C 165/4
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
10.5.2023
2.2 Links mal-Artikolu 8 tad-Direttiva (Valutazzjonijiet tal-istat) , mal-Artikolu 9 (Determinazzjoni ta’ status ambjentali tajjeb), mal-Artikolu 10 (Miri ambjentali) u mal-Artikolu 13 (Miżuri) L-analiżi wriet li l-biċċa l-kbira tal-programmi ta’ monitoraġġ sottomessi mill-Istati Membri kienu mfassla biex jindirizzaw il-pressjonijiet fuq il-baħar u fis-sors (16).
Għalhekk dawn kienu anqas xierqa biex jitkejlu l-impatti ta’ dawk il-pressjonijiet.
Barra minn hekk, l-analiżi enfasizzat lakuni fil-programmi ta’ monitoraġġ tal-Istati Membri.
Il-biċċa l-kbira tal-lakuni jidhru li huma relatati man-nuqqas ta’ approċċi jew standards metodoloġiċi miftiehma fil-livell tal-UE jew reġjonali biex jiġu vvalutati l-kriterji jew id-deskritturi differenti.
Dwar il-kopertura tal-kriterji għal status ambjentali tajjeb (17), l-analiżi turi li l-programmi ta’ monitoraġġ spiss ma jkunux kompluti, b’varjazzjonijiet kbar bejn l-Istati Membri għal kull wieħed mid-deskritturi.
Madankollu, il-programmi ta’ monitoraġġ huma aktar kompluti meta l-kriterji tal-MSFD jikkoinċidu mar-rekwiżiti skont leġiżlazzjoni oħra tal-UE.
Dan huwa l-każ għas-sajd kummerċjali (deskrittur 3) taħt il-politika komuni tas-sajd jew għall-ewtrofikazzjoni (deskrittur 5) taħt id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma (2000/60/KE).
Dan jikkonferma n-nuqqas ta’ determinazzjoni konkreta u kkoordinata biżżejjed ta’ status ambjentali tajjeb, diġà enfasizzat fil-valutazzjoni tal-Kummissjoni tar-rapporti tal-Istati Membri dwar l-Artikoli 8-10 (18).
Fil-fatt, inqas minn 50 % tal-Istati Membri stabbilew valuri ta’ limitu kwantitattivi għal status ambjentali tajjeb u inqas minn 25 % tal-Istati Membri stabbilew mezzi adegwati biex jiddeterminaw status ambjentali tajjeb għaddeskritturi dwar id-diversità bijoloġika, l-ispeċijiet mhux indiġeni, il-kontaminanti, u l-iskart fil-baħar.
Għad-deskritturi kollha, għadd sinifikanti ta’ Stati Membri indikaw li l-monitoraġġ għadu ma huwiex adegwat biex ikopri l-miri ambjentali tagħhom stess.
L-aħħar valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-miri tal-Istati Membri (19) kienet diġà wriet li għad hemm ħafna lakuni fl-istabbiliment ta’ miri komuni minħabba li huma definiti b’mod pjuttost ġenerali.
Pereżempju, 30 % biss tal-Istati Membri jistabbilixxu miri li jistgħu jitkejlu għall-ewtrofikazzjoni u inqas minn 20 % jagħmlu dan għaddeskritturi l-oħrajn kollha.
Dan ifisser li ma jistgħux ikunu marbuta kollha ma’ attivitajiet speċifiċi ta’ monitoraġġ.
Għalhekk, il-programmi ta’ monitoraġġ ma jistgħux jindirizzaw il-miri kollha.
Barra minn hekk, il-programmi ta’ monitoraġġ ma jipprovdux biżżejjed data biex jiġi vvalutat il-progress minħabba l-miżuri, minkejja r-rakkomandazzjoni li saret mill-Kummissjoni fl-2017 (20) u fl-2018 (21).
Ħafna Stati Membri ddikjaraw li l-monitoraġġ għadu ma huwiex adegwat biex ikopri l-progress tal-miżuri u biex titkejjel l-effettività tagħhom.
Sabiex tiġi mmonitorjata l-effettività, il-miżuri jridu jkunu speċifiċi għad-deskrittur taħt rieżami u ma jistgħux ikunu ġeneriċi jew relatati b’mod ġenerali mal-impatti tal-attività tal-bniedem, kif spiss huwa l-każ issa.
Bħala konklużjoni, mill-informazzjoni rrapportata, huwa diffiċli li jiġu vvalutati b’mod akkurat ir-rabtiet ma’ obbligi oħra ta’ rapportar tal-MSFD (jiġifieri l-Artikoli 8, 9, 10 u 13).
Jidher li għad hemm lakuni fil-fehim (i) ta’ liema elementi/parametri għandhom jiġu mmonitorjati biex jiġi vvalutat status ambjentali tajjeb; (ii) tal-approċċi kunċettwali biex jiġu stabbiliti l-miri; u (iii) ta’ x’għandu jiġi rrapportat għall-monitoraġġ relatat mal-miżuri.
Għalhekk, il-Kummissjoni tixtieq tenfasizza li monitoraġġ konsistenti u koerenti se jkun possibbli biss meta l-miri jkunu speċifiċi biżżejjed u relatati b’mod ċar ma’ kriterju partikolari ta’ status ambjentali tajjeb.
Hekk biss, se tappoġġa l-implimentazzjoni tal-Artikolu 10 u se tkejjel il-progress lejn il-miri.
2.3 Kamp ta’ applikazzjoni spazjali/temporali u frekwenza ta’ monitoraġġ L-isforzi ta’ monitoraġġ jiffokaw l-aktar fuq l-ilmijiet kostali, u dan jissuġġerixxi l-ħtieġa għal monitoraġġ imtejjeb f’żoni sottorappreżentati oħrajn, jiġifieri lil hinn mill-ilmijiet territorjali tal-Istati Membri, li huma koperti wkoll mill-kamp ta’ applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni.
Il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-isfidi u l-kostijiet li jinvolvi l-monitoraġġ fuq il-baħar.
Din hija r-raġuni għala ġie pprovdut appoġġ immirat permezz ta’ proġetti ffinanzjati minn fondi tal-UE bħall-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, is-Sajd u l-Akkwakultura (FEMSA) u l-predeċessur tiegħu, il-Fond Ewropew għall-Affarijiet (16) Ara p. 95-118 u 175-177 tal-analiżi tal-JRC.
(17) Kif previst fid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2017/848/UE.
(18) Il-kopertura tal-valutazzjoni tal-ambjent tal-baħar (l-Artikolu 8), id-determinazzjoni ta’ status ambjentali tajjeb (l-Artikolu 9) u l-miri ambjentali (l-Artikolu 10): C(2022)1392 “Avviż tal-Kummissjoni dwar ir-rakkomandazzjonijiet għal kull Stat Membru u reġjun dwar l-aġġornament tar-rapporti tal-2018 tal-Artikoli 8, 9 u 10 tad-Direttiva Kwadru dwar l-Istrateġija Marina (2008/56/KE)” (19) Ara n-nota 18 f’qiegħ il-paġna.
(20) COM(2017) 3 final.
(21) COM (2018) 562 final.