10.5.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 165/7
Με την τελευταία συγκέντρωση στοιχείων, γνωρισμάτων και παραμέτρων που παρακολουθούνται σε ολόκληρη την ΕΕ για όλα τα χαρακτηριστικά ποιοτικής περιγραφής δυνάμει της ΟΠΘΣ, διαπιστώθηκαν κενά παρακολούθησης.
Από τις πληροφορίες που αναφέρθηκαν, είναι δύσκολο να αξιολογηθούν οι σχέσεις με άλλες υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων στο πλαίσιο της ΟΠΘΣ (δηλαδή τα άρθρα 8, 9, 10 και 13), κυρίως επειδή η καλή περιβαλλοντική κατάσταση, οι στόχοι και τα μέτρα δεν αναφέρθηκαν με επαρκώς συγκεκριμένο και μετρήσιμο τρόπο στις προηγούμενες εκθέσεις της ΟΠΘΣ, όπως επισήμανε η Επιτροπή στην αξιολόγησή της για το 2022.
Επιπλέον, προγράμματα παρακολούθησης που είναι κοινά μεταξύ τομέων και περιφερειών αναφέρονται χωρίς συνέπεια.
Αυτό υποδεικνύει ότι τα κράτη μέλη δεν αξιοποιούν ακόμη στο έπακρο τις σχέσεις με άλλους τομείς είτε σε εθνικό είτε σε περιφερειακό επίπεδο, γεγονός που οδηγεί σε αναποτελεσματικότητα.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στις εργασίες για την αντιμετώπιση αυτών των κενών σε όλα τα επίπεδα εφαρμογής της οδηγίας.
Οι εν λόγω συστάσεις θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να καλύψουν τα κενά και να αναπτύξουν αποτελεσματικά προγράμματα παρακολούθησης που θα συμβάλουν, εν τέλει, στην επίτευξη των περιβαλλοντικών τους στόχων.
Ένα καθαρό και υγιές θαλάσσιο και παράκτιο περιβάλλον δεν αποτελεί μόνο νομική απαίτηση ή ηθική υποχρέωση για τις μελλοντικές γενιές· αποτελεί επίσης την απαραίτητη βάση όλων των θαλάσσιων δραστηριοτήτων, καθώς και βασική προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα καίριων οικονομικών τομέων, όπως η αλιεία και ο τουρισμός.
Αυτό καθιστά την προστασία και τη συστηματική παρακολούθηση του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος μια πραγματικά σημαντική επένδυση, μεταξύ άλλων από οικονομική άποψη.
Η Επιτροπή γνωρίζει ότι η παρακολούθηση των περιβαλλοντικών παραμέτρων με στόχο την αξιολόγηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι ένα τεράστιο έργο.
Καλύπτει πολλές πτυχές, που ποικίλουν μεταξύ πολλών θαλάσσιων ειδών, βιοτόπων, καθώς και πολλαπλών ανθρωπογενών πιέσεων και επιπτώσεων.
Οι προσπάθειες που καταβάλλουν τα κράτη μέλη είναι αξιοσημείωτες και παρά τις ελλείψεις που εντοπίστηκαν, θα πρέπει να αναγνωριστεί ότι η συντονισμένη παρακολούθηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος της ΕΕ στο πλαίσιο της ΟΠΘΣ, σε συνδυασμό με τις τέσσερις περιφερειακές συμβάσεις για τις θάλασσες, αποτελεί ένα μοναδικό επίτευγμα παγκοσμίως.
Όπως τόνισε στην έκθεσή της προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της ΟΠΘΣ το 2020 (36), η Επιτροπή θεωρεί ότι η οδηγία αποτελεί ένα εναρμονισμένο νομικό πλαίσιο που επιτρέπει συνεχείς βελτιώσεις στη συλλογή δεδομένων και προωθεί τον σχεδιασμό ολοκληρωμένων προγραμμάτων θαλάσσιας παρακολούθησης.
Στην ίδια έκθεση, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι τα δεδομένα που συλλέγουν τα κράτη μέλη —μέσω των προγραμμάτων παρακολούθησης της ΟΠΘΣ— συχνά δεν είναι συγκρίσιμα.
Επισημαίνει επίσης το γεγονός ότι τα εν λόγω προγράμματα παρακολούθησης δεν συνδέονται πάντα με τους στόχους, και επειδή έχουν δημιουργηθεί πριν από τα μέτρα, η σύνδεση μεταξύ των δύο είναι συχνά υποβέλτιστη.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι τα προγράμματα παρακολούθησης πρέπει να αποτιμούν με εναρμονισμένο τρόπο την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων και την αποτελεσματικότητα των μέτρων.
Η Επιτροπή θα ενσωματώσει αυτές τις παραμέτρους στην υπό εξέλιξη επανεξέταση της ΟΠΘΣ, στοχεύοντας ταυτόχρονα στην απλούστευση των απαιτήσεων υποβολής εκθέσεων.
Εν τέλει, τα δεδομένα που προέκυψαν από αυτά τα προγράμματα παρακολούθησης είναι απαραίτητα για την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, τροφοδοτώντας με στοιχεία, καθώς καθίστανται διαθέσιμα, τα πλαίσια παρακολούθησης μηδενικής ρύπανσης και βιοποικιλότητας στο πλαίσιο του γενικού πλαισίου παρακολούθησης του όγδοου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον.
Τέλος, θα συμβάλουν επίσης στην εφαρμογή του παγκόσμιου πλαισίου του Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα, παρέχοντας στοιχεία στους κύριους και λοιπούς δείκτες που σχετίζονται με τη θάλασσα και διευκολύνοντας την προσαρμογή των εθνικών στρατηγικών και σχεδίων δράσης για τη βιοποικιλότητα.
(36) Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τη θαλάσσια στρατηγική (europa.eu)