27.4.2023
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 146/57
4.
Ειδικές παρατηρήσεις 4.1.
Δεδομένου ότι τα σχέδια καθαρών πρωτογενών δαπανών προτείνεται να καταστούν η κύρια παράμετρος αξιολόγησης, η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη ύπαρξης σαφών και διαφανών κανόνων για τον υπολογισμό των πρωτογενών δαπανών.
Ως εκ τούτου, τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων, καθώς και οι δαπάνες που σχετίζονται με την κυκλική ανεργία, πρέπει να καθορίζονται με αντικειμενικότητα και σαφήνεια και να συμφωνούνται από όλα τα κράτη μέλη.
4.2.
Μολονότι ο αποκλεισμός των δαπανών που σχετίζονται με την κυκλική ανεργία στα σχέδια δαπανών θα μπορούσε να γίνει κατανοητός, δεν πρέπει ωστόσο να εμποδίζει τα κράτη μέλη να επιφέρουν οποιαδήποτε αναγκαία βελτίωση στη λειτουργία της αγοράς εργασίας με στόχο τη μείωση της διαρθρωτικής ανεργίας, δεδομένου ότι οι εν λόγω δαπάνες —παρότι δεν αποκλείονται— θα μπορούσαν ωστόσο να συμβάλουν σημαντικά στην αύξηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης μεσοπρόθεσμα, βελτιώνοντας έτσι τη βιωσιμότητα του χρέους.
Ταυτόχρονα, χρειάζεται να προαχθούν μεσοπρόθεσμες ικανοποιητικές συνθήκες εργασίας.
Είναι σημαντικό οι κανόνες να είναι σαφείς και αυστηροί και να διασφαλίζουν ότι τα κράτη μέλη δεν επιδιώκουν οποιοδήποτε είδος «δημιουργικής λογιστικής».
4.3.
H ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι η βελτίωση της ποιότητας και η αύξηση της ποσότητας των δημόσιων επενδύσεων περιγράφεται ως παράγοντας προς συνεκτίμηση στη διαδικασία επίτευξης της βιωσιμότητας του χρέους.
Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης την παράταση της πορείας προσαρμογής που μπορεί να χορηγηθεί για τρία έτη κατ’ ανώτατο όριο, υπό την προϋπόθεση ότι τα κράτη μέλη ενισχύουν τα σχέδιά τους με ένα σύνολο μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που στηρίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα του χρέους.
4.4.
Ενόψει της επίτευξης των στόχων της ΕΕ για το κλίμα, χρειάζεται πλήρης αναδιάρθρωση του κεφαλαιακού αποθέματος και επέκταση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Στο παρελθόν, η ΕΟΚΕ είχε ζητήσει τη θέσπιση ενός χρυσού κανόνα για τις δημόσιες επενδύσεις, με στόχο να διασφαλιστεί η κάλυψη του τεράστιου επενδυτικού χάσματος, αίτημα το οποίο δεν περιλαμβάνεται στην πρόταση της Επιτροπής.
Πάντως, η πρόταση της Επιτροπής εμπεριέχει σημαντικά στοιχεία για την ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων.
Ωστόσο, ο ποσοτικός προσδιορισμός των δημόσιων επενδύσεων που θα γίνουν δεν είναι ουσιαστικά δυνατός, δεδομένου ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών σχετικά με τα δημοσιονομικά-διαρθρωτικά σχέδια.
Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι ενδέχεται να χρειαστούν περαιτέρω πρωτοβουλίες προκειμένου να κινητοποιηθούν επαρκή ιδιωτικά και δημόσια κεφάλαια για την πράσινη μετάβαση και την κοινωνική συνοχή.
4.5.
Λόγω της προσέγγισης βάσει κινδύνου που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους (ΑΒΧ) θα καταστεί ζωτικής σημασίας στο μελλοντικό πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ.
Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η διακρίβωση των λεπτομερειών της ΑΒΧ, συμπεριλαμβανομένου του εάν και κατά πόσον οι κίνδυνοι που σχετίζονται με το κλίμα περιλαμβάνονται στην εν λόγω ανάλυση, αποτελεί άκρως πολιτικό ζήτημα και θα πρέπει να συζητηθεί διεξοδικά με τους αρμόδιους ενδιαφερόμενους φορείς.
Οι τελικές παράμετροι της ΑΒΧ πρέπει να αποφασίζονται κατά τρόπο δημοκρατικό και διαφανή.
Τα ανεξάρτητα δημοσιονομικά όργανα θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση της καταλληλότητας των υποκείμενων παραδοχών, μέσω της συμμετοχής τους στη συζήτηση και της παροχής πληροφοριών στα εθνικά κοινοβούλια.
4.6.
Για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και να διευκολυνθεί η αποτελεσματική παρακολούθηση της εφαρμογής των μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών-διαρθρωτικών σχεδίων, τα κράτη μέλη οφείλουν να υποβάλλουν ετήσιες εκθέσεις προόδου και να περιγράφουν λεπτομερώς την κατάσταση υλοποίησης των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων.
Οι εν λόγω εκθέσεις και οι αξιολογήσεις της Επιτροπής και του Συμβουλίου, οι οποίες διενεργούνται στο πλαίσιο της ετήσιας εποπτείας, θα πρέπει να δημοσιοποιούνται.
4.7.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η προβλεπόμενη επίδειξη μεγαλύτερης προσοχής στις μεταβλητές που σχετίζονται με τη ροή στο πλαίσιο της διαδικασίας μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΔΜΑ) πρέπει να προσδιοριστεί και να ποσοτικοποιηθεί κατά τα επόμενα στάδια της μεταρρύθμισης της οικονομικής διακυβέρνησης, με μέλημα να καταστεί συμμετρική, λειτουργική και διαφανής.
4.8.
Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι είναι σημαντικό να θεσπιστεί και να αναπτυχθεί κατάλληλη διαδικασία για τον αρχικό έλεγχο τυχόν ανισορροπιών στην έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης (ΕΜΕ) και να προσδιοριστεί κατά πόσον υφίστανται ανισορροπίες στις εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις (IDR).
Οι συστάσεις θα πρέπει να αξιολογούνται σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς μοχλούς ανάπτυξης και τις επιπτώσεις τους στην οικονομική ανάπτυξη.
Η έννοια της ανάγκης για περισσότερο μακρόπνοη εποπτεία ενόψει του εντοπισμού και της αντιμετώπισης εν τάχει των αναδυόμενων ανισορροπιών απαιτείται να προσδιοριστεί λεπτομερώς.
4.9.
Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της ύπαρξης αυστηρών κανόνων, δυνάμενων να εφαρμόζονται στις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες, καθώς και την ανάγκη δέσμευσης και οικειοποίησης από τα κράτη μέλη.
Για να αυξηθούν οι επενδύσεις και τα επίπεδα παραγωγικότητας σε ολόκληρη την ΕΕ, η μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου δεν πρέπει να καθυστερήσει.