C 165/4
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
10.5.2023
2.2 Verbanden met artikel 8 van de richtlijn (beoordelingen van de toestand), artikel 9 (omschrijving van een goede milieutoestand), artikel 10 (milieudoelen) en artikel 13 (maatregelen) Uit de analyse bleek dat de meeste door de lidstaten ingediende monitoringprogramma’s zijn opgezet om de druk op de zee en aan de bron op te vangen (16).
Zij waren daarom minder geschikt om het effect van die druk te meten.
Bovendien bracht de analyse tekortkomingen in de monitoringprogramma’s van de lidstaten aan het licht.
De meeste tekortkomingen lijken verband te houden met het ontbreken van overeengekomen benaderingen of methodologische normen op EU- of regionaal niveau om de verschillende criteria of beschrijvende elementen te beoordelen.
Wat de dekking van de criteria voor een goede milieutoestand (17) betreft, blijkt uit de analyse dat de monitoring­ programma’s vaak onvolledig zijn, met grote verschillen tussen de lidstaten voor elk van de beschrijvende elementen.
Dat gezegd hebbende zijn monitoringprogramma’s vollediger wanneer de criteria van de kaderrichtlijn mariene strategie samenvallen met vereisten uit hoofde van andere EU-wetgeving.
Dit is het geval voor commerciële visserij (beschrijvend element 3) in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid of voor eutrofiëring (beschrijvend element 5) in het kader van de kaderrichtlijn water (2000/60/EG).
Dit bevestigt het gebrek aan een voldoende concrete en gecoördineerde bepaling van een goede milieutoestand, waarop reeds is gewezen in de beoordeling door de Commissie van de verslagen van de lidstaten over de artikelen 8 tot en met 10 (18).
Sterker nog, minder dan 50 % van de lidstaten heeft kwantitatieve drempelwaarden vastgesteld voor een goede milieutoestand en minder dan 25 % van de lidstaten heeft adequate middelen ontwikkeld om een goede milieutoestand te bepalen voor beschrijvende elementen over biologische diversiteit, nietinheemse soorten, vervuilende stoffen, en zwerfvuil op zee.
Voor alle beschrijvende elementen heeft een aanzienlijk aantal lidstaten aangegeven dat monitoring nog niet toereikend is om hun eigen milieudoelen te dekken.
Uit de meest recente beoordeling door de Commissie van de doelstellingen van de lidstaten (19) bleek al dat er nog steeds sprake is van veel tekortkomingen in de vaststelling van gemeenschappelijke doelstellingen, omdat deze nogal algemeen zijn gedefinieerd.
Zo stelt slechts 30 % van de lidstaten meetbare doelen voor eutrofiëring en minder dan 20 % doet dat voor alle andere beschrijvende elementen.
Dit betekent dat ze niet allemaal kunnen worden gekoppeld aan specifieke monitoringactiviteiten.
De monitoringprogramma’s kunnen daarom niet alle doelstellingen bereiken.
Bovendien leveren de monitoringprogramma’s onvoldoende gegevens op om de voortgang van de maatregelen te beoordelen, ondanks de aanbeveling van de Commissie in 2017 (20) en 2018 (21).
Veel lidstaten hebben verklaard dat de monitoring nog niet toereikend is om de voortgang van de maatregelen te volgen en de doeltreffendheid ervan te meten.
Om de doeltreffendheid te monitoren, moeten maatregelen specifiek zijn voor het te beoordelen beschrijvend element en mogen ze niet generiek zijn of in grote lijnen verband houden met de gevolgen van menselijke activiteiten, zoals nu vaak het geval is.
Conclusie: op basis van de gerapporteerde informatie is het moeilijk om de verbanden met andere rapportagever­ plichtingen van de kaderrichtlijn mariene strategie (namelijk de artikelen 8, 9, 10 en 13) nauwkeurig te beoordelen.
Het lijkt erop dat er nog steeds lacunes zijn in de kennis over i) welke elementen/parameters moeten worden gecontroleerd om een goede milieutoestand te beoordelen, ii) de conceptuele benaderingen om doelen te stellen, en iii) wat met betrekking tot monitoring in verband met maatregelen gerapporteerd moet worden.
De Commissie wil daarom onderstrepen dat consistente en coherente monitoring alleen mogelijk is als de doelstellingen specifiek genoeg zijn en duidelijk gekoppeld aan een specifiek criterium voor een goede milieutoestand.
Alleen dan kan zij de uitvoering van artikel 10 ondersteunen en de vooruitgang in de richting van de doelstellingen meten.
2.3 Ruimtelijke omvang/duur en monitoringfrequentie De inspanningen op het gebied van monitoring zijn voornamelijk gericht op kustwateren, wat erop duidt dat er behoefte is aan betere monitoring in andere ondervertegenwoordigde gebieden, namelijk buiten de territoriale wateren van de lidstaten, die ook onder het toepassingsgebied van de wetgeving vallen.
De Commissie is zich bewust van de uitdagingen en kosten die monitoring op zee met zich meebrengt.
Daarom is er gerichte steun verleend via projecten die worden gefinancierd door EU-fondsen zoals het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur (EFMZVA) en zijn (16) Zie blz.
95-118 en 175-177 van de JRC-analyse.
(17) Zoals voorzien in Besluit 2017/848/EU van de Commissie.
(18) Omvat beoordeling van het mariene milieu (artikel 8), omschrijving van een goede milieutoestand (artikel 9) en milieudoelen (artikel 10): C/2022/1392 “Mededeling van de Commissie over aanbevelingen per lidstaat en regio over de bijgewerkte verslagen van 2018 voor de artikelen 8, 9 en 10 van de kaderrichtlijn mariene strategie (2008/56/EG)” (19) Zie voetnoot 18.
(20) COM(2017) 3 final.
(21) COM(2018) 562 final.