weerbaarheid van kredietinstellingen kan worden afgeremd door structurele factoren, zoals overcapaciteit en concurrentie van nieuwe aanbieders van financiële diensten.
Op de financiële markten kunnen zich ook andere risico’s voordoen.
Met name kunnen hogere risicopremies en strengere liquiditeitsvoorwaarden leiden tot een daling van de activaprijzen.
Door margin calls kan de druk daardoor nog sterker toenemen, bovenop de liquiditeitsstress waarmee sommige energiebedrijven nu al worden geconfronteerd.
Ook zal nauwlettend moeten worden gemonitord hoe de woningmarkt en de markt voor commercieel vastgoed reageren op rentestijgingen, aangezien een afgenomen vraag en een verslechtering van de terugbetalingscapaciteit neerwaartse druk kunnen uitoefenen op woningprijzen en conjunctuurrisico’s kunnen versterken, met name in de lidstaten van de eurozone waar de schuld van huishoudens hoog is.
Daarnaast vragen toegenomen cyberrisico’s meer aandacht, en Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad (6) zal zorgen voor een versterking van de veerkracht van financiële ondernemingen wat betreft risico’s op het gebied van informatie- en communicatietechnologie.
In september 2022 heeft het Europees Comité voor systeemrisico’s Aanbeveling ESRB/2022/7 gedaan, met daarin een waarschuwing waarbij instellingen uit de particuliere sector, marktdeelnemers en betrokken autoriteiten werden verzocht zich te blijven voorbereiden op scenario’s met staartrisico’s.
(5) Verordening (EU) 2023/435 van het Europees Parlement en de Raad van 27 februari 2023 tot wijziging van Verordening (EU) 2021/241 wat betreft REPowerEU-hoofdstukken in herstel- en veerkrachtplannen en tot wijziging van Verordeningen (EU) nr.
1303/2013, (EU) 2021/1060 en (EU) 2021/1755 en Richtlijn 2003/87/EG (PB L 63 van 28.2.2023, blz. 1).
(6) Verordening (EU) 2022/2554 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022 betreffende digitale operationele weerbaarheid voor de financiële sector en tot wijziging van Verordeningen (EG) nr.
1060/2009, (EU) nr.
648/2012, (EU) nr.
600/2014, (EU) nr.
909/2014 en (EU) 2016/1011 (PB L 333 van 27.12.2022, blz.
1).