17.5.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 175/25
[Il-produzzjoni tal-ġobon Griega] (1956) u I istoria tou ellinikou galaktos kai ton proiondon tou [L-istorja tal-ħalib u l-prodotti tal-ħalib Griegi] (2004).
Fl-aħħar nett, il-midalja tad-deheb li ntrebħet mill-kumpanija Grigoriadis fil-fiera internazzjonali ta’ Pariġi fl-1909 għall-kwalità tal-kashkavalia [ġobniet kashkaval] tagħhom ukoll hija evidenza talkwalità għolja u tal-importanza kummerċjali tal-prodott matul iż-żmien.
Il-“Κασκαβάλι Πίνδου / Kashkavali Pindou / Κασκαβάλ Πίνδου / Kashkaval Pindou” għadu jirbaħ il-premji sal-lum – rebaħ premju ta’ kwalità fi Prodexpo (ir-Russja) fi Frar 2011 u ngħata premju mill-Istitut Internazzjonali tad-Dewqan f’Jannar 2021.
Ir-reputazzjoni qawwija u l-kwalità għolja tal-prodott fissru li l-unitajiet ta’ produzzjoni fiż-żona ddefinita għadhom jagħmluh u jqassmuh sal-lum, kif muri minn bosta pubblikazzjonijiet reċenti.
Bħala eżempju, fi Tris aiones mia zoi: yiayia Filio i mikrasiatissa (2005), memoir ta’ Filio Haidemenou, il-prodott jissemma b’rabta ma’ memorji tal-ħajja ta’ kuljum, il-ħajja rurali, il-folklor, eċċ.
fiż-żona definita, li jikkonferma li kien wieħed mill-ġobnijiet li kien isir mirrgħajja li kienu jrabbu n-nagħaġ tagħhom fil-muntanji.
Fi Flavours of Greece (Londra 2011) ta’ Rosemary Barron hemm deskrizzjoni dettaljata tal-prodotti tal-ħalib u tal-ġobon Griegi, u l-awtur jinnota li l-kaskavali huwa ġobon meze speċjali minħabba t-togħma tiegħu.
F’Gastronomos, rivista ddedikata għal suġġetti kulinari u materja prima, hemm artiklu ta’ Vivi Konstantinidou bit-titlu “Kostaki!
Fai, paidi mou, to kashkavali sou!”
[Ejja Kostaki!
Kul il-kashkaval tiegħek!] fejn l-awtriċi tiddeskrivi l-esperjenza tagħha ta’ meta tat lit-tifel tagħha l-ġobon għall-ewwel darba u tirrakkomanda li n-nies jippruvaw il-Kashkavali Pindou, li tgħid li jagħmel sandwiches tal-ġobon mixwija eċċellenti (il-11 ta’ Ottubru 2021).
L-ibbrawżjar fuq il-web itella’ aktar minn 6 000 riżultat għall-prodott u ħafna riċetti għal platti li jużaw il-“Κασκαβάλι Πίνδου/ Kashkavali Pindou / Κασκαβάλ Πίνδου / Kashkaval Pindou” flimkien ma’ ingredjenti oħra, bħat-tiġieġ u l-lountza, il-pizza, il-meat loaf bil-croutons u l-paprika, u l-prasotigania [kurrat moqli bil-laħam tal-majjal] u l-inbid.
Fir-rigward tal-fattur uman u kif dan jgħin biex tiġi ddeterminata l-ispeċifiċità tal-prodott, dan huwa marbut mill-qrib mal-ġeomorfoloġija taż-żona ġeografika ddefinita, li hija ddominata mill-preżenza tal-akbar serbut ta’ muntanji talGreċja, il-Pindos, li għandha impatt fuq il-kwalità tal-ħalib u l-mod kif isir il-ġobon.
B’mod speċifiku, iż-żona fiha ħafna mergħat iżda ma hijiex adatta għal tipi oħra ta’ biedja, għalhekk l-attività ewlenija talabitanti hija t-trobbija estensiva tal-bhejjem u l-produzzjoni ta’ prodotti tal-ħalib.
Għandha klima kontinentali, bi xtiewi kesħin b’borra frekwenti u sjuf friski, li jagħtu temperatura medja annwali ta’ 10 °C. Spiss tagħmel ukoll ix-xita; l-ammont medju ta’ xita huwa ta’ 600-800 mm/sena u ma hemmx perjodi twal ta’ temp xott fis-sajf.
L-influwenza tal-klima tidher b’mod ċar fil-veġetazzjoni, li ma hijiex purament Mediterranja, peress li fiż-żoni muntanjużi u semimuntanjużi tixbah lil dik tal-Ewropa ċentrali, b’bosta foresti tas-siġar taż-żnuber, tal-fagu, tal-qastan, tal-ballut u tal-platani u żoni estensivi ta’ bwar.
Iż-żona fiha wkoll varjetà rikka u unika ta’ pjanti – total ta’ 2 012-il unità tassonomika ta’ pjanti selvaġġi ġew irreġistrati, li 21,9 % minnhom huma endemiċi għall-Balkani u 5,6 % minnhom huma endemiċi għall-Greċja.
In-nagħaġ u l-mogħoż li l-ħalib tagħhom jintuża biex isir il-ġobon jiġu minn razez li ilhom jitrabbew fiż-żona għal ħafna snin u li huma adatti għall-kundizzjonijiet klimatiċi ħorox.
L-azjendi huma ta’ kapaċità medja u jżommu biss annimali li jirgħu li jipproduċu l-ħalib fi kwantitajiet żgħar iżda b’kontenut għoli ta’ xaħam.
Iż-żona hija l-post ta’ oriġini tar-rgħajja nomadiċi li jitkellmu bl-Aromanjan (il-Vlaki), li żviluppaw mod partikolari biex jagħmlu l-“Κασκαβάλι Πίνδου / Kashkavali Pindou / Κασκαβάλ Πίνδου / Kashkaval Pindou” li huwa perfettament f’armonija mat-terren muntanjuż imħarbat, u din hija r-raġuni ewlenija għaliex sar stabbilit bħala wieħed millprodotti ewlenin taż-żona u kiseb reputazzjoni eċċellenti.
Il-proċess tal-produzzjoni tal-ġobon kien jikkonsisti fi stadju inizjali, li kien l-ibbaqtar in situ tal-ħalib prodott fil-muntanji fis-sajf, biex tiġi prodotta massa ta’ ġobon li kienet tiġi mqatta’ f’biċċiet u ttrasportata ’l isfel lejn iż-żoni tal-artijiet baxxi fil-qrib.
Dan kien segwit mit-tieni stadju tal-proċess, li kien jikkonsisti fit-taħlit tal-baqta mal-misħun u mbagħad fil-maturazzjoni tal-ġobon.
Dan il-mod ta’ kif isir il-“Κασκαβάλι Πίνδου / Kashkavali Pindou / Κασκαβάλ Πίνδου / Kashkaval Pindou” għandu vantaġġ kbir peress li jippermetti l-użu ta’ ħalib mhux proċessat jew ta’ ħalib li jkun sar qares, peress li meta l-massa tal-ġobon titħallat malmisħun tiġi parzjalment sterilizzata.
It-tmelliħ xott frekwenti jagħti lill-ġobon it-togħma kemxejn mielħa tiegħu.