C 146/18
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
27.4.2023
2.2.
Umiejętności, kwalifikacje i zatrudnienie, zmieniający się charakter pracy i rozwój rynku pracy sprzyjającego włączeniu społecznemu były przedmiotem licznych opinii EKES-u (5), które są nadal aktualne.
Celem niniejszej opinii jest przeanalizowanie, jakiego rodzaju umiejętności są potrzebne do przyszłych przemian na rynku pracy, jak utrzymać zdolność do zatrudnienia i przyczynić się do zwiększenia wydajności, a także zbadanie skutecznych strategii na rzecz poprawy rozwoju siły roboczej i ograniczenia niedoborów siły roboczej, m. in. w przypadku MŚP.
2.3.
Strategie rozwoju umiejętności muszą być częścią krajowych polityk i planów na rzecz wzrostu gospodarczego, w synergii z badaniami przemysłowymi i rozwojem gospodarczym.
Państwa członkowskie muszą promować rozwój sektorów o wysokiej wartości dodanej, pomagać pracownikom i przedsiębiorstwom w zarządzaniu zmianami i dostosowywaniu się do nowych warunków oraz w nadążaniu za innowacjami w sferze technologii, cyfryzacji i ekologii.
Będzie to wymagało dalszych inwestycji w zasoby i planowanie w zakresie takiego systemu kształcenia i szkolenia, który pozwoli sprostać nowym wyzwaniom i wyeliminować niedopasowanie na rynku pracy.
2.4.
EKES uważa, że utrzymanie trwałych zdolności do zatrudnienia jest problemem wieloaspektowym, w którym główne wyzwania to zmieniający się charakter pracy, miejsc pracy i zawodów, potrzeba skutecznego wdrożenia prawa do uczenia się przez całe życie i doskonalenia zawodowego, cyfryzacja, rosnąca rola potencjału ludzkiego i wydajności pracy, zmiany organizacji pracy, zmiany demograficzne, potrzeba zapewnienia nowych modeli równowagi między życiem zawodowym a prywatnym za pomocą elastycznego czasu pracy oraz potrzeba promowania polityki aktywnego starzenia się (6).
Istnieje potrzeba stworzenia sprzyjającego otoczenia, aby ludzie rozumieli znaczenie szkolenia dla swojego życia zawodowego i byli go w pełni świadomi oraz aby byli zdolni i mieli motywację do korzystania z możliwości uczenia się przez całe życie, niezależnie od tego, na jakim etapie życia się znajdują.
W tym sensie zdolność do utrzymania zatrudnienia jest bezpośrednio związana z nastawieniem i zdolnością do rozwijania nowych umiejętności zgodnie z dynamiką rynku pracy.
2.5.
Partnerzy społeczni dogrywają kluczową rolę, jeżeli chodzi o rozwijanie i utrzymywanie zdolności do zatrudnienia.
Zajmują najlepszą pozycję, jeżeli chodzi o wspieranie zbieżności między aspiracjami pracownika w jego karierze zawodowej a zapotrzebowaniem przedsiębiorstw na umiejętności.
Ich rola, zwłaszcza dzięki solidnej i skutecznej strukturze rokowań zbiorowych, jest niezwykle ważna w procesie uznawania umiejętności.
EKES uważa, że aby osiągnąć lepsze ogólne rezultaty na rynku pracy, należy zwiększyć koordynację między systemami edukacji, systemami kształcenia i szkolenia zawodowego oraz służbami zatrudnienia a strategiami dotyczącymi rozwoju innowacji, przemysłu, handlu, technologii i polityki makroekonomicznej.
Może to być szczególnie skuteczne na poziomie lokalnym.
2.6.
Zmiany w charakterze pracy prowadzą również do rozwoju nowych i elastycznych form stosunków pracy oraz niestandardowych modeli zatrudnienia, które zmieniają strukturę europejskiego rynku pracy.
Nowe formy zatrudnienia, należycie chronione, mogą stworzyć nowe możliwości podejmowania działalności gospodarczej, różnicowania źródeł dochodów oraz podejmowania zawodów i działalności, które wcześniej były dla nich niedostępne.
Z drugiej strony nowe formy pracy powinny gwarantować dostęp do ochrony socjalnej, ponieważ jest to bezpośrednio powiązane ze stabilnością finansowania systemów ochrony socjalnej.
W tych warunkach utrzymanie zdolności do zatrudnienia wymaga
(5)
(6)
Badanie Centrum Monitorowania Rynku Pracy, The work of the future, ensuring lifelong learning and training of employees [Praca przyszłości: zapewnienie uczenia się przez całe życie i szkolenia pracowników] (2022); Future of work – acquiring of appropriate knowledge and skills to meet the needs of future jobs [Przyszłość pracy – zdobywanie odpowiedniej wiedzy i umiejętności w celu zaspokojenia potrzeb przyszłego rynku pracy] (2017); Sustainable funding for lifelong learning and development of skills, in the context of a shortage of skilled labour [Trwałe finansowanie uczenia się przez całe życie i rozwoju umiejętności w kontekście niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej] (2019); The changing world of work and the longevity/ageing population – The preconditions for ageing workers to stay active in the new world of work [Zmieniający się świat pracy a długość życia i starzenie się społeczeństwa – warunki utrzymania aktywności starzejących się pracowników w nowym świecie pracy] (2019); Digitalisation, Al and Equity – How to strengthen the EU in the global race of future skills and education, while ensuring social inclusion [Cyfryzacja, SI i kapitał własny – jak wzmocnić UE w globalnym wyścigu umiejętności i kształcenia w przyszłości przy jednoczesnym zapewnieniu włączenia społecznego] (2019); Vocational training: the effectiveness of systems to anticipate and match skills and labour market needs and the role of social partners and different stakeholders [Szkolenie zawodowe: skuteczność systemów przewidywania zapotrzebowania i dopasowywania umiejętności do potrzeb rynku pracy oraz rola partnerów społecznych i różnych zainteresowanych stron] (2020); Proposal for a Council Recommendation on vocational education and training (VET) for sustainable competitiveness, social fairness and resilience [Wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego na rzecz zrównoważonej konkurencyjności, sprawiedliwości społecznej i odporności] (2020); How to promote, based on education and training, from a lifelong learning perspective, the skills needed for Europe to establish a more just, more cohesive, more sustainable, more digital and more resilient society [Jak promować, w oparciu o kształcenie i szkolenie, z perspektywy uczenia się przez całe życie, umiejętności potrzebne Europie do stworzenia bardziej sprawiedliwego, spójnego, zrównoważonego, cyfrowego i odpornego społeczeństwa] (2020); An SME Strategy for a sustainable and digital Europe [Strategia MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy] (2020); Industrial ecosystems, strategic autonomy and well-being [Ekosystemy przemysłowe, strategiczna autonomia i dobrobyt] (2021); Blended learning [Kształcenie mieszane] (2021), Higher education package [Pakiet dotyczący szkolnictwa wyższego] (2022) itp.
https://www.eurofound.europa.eu/observatories/eurwork/industrial-relations-dictionary/active-ageing http://erc-online.eu/wp-content/uploads/2017/03/With-signatures_Framework-agreement-on-active-ageing.pdf