3.5.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 156/29
Door zijn bodemgesteldheid leent het district Szabolcs-Szatmár-Bereg zich uitstekend voor de appelteelt.
De bodemgesteldheid en de topografische en klimatologische omstandigheden van de natuurlijke geografische gebieden van het comitaat Szabolcs-Szatmár-Bereg hebben het mogelijk gemaakt om in het comitaat appel- en andere fruitsoorten die inheems zijn in gematigde klimaten op een economisch levensvatbare manier te telen (Pethő, 2005).
Het comitaat Szabolcs-Szatmár-Bereg heeft de op een na grootste alluviale vlakte in Hongarije, die tot een hoogte van 20 tot 50 meter stijgt vanaf de Transtisza-riviervlakte.
Het humusgehalte — ongeveer 2 % — en het hoge calciumgehalte van de chernozembodem die zich op de zanderige lössgrond op de vlakke delen van de alluviale vlakte heeft ontwikkeld, en de lichte siltbodem die is afgezet door de zijrivieren van de Tisza, zijn gunstig voor het planten van appelbomen.
Het aantal zonuren ligt tussen 1 950 en 2 050, ongeveer 300-400 uur meer dan in landen ten westen en ten noorden van Hongarije.
De klimatologische omstandigheden in het comitaat zijn dus gunstig voor de appelproductie.
Behalve door zonneschijn wordt het klimaat ook beïnvloed door oceanische, continentale en mediterrane luchtmassa’s.
Dit heeft tot gevolg dat nu eens een oceanische en dan weer een continentale klimaatinvloed overheerst.
Het groeiseizoen in het comitaat Szabolcs-Szatmár-Bereg begint zes à acht dagen later dan in andere comitaten in Hongarije.
De zomers zijn matig warm, met een gemiddelde temperatuur in juli van 20-23 °C.
In de herfstmaanden ligt de gemiddelde dagtemperatuur 1 à 2 °C lager dan in de rest van het land als gevolg van een hogere warmtestraling ’s nachts, waardoor het rijpingsproces kan worden afgeremd.
De intrinsieke kwaliteiten en de belevingswaarde van “Szabolcsi alma” worden in de eerste plaats bepaald door milieufactoren tijdens de rijping: temperatuur, zonlicht en ochtenddauw.
De relatieve luchtvochtigheid bedraagt in de zomermaanden ongeveer 75 %.
De hogere relatieve luchtvochtigheid in september heeft een zeer gunstig effect op de kleur van de vruchten en het rijpingstempo.
Het rijpingsproces van “Szabolcsi alma” verloopt dus langzamer waardoor meer van de verschillende nutriënten in de vrucht worden opgenomen.
Als gevolg daarvan heeft “Szabolcsi alma” een hoog suikergehalte: ten minste 12° Brix voor gala, red delicious en idared, en ten minste 13° Brix voor jonathan, jonagold, golden delicious en pinova, afhankelijk van het ras.
Het is het hoge suikergehalte dat “Szabolcsi alma” zijn zoetzure karakter verleent.
In september dragen de warme dagen, de hoge relatieve vochtigheid en de afkoeling ’s nachts, in combinatie met de dauwvorming in de vroege ochtend aanzienlijk bij tot de levendige kleur van “Szabolcsi alma” en tot de ontwikkeling van een hoge zuurgraad en aroma’s, wat zorgt voor een zoetzure smaak.
Door het hoge calciumgehalte van de bodem heeft het vruchtvlees ook een hoger calciumgehalte, wat resulteert in knapperig vruchtvlees en een vastheid van ten minste 5,5 kg/cm2 “Szabolcsi alma”.
De telers in de provincie Szabolcs-Szatmár-Bereg beschikken niet alleen over een ideaal productiegebied, maar ook over deskundigheid die voortkomt uit de ervaring die in de loop der eeuwen is opgedaan en die een gunstig effect heeft op de productie van “Szabolcsi alma”.
Deskundigheid op het gebied van de productie van “Szabolcsi alma” wordt van generatie op generatie doorgegeven in het afgebakende geografische gebied.
Cruciaal voor de in punt 3.2 beschreven kenmerken is de bijdetijdse kennis van de producenten op het gebied van appelrassen, het gebruik van gecertificeerd teeltmateriaal en appelteelt.
Het Újfehértó-onderzoekscentrum van het onderzoeksinstituut voor fruit- en siergewassen ondersteunt dit al meer dan zeventig jaar door het in stand houden van rassen, het produceren van gecertificeerd teeltmateriaal en het verstrekken van deskundig advies.
Het onderzoekscentrum houdt zich bezig met onderzoek naar het productiegebied van “Szabolcsi alma”, de registratie van fruitbomen, de teelt en fysiologische studie van appelrassen en de ontwikkeling van methoden voor de certificering van rassen.
De fruitteelt heeft een eeuwenoude traditie in het comitaat Szabolcs-Szatmár-Bereg dankzij de gunstige bodemgesteldheid en klimaatomstandigheden.
Dit blijkt uit de werken van de beroemde Ottomaanse ontdekkings­ reiziger, Evliya Çelebi, die in zijn delen over zijn reizen in Hongarije tussen 1660 en 1666 schreef over de rijkdom van de boomgaarden in Szabolcs, de rijkdom van de telers en het uiterst smakelijke fruit.
Hij schreef ook dat de productie van vruchten in het gebied zo overvloedig was dat het de binnenvallende Ottomaanse legers rijkelijk van proviand kon voorzien.
Na de Tweede Wereldoorlog werd in een grootschalig aanplantingsprogramma bijna 50 % van de landelijke appelgaarden aangelegd in het district Szabolcs-Szatmár-Bereg.
Deze appelgaarden vertegenwoordigen meer dan de helft van de nationale productie.