C 146/18
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
27.4.2023
2.2.
Over vaardigheden, kwalificaties en werkgelegenheid, de veranderende aard van werk en de ontwikkeling van een inclusieve arbeidsmarkt heeft het EESC tal van adviezen (5) uitgebracht, die ook nu nog relevant zijn.
Het doel van dit advies is om te analyseren welke vaardigheden nodig zijn voor toekomstige veranderingen op de arbeidsmarkt, hoe de inzetbaarheid kan worden gehandhaafd en hoe kan worden geholpen om de productiviteit te verhogen, alsook om te kijken naar effectieve strategieën om de ontwikkeling van de beroepsbevolking te verbeteren en arbeidstekorten aan te pakken, mede voor het mkb.
2.3.
Strategieën voor de ontwikkeling van vaardigheden moeten deel uitmaken van nationaal groeibeleid en nationale groeiplannen, in synergie met industrieel onderzoek en economische ontwikkeling.
Lidstaten moeten de ontwikkeling van sectoren met een hoge toegevoegde waarde stimuleren en werknemers en bedrijven helpen om met veranderingen om te gaan en gelijke tred te houden met technologische, digitale en groene innovaties.
Hiervoor zijn verdere investeringen in middelen nodig en plannen voor een onderwijs- en opleidingssysteem dat de nieuwe uitdagingen het hoofd kan bieden en de mismatch van vaardigheden op de arbeidsmarkt kan verhelpen.
2.4.
Het EESC is van mening dat het waarborgen van duurzame inzetbaarheid een veelzijdig vraagstuk is, waarbij de belangrijkste uitdagingen verband houden met de veranderende aard van werk, banen en beroepen, de noodzaak om het recht op een leven lang leren en voortdurende ontwikkeling effectief toe te passen, digitalisering, de groeiende rol van menselijk potentieel en arbeidsproductiviteit, veranderingen in de organisatie van arbeid, demografische veranderingen en de noodzaak om te zorgen voor nieuwe vormen van evenwicht tussen werk en privéleven, met flexibele werktijden, en voor beleid inzake actief ouder worden (6).
Er is behoefte aan een ondersteunend kader, zodat mensen het belang van opleiding voor hun beroepsleven inzien en zich daar terdege rekenschap van geven, en bovendien in staat en gemotiveerd zijn om alle kansen voor een leven lang leren aan te grijpen, ongeacht de levensfase waarin zij zich bevinden.
In deze context is het vermogen om werk te behouden rechtstreeks gekoppeld aan de bereidheid en het vermogen om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen die passen bij de dynamiek van de arbeidsmarkt.
2.5.
De sociale partners zijn belangrijke actoren bij de ontwikkeling en het behoud van vaardigheden die inzetbaarheid moeten garanderen.
Zij zijn het best in staat om een helpende hand te bieden als het aankomt op de onderlinge afstemming van de professionele ambities van werknemers en de behoeften aan vaardigheden van bedrijven.
Voor de erkenning van vaardigheden spelen zij, met name dankzij een solide en effectieve structuur voor collectieve onderhandelingen, een essentiële rol.
Om de algehele resultaten op de arbeidsmarkten te verbeteren, moet de coördinatie tussen onderwijsstelsels, beroepsonderwijs en -opleiding en arbeidsvoorzieningsdiensten worden aangescherpt door middel van maatregelen voor innovaties, de industrie, de handel en technologie, alsook door macro-economisch beleid.
Dit zou met name op lokaal niveau vruchten kunnen afwerpen.
2.6.
De veranderingen in de aard van werk leiden ook tot het ontstaan van nieuwe en flexibele vormen van arbeidsrelaties en atypische arbeidsmodellen die op hun beurt verandering brengen in de wijze waarop de Europese arbeidsmarkt is gestructureerd.
Nieuwe, naar behoren beschermde vormen van werk kunnen mensen nieuwe mogelijkheden bieden om te ondernemen, hun inkomstenbronnen te diversifiëren en beroepen en activiteiten uit te oefenen die voorheen niet voor hen waren weggelegd.
Anderzijds zouden nieuwe vormen van werk een garantie op sociale bescherming moeten bieden, aangezien een en ander rechtstreeks verband houdt met de financiële houdbaarheid van de socialebeschermingsstelsels.
Om de inzetbaarheid onder deze omstandigheden op peil te houden, moet er adequate
(5)
(6)
Studie van de waarnemingspost Arbeidsmarkt (WAM) “Het werk van de toekomst: waarborgen van een leven lang leren en scholing voor werknemers” (2022); “De toekomst van werk — kennis en vaardigheden verwerven die nodig zijn voor toekomstige banen” (2017); “Duurzame financiering van levenslang leren en ontwikkeling van vaardigheden, in de context van een tekort aan geschoolde arbeidskrachten” (2019); “De veranderende arbeidswereld en de levensduur/vergrijzing — De voorwaarden voor oudere werknemers om actief te blijven in de nieuwe arbeidswereld” (2019); “Digitalisering, KI en billijkheid — Hoe kan de EU sterker voor de dag komen in de wereldwijde wedloop van toekomstige vaardigheden en onderwijs en tegelijkertijd sociale integratie waarborgen?”
(2019); “Beroepsopleiding: de doeltreffendheid van de systemen om te anticiperen op vaardigheden en de behoeften van de arbeidsmarkt en deze op elkaar af te stemmen, en de rol van de sociale partners en de verschillende belanghebbenden” (2020); “Voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake beroepsonderwijs en -opleiding voor duurzaam concurrentievermogen, sociale rechtvaardigheid en veerkracht” (2020); “Onderwijs en opleiding vanuit het perspectief van een leven lang leren: bevordering van vaardigheden voor een meer rechtvaardige, samenhangende, duurzame, digitale en veerkrachtige samenleving in Europa” (2020); “Een kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa” (2020); “Industriële ecosystemen, strategische autonomie en welzijn” (2021); “Blended leren” (2021), “Pakket hoger onderwijs” (2022) enz.
https://www.eurofound.europa.eu/observatories/eurwork/industrial-relations-dictionary/active-ageing http://erc-online.eu/wp-content/uploads/2017/03/With-signatures_Framework-agreement-on-active-ageing.pdf