C 180/4
(8)
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
23.5.2023
Προκειμένου να ανταποκριθούν στην αύξηση των τιμών της ενέργειας, τα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ έλαβαν έκτακτα μέτρα που εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 1,25 % του ΑΕΠ το 2022 και σε έως και 1 % το 2023, ενώ η αναμενόμενη μείωση εξαρτάται από την εξέλιξη των τιμών της ενέργειας και από την προγραμματισμένη κατάργηση των σχετικών μέτρων.
Βάσει των οικονομικών προβλέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής του φθινόπωρου του 2022, τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής αποσκοπούν κυρίως στον μετριασμό των αυξήσεων των τιμών, ενώ κατά μέσο όρο μόνο το 20 % αυτών αποτελεί στοχευμένα εισοδηματικά μέτρα.
Είναι αναγκαίο να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος των εν λόγω μέτρων στήριξης, λαμβανομένων παράλληλα υπόψη των διανεμητικών επιπτώσεών τους σε όλα τα εισοδηματικά κλιμάκια, του αντικτυπου στη ζήτηση ενέργειας και τις επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση, των πιθανών στρεβλώσεων στην ενιαία αγορά και των αρνητικών δευτερογενών επιπτώσεων σε όλα τα κράτη μέλη.
Για τον σκοπό αυτόν, είναι σημαντικό να συμφωνηθεί μια κοινή προσέγγιση.
Ειδικότερα, θα ήταν δυνατόν να διερευνηθούν ένα καλά σταθμισμένο μοντέλο δύο επιπέδων για την τιμολόγηση της ενέργειας, στο πλαίσιο του οποίου οι ευάλωτοι καταναλωτές επωφελούνται από ρυθμιζόμενες τιμές έως ένα ορισμένο επίπεδο κατανάλωσης, και άλλα συστήματα που επιτυγχάνουν παρόμοιους στόχους, με συνεκτίμηση των εθνικών χαρακτηριστικών.
Επιπροσθέτως, θα ήταν δυνατό να εξεταστούν κατάλληλοι τρόποι για τη σταδιακή παύση της στήριξης καθώς θα μειώνονται οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας.
Εκτός από τα προσωρινά ενεργειακά μέτρα, οι δημόσιες και οι ιδιωτικές επενδύσεις μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και ασφάλειας και της πράσινης μετάβασης.
Από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και μετά, η ζώνη του ευρώ πλήττεται από χαμηλά επίπεδα τόσο ιδιωτικών όσο και δημόσιων επενδύσεων.
Τα μέτρα πολιτικής που λήφθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της COVID-19, με την έκτακτη στήριξη του NextGenerationEU, συνέβαλαν στη διατήρηση του επιπέδου των δημόσιων επενδύσεων, με θετικό αντίκτυπο στη δυνητική ανάπτυξη, ιδίως στα κράτη μέλη με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση δημόσιου χρέους.
Οι περαιτέρω ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις, ειδικότερα μέσω της υλοποίησης των σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής και των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα που θα επικαιροποιηθούν από τα κράτη μέλη έως τον Ιούνιο του 2023, είναι ζωτικής σημασίας για τη βιώσιμη και συνεκτική ανάπτυξη και για την επίτευξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης.
(9)
Στις 9 Νοεμβρίου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε ανακοίνωση σχετικά με τις κατευθύνσεις για τη μεταρρύθμιση του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της οικονομικής εποπτείας και του συντονισμού των οικονομικών πολιτικών στην Ένωση.
Η εν λόγω ανακοίνωση αποσκοπεί στον καθορισμό μιας απλούστερης και ολοκληρωμένης αρχιτεκτονικής για τη μακροοικονομική δημοσιονομική εποπτεία με σκοπό τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους και την προώθηση της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.
Τα βασικά στοιχεία της εν λόγω ανακοίνωσης αποσκοπούν στην απλούστευση του πλαισίου, στη βελτίωση της εθνικής ανάληψης ευθύνης και στην ενίσχυση της επιβολής της νομοθεσίας.
Η εν λόγω ανακοίνωση προτείνει οι δημοσιονομικές πορείες να καθορίζονται σε μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια που προτείνονται από τα κράτη μέλη, εντός ενός διαφανούς κοινού πλαισίου της Ένωσης.
Τα εν λόγω σχέδια, τα οποία θα εγκρίνονται από το Συμβούλιο, θα συνδυάζουν δημοσιονομικές, μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές δεσμεύσεις που στηρίζουν τη βιωσιμότητα του χρέους και τη βιώσιμη ανάπτυξη και αντικατοπτρίζουν τις ενωσιακές και εθνικές προτεραιότητες.
Οι μεταρρυθμιστικές και επενδυτικές δεσμεύσεις στα εθνικά μεσοπρόθεσμα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια θα επιτρέψουν μεγαλύτερη περίοδο δημοσιονομικής προσαρμογής.
Διατηρώντας τις τιμές αναφοράς της Συνθήκης του 3 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα και του 60 % του ΑΕΠ για το χρέος, το πλαίσιο θα στηρίζεται σε εποπτεία η οποία θα βασίζεται περισσότερο στον κίνδυνο και θα επικεντρώνεται στη βιωσιμότητα του χρέους.
Όσον αφορά τη διαδικασία μακροοικονομικών ανισορροπιών, είναι σημαντικό να συνεχιστεί η αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών με συντονισμένο και ισορροπημένο τρόπο.
Η ανακοίνωση της Επιτροπής προτείνει ένα πιο μακρόπνοο πλαίσιο, ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός των αναδυόμενων κινδύνων καθώς αναπτύσσονται.
Η αξιολόγηση της ύπαρξης ανισορροπιών θα συνεχίσει να βασίζεται στα τρία κριτήρια της σοβαρότητας, της εξέλιξης και της απόκρισης σε επίπεδο πολιτικής.
Ωστόσο, τα κριτήρια της εξέλιξης και της απόκρισης σε επίπεδο πολιτικής του εκάστοτε κράτους μέλους θα έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στην αξιολόγηση.
(10)
Η αγορά εργασίας της ζώνης του ευρώ επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα χάρη στη στήριξη πολιτικής κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2022, οι συνολικές ώρες εργασίας υπερέβησαν τα επίπεδα προ πανδημίας και η απασχόληση συνέχισε να αυξάνεται καθ’ όλη τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2022, φθάνοντας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα το δεύτερο τρίμηνο του 2022, με αποτέλεσμα το ποσοστό ανεργίας να μειωθεί στο 6,8 %, το χαμηλότερο επίπεδό της που έχει σημειωθεί από τη δημιουργία του ευρώ.
Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης όσον αφορά την ένταξη στην αγορά εργασίας των γυναικών, των νέων και των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και των ευάλωτων ομάδων.
Στο μέλλον, η αναμενόμενη επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας πρόκειται να επηρεάσει αρνητικά τις προοπτικές απασχόλησης, καθώς το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να αυξηθεί ελαφρώς το 2023.
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κρίση της COVID-19 οδήγησε σε διαρθρωτική επιδείνωση όσον αφορά την αντιστοίχιση της προσφοράς και ζήτησης εργασίας.