3.5.2023
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 156/33
Specyfika produktu „Sidra da Madeira” wyróżnia się tym, że jest naturalnym (niekiedy gazowanym) cydrem o szerokiej gamie kolorów, aromatów i smaków oraz wyraźnie wyczuwalnej kwasowości, dzięki czemu zyskał dużą popularność wśród konsu­ mentów, który powstaje w wyniku fermentowania naturalnego soku wyciskanego z różnych mieszanek lub kombina­ cji świeżych owoców – tradycyjnych i innych odmian jabłek i czasem gruszek – które są uprawiane i zbierane w sadach założonych w różnych miejscach wyspy Madera o bardziej umiarkowanym mikroklimacie i bardziej kwaśnych gle­ bach, z których owoce czerpią swoje specyficzne właściwości organoleptyczne.
Jest on również bardzo dobrze znany producentom i konsumentom, ponieważ od zawsze miał duże znaczenie dla mieszkańców miejscowości na wyspie, na której panują warunki sprzyjające uprawie świeżych owoców, z których jest wytwarzany, i na której opracowano najbardziej tradycyjną metodę produkcji cydru i wprowadzono nowe prak­ tyki dopuszczalne w odniesieniu do tego rodzaju napoju z myślą o poprawie i zróżnicowaniu jego produkcji.
W tych miejscowościach każdego roku odbywają się również festiwale i imprezy folklorystyczne, podczas których promuje się cydr „Sidra da Madeira” oraz jabłka i gruszki, z których jest on wytwarzany.
Specyfika obszaru geograficznego Czynniki przyrodnicze.
Madera to wulkaniczna wyspa położona w strefie podzwrotnikowej Północnego Atlantyku.
Charakteryzuje się bardzo nierówną rzeźbą terenu – strome góry poprzecinane są głębokimi dolinami, tworząc cen­ tralne pasmo górskie biegnące ze wschodu na zachód, prostopadle do dominujących wiatrów, o wysokości ponad 1 200 m n.p.m.
Dzięki swojemu położeniu geograficznemu Madera ma łagodny klimat, w którym występują niewiel­ kie wahania temperatury, z wyjątkiem wyżej położonych terenów, na których temperatury są niższe.
Górzyste ukształtowanie terenu wyspy i ekspozycja na pasaty spowodowały wytworzenie się wielu różnych mikroklimatów – południowa strona wyspy jest słoneczna i osłonięta, natomiast północna jest zacieniona, chłodniejsza i wilgotna.
Właściwości dominujących gleb bazaltowych zmieniają się wraz ze wzrostem wysokości i związaną z tym zmianą kli­ matu, który staje się wilgotniejszy i chłodniejszy.
Dlatego też owoce wykorzystywane do produkcji cydru „Sidra da Madeira” uprawia się głównie na obszarach wyspy o bardziej umiarkowanym i wilgotnym mikroklimacie – głównie na wysokości powyżej 400 m n.p.m. na stronie południowej i 300 m n.p.m. na stronie północnej – gdzie dominują półkwaśne lub kwaśne gleby brunatne i wulkaniczne charakteryzujące się dobrym napowietrzeniem i drenażem.
Czynnik ludzki.
Wśród drzew owocowych wprowadzonych przez pierwszych portugalskich osadników w latach dwudziestych XV wieku znalazły się liczne odmiany jabłoni i gruszy przywiezione z Portugalii, które znalazły idealne warunki do uprawy na obszarach o bardziej umiarkowanym mikroklimacie i przeważnie piaszczysto-gliniastych gle­ bach o średniej lub wysokiej kwasowości.
Uważa się, że produkcja „Sidra da Madeira” rozpoczęła się, gdy tylko sady wydały wystarczającą ilość owoców do spo­ życia i przetworzenia.
Potwierdzają to relacje kronikarza Gomesa Eanesa de Zurary (1410–1474) oraz inne zapisy wskazujące, że wśród dostaw, które floty portugalskie zabierały z wyspy Madera od połowy XV wieku, można było znaleźć „wino jabłkowe”.
Wiadomo również, że od początku XVII wieku obok wina Madera – używając tych samych pras – produkowano „wino jabłkowe”, które niekiedy wykorzystywano nawet do fałszowania wina Madera – proceder ten przerwano, wprowadzając na początku XX wieku zakaz wytwarzania wina z jabłek w celu produkcji fałszywego wina Madera.
Zakaz ten spowodował, że lokalni producenci zaczęli fermentować sok jabłkowy w celu wytworzenia „nowego napoju”, który początkowo nazywali „cidra” lub „sidra”, a następnie „Sidra da Madeira”, aby odróżnić go od cydru pro­ dukowanego gdzie indziej.
Artykuł opublikowany w 1906 r. przez agronoma João da Mota Prego (1859–1931), w którym opisał on metody „produkcji cydru na Maderze” i zachęcił lokalnych producentów do podjęcia produkcji cydru, w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju tej gałęzi produkcji, a wielu producentów do dziś stosuje się do jego zaleceń.
Ponadto agro­ nom Vieira Natividade (1899–1968), opisując w 1947 r. rozwój sadownictwa na Maderze, sporządził zestawienie sze­ rokiej gamy odmian jabłek i gruszek występujących na wyspie i określił parafie, w których kontynuowano tradycję produkcji cydru.