C 146/38
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
27.4.2023
4.
Specifieke opmerkingen 4.1.
Stedelijk afvalwater weerspiegelt de samenleving en haar consumptie- en productiepatronen.
Het is een complex mengsel van huishoudelijke lozingen, afvloeiwater van straten en gebouwen en industrieel en ander niet-huishoudelijk afvalwater dat naar behoren moet worden behandeld om geen bedreiging te vormen voor de volksgezondheid en het milieu, en om de recreatiewateren niet aan te tasten.
De arbeidsomstandigheden en gezondheid en veiligheid van de werknemers in de sector stedelijk afvalwater moeten een prioriteit zijn.
4.2.
Met de algemene doelstelling voor 2040 en de tussentijdse doelstellingen wordt een duidelijk pad uitgezet voor de behandeling van afvalwater in de komende twee decennia.
We hebben echter weinig inzicht in de risico’s die mengsels van chemische stoffen in het oppervlaktewater opleveren voor in het water levende organismen, en veel van deze chemicaliën zijn afkomstig van producten die we thuis gebruiken.
Bovendien gaat de bouw, het onderhoud en de exploitatie van installaties voor de opvang en behandeling van afvalwater gepaard met aanzienlijke financiële kosten en dito broeikasgasuitstoot.
Herzieningen en evaluaties van essentiële onderdelen van de richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater en de richtlijn inzake zuiveringsslib bieden de mogelijkheid om de sector te moderniseren en de samenhang ervan te verbeteren, en om de ambities van de Europese Green Deal te helpen verwezenlijken.
4.3.
Antimicrobiële resistentie is een groeiend probleem voor de samenleving, en stedelijk afvalwater, al dan niet behandeld, is een hotspot voor de verspreiding ervan (4).
Antimicrobiële resistentie wordt niet alleen veroorzaakt door overmatig gebruik van antibiotica, maar ook door andere antimicrobiële stoffen, zoals fungiciden, antivirale stoffen, parasiticiden en sommige ontsmettingsmiddelen en antiseptica, die allemaal worden gebruikt in de stedelijke omgeving, met name in ziekenhuizen.
Als er geen actie wordt ondernomen, zoals het inperken van overmatig gebruik van antimicrobiële stoffen, zullen tegen 2050 naar verwachting 10 miljoen mensen per jaar sterven aan antibiotica-resistente infecties, aldus een verontrustend verslag van het VN-Milieuprogramma (UNEP) (5).
4.4.
Stedelijk afvloeiwater vormt een belangrijke weg waarlangs toxische, niet biologisch afbreekbare en opkomende verontreinigende stoffen, zoals plastic afval, koolwaterstoffen, reinigingsmiddelen, hormonen, oplosmiddelen, pathogenen, pesticiden, zware metalen en technisch vervaardigde nanomaterialen in waterecosystemen terechtkomen (6).
Hoewel stedelijk afvloeiwater vervuild is, wordt het bij gebrek aan toezicht vaak als schoon regenwater behandeld en niet behandeld voordat het in ontvangende wateren wordt geloosd.
Dit vormt een groot risico voor ecosystemen; bij zalm is bijvoorbeeld acute sterfte vastgesteld die verband houdt met een giftige stof (6PPD-chinon) in autobanden (7).
4.5.
Riooloverstortingen zijn een belangrijke bron van microverontreinigingen, antimicrobiële agentia (8), microplastics en afval in ontvangende wateren.
Ze vormen een bedreiging voor het milieu en de volksgezondheid, maar ook voor de toeristische sector, die afhankelijk is van schone recreatiewateren.
De belasting van het riool met regenwater kan worden verminderd door de invoering van blauw-groene oplossingen die het water vasthouden en in de bodem laten infiltreren, zoals groene daken, verwijdering van ondoorlaatbare oppervlakken en regentuinen.
Deze vormen niet alleen een kostenefficiënte manier om regenwater vast te houden, maar hebben ook veel bijkomende voordelen voor stedelijke omgevingen.
Ze helpen bijvoorbeeld het risico op overstromingen te verminderen, hitte-eilanden te voorkomen, de biodiversiteit te verbeteren en de levenskwaliteit in de stad te verhogen.
Voor het tot stand brengen van de transitie naar een efficiëntere afvalwaterbehandeling en een circulaire economie zijn niet alleen veranderingen nodig in de regelgeving en op institutioneel niveau, maar ook in de manier waarop wij ons als burgers bewust zijn van onze individuele en collectieve verantwoordelijkheid ten aanzien van afvalwaterbeheer.
4.6.
Het EESC steunt de invoering van verplichte geïntegreerde plannen voor de behandeling van stedelijk afvalwater, met als doel riooloverstortingen en verontreiniging door stedelijk afvloeiwater terug te dringen.
De intentie achter de plannen voor het beheer van stedelijk afvalwater is goed; het risico bestaat echter dat ze lege hulzen worden, aangezien de inhoud en de doelstelling (vermindering van de gecombineerde riooloverstortingen tot 1 % van de droog-weer-afvoer) slechts ter indicatie gelden.
Goed regenwaterbeheer is van cruciaal belang, niet alleen om verontreiniging van ontvangende
(4) (5) (6) (7) (8)
UNEP, How drug-resistant pathogens in water could spark another pandemic.
UNEP, Environmental Dimensions of Antimicrobial Resistance.
Lapointe et al., Sustainable strategies to treat urban runoff needed, Nature Sustainability 5, 2022, blz.
366-369.
Tian et al., A ubiquitous tire rubber-derived chemical induces acute mortality in coho salmon Science, deel 371, 2021, blz.
185-189.
EAWAG, Monitoring antibiotic resistance in wastewater.