C 180/4
(8)
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
23.5.2023
Om een antwoord te bieden op de stijging van de energieprijzen, hebben de lidstaten van de eurozone noodmaatregelen genomen die naar raming 1,25 % van het bbp in 2022 en tot 1 % van het bbp in 2023 vertegenwoordigen, waarbij de verwachte daling afhankelijk is van ontwikkelingen van de energieprijzen en de voorgenomen afschaling van de maatregelen in dat verband.
Op basis van de economische najaarprognoses 2022 van de diensten van de Commissie zijn de tot dusver genomen maatregelen gericht op het dempen van prijsstijgingen en zijn slechts 20 % ervan gerichte inkomensmaatregelen.
De budgettaire kostprijs van dat soort steunmaatregelen moet worden beperkt, waarbij rekening moet worden gehouden met de verdelingseffecten ervan tussen inkomensgroepen, het effect op de vraag naar energie en investeringen in de groene transitie, mogelijke verstoringen van de interne markt en negatieve overloopeffecten tussen lidstaten.
Daarom is het belangrijk om overeenstemming te bereiken over een gemeenschappelijke aanpak.
Met name een goed gekalibreerd tweesporenmodel voor energieprijzen, waarbij kwetsbare verbruikers tot een bepaald verbruiksniveau gereguleerde prijzen genieten, en andere regelingen waarmee vergelijkbare doelstellingen worden bereikt, rekening houdend met nationale kenmerken, zijn het onderzoeken waard.
Daarnaast zou kunnen worden nagedacht over passende manieren om de steun af te bouwen naarmate de druk op de energieprijzen afneemt.
Naast tijdelijke energiemaatregelen kunnen overheids- en particuliere investeringen helpen de energieonafhankelijkheid en -zekerheid en de groene transitie te stimuleren.
Sinds de wereldwijde financiële crisis heeft de eurozone te kampen met lage niveaus van zowel particuliere als overheidsinvesteringen.
Stappen die het beleid heeft gezet in reactie op de COVID-19-crisis, met de uitzonderlijke steun van NexGenerationEU, hebben geholpen om het niveau van overheidsinvesteringen op peil te houden, met een positief effect op potentiële groei, met name in de lidstaten met de hoogste overheidsschuld.
Verdere particuliere en overheidsinvesteringen, met name via de uitvoering van de herstel- en veerkrachtplannen, van de programma's voor het cohesiebeleid en van de nationale energie- en klimaatplannen die tussen nu en juni 2023 door de lidstaten moeten worden geactualiseerd, zijn van cruciaal belang voor duurzame en op cohesie gerichte groei en om de groene en de digitale transitie te verwezenlijken.
(9)
Op 9 november 2022 heeft de Commissie een mededeling over een leidraad voor een hervorming van het EU-kader voor economische governance bekendgemaakt om het economisch toezicht en de beleidscoördinatie in de Unie te verbeteren.
Doel van die mededeling is een eenvoudigere en geïntegreerde structuur voor het macrofinanciële toezicht vast te stellen die de schuldpositie houdbaar moet houden en duurzame en inclusieve groei moet bevorderen.
De centrale onderdelen van die mededeling beogen een vereenvoudiging van het kader, het verbeteren van het draagvlak in de lidstaten en een versterking van de handhaving.
In die mededeling wordt voorgesteld de begrotingstrajecten uiteen te zetten in structurele begrotingsplannen voor de middellange termijn die de lidstaten voorstellen – binnen een transparant gemeenschappelijk Uniekader.
Die plannen, die door de Raad zouden worden aangenomen, zouden een bundeling zijn van begrotings-, hervormings- en investeringstoezeggingen ter ondersteuning van de houdbaarheid van de schuldpositie en duurzame groei, en zouden de Unieprioriteiten en de nationale prioriteiten weergeven.
De hervormings- en investeringstoezeggingen in het nationale structurele begrotingsplan voor de middellange termijn zouden ruimte bieden voor een langere budgettaire aanpassingsperiode.
De referentiewaarden van het Verdrag van 3 % van het bbp voor het tekort en 60 % van het bbp voor de schuld zouden weliswaar behouden blijven, maar het kader zou berusten op een sterker risicogericht toezicht waarin de klemtoon ligt op de houdbaarheid van de schuldpositie.
Wat betreft de procedure voor macro-economische onevenwichtigheden is het van belang dergelijke onevenwichtigheden op gecoördineerde en evenwichtige wijze te blijven aanpakken.
In de mededeling van de Commissie wordt een meer prospectief kader voorgesteld waarmee opduikende risico's kunnen worden vastgesteld naarmate die zich ontwikkelen.
De beoordeling van de vraag of er sprake is van onevenwichtigheden, zou verder gebaseerd blijven op de drie criteria van ernst, evolutie en beleidsrespons.
De criteria evolutie en beleidsrespons van de betrokken lidstaat zouden echter zwaarder doorwegen in de beoordeling.
(10)
De arbeidsmarkt in de eurozone heeft blijk gegeven van opvallende veerkracht, dankzij de ondersteuning vanuit het beleid tijdens de COVID-19-crisis.
In het eerste kwartaal van 2022 was het totale aantal gewerkte uren hoger dan vóór de pandemie, en de werkgelegenheid is in de eerste helft van 2022 blijven toenemen tot historisch hoge niveaus in het tweede kwartaal van 2022, waardoor de werkloosheidscijfers daalden tot 6,8 %, het laagste niveau sinds de invoering van de euro.
Wel blijft er nog ruimte voor verbeteringen wat betreft de integratie op de arbeidsmarkt van vrouwen, jongeren, ouderen, mensen met een handicap en kwetsbare groepen.
Wat de toekomst betreft, zou de verwachte vertraging van de economische bedrijvigheid gaan wegen op de werkgelegenheidsvoor­ uitzichten, met een werkloosheidspercentage dat in 2023 licht zou stijgen.
Er is weinig bewijs voorhanden dat de COVID-19-crisis tot een structurele verslechtering heeft geleid wat betreft de afstemming tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt.