C 146/18
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
27.4.2023
2.2.
Οι δεξιότητες, τα προσόντα και η απασχόληση, η μεταβαλλόμενη φύση της εργασίας και η ανάπτυξη μιας αγοράς εργασίας χωρίς αποκλεισμούς έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολλών γνωμοδοτήσεων της ΕΟΚΕ (5), οι οποίες εξακολουθούν να είναι επίκαιρες μέχρι σήμερα.
Στόχος της παρούσας γνωμοδότησης είναι να αναλυθεί τι είδους δεξιότητες απαιτούνται για τους μελλοντικούς μετασχηματισμούς της αγοράς εργασίας, πώς μπορεί να διατηρηθεί η απασχολησιμότητα και να έχει συμβολή στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, αλλά και να διερευνηθούν αποτελεσματικές στρατηγικές για τη βελτίωση της ανάπτυξης του εργατικού δυναμικού και τον περιορισμό των ελλείψεων εργατικού δυναμικού, μεταξύ άλλων και στις ΜΜΕ.
2.3.
Οι στρατηγικές ανάπτυξης δεξιοτήτων πρέπει να ενταχθούν στις πολιτικές και στα σχέδια ανάπτυξης σε εθνικό επίπεδο σε συνέργεια με τη βιομηχανική έρευνα και την οικονομική ανάπτυξη.
Τα κράτη θα πρέπει να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη τομέων με υψηλή προστιθέμενη αξία, να βοηθήσουν τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις να διαχειριστούν τις αλλαγές και να είναι σε θέση να συμβαδίσουν με την καινοτομία στον τεχνολογικό, τον ψηφιακό και τον πράσινο τομέα.
Αυτό θα απαιτήσει περαιτέρω επενδύσεις σε πόρους και προγραμματισμό όσον αφορά ένα σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης που είναι ικανό να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις και να εξαλείψει την αναντιστοιχία στην αγορά εργασίας.
2.4.
Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διατήρηση βιώσιμης απασχολησιμότητας είναι πολύπλευρο ζήτημα, σε περίπτωση που οι κύριες προκλήσεις σχετίζονται με τη μεταβαλλόμενη φύση της εργασίας, τις θέσεις εργασίας και τα επαγγέλματα, την ανάγκη αποτελεσματικής εφαρμογής του δικαιώματος στη διά βίου μάθηση και ανάπτυξη, την ψηφιοποίηση, τον αυξανόμενο ρόλο του ανθρώπινου δυναμικού και της παραγωγικότητας της εργασίας, τις αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας, τις δημογραφικές μεταβολές και την ανάγκη διασφάλισης νέων προτύπων εξισορρόπησης της επαγγελματικής και της ιδιωτικής ζωής με ελαστικό ωράριο εργασίας, καθώς και προώθησης της παράτασης του εργασιακού βίου (6).
Χρειάζεται ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, προκειμένου να είναι τα άτομα σε θέση να κατανοούν και να έχουν πλήρη επίγνωση της σημασίας της κατάρτισης για την επαγγελματική τους ζωή, αλλά και να διαθέτουν δυνατότητα και κίνητρα αξιοποίησης όλων των ευκαιριών για διά βίου μάθηση, ανεξάρτητα από τα στάδια της ζωής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, η ικανότητα διατήρησης της εργασίας συνδέεται άμεσα με τις στάσεις απέναντι σε νέες δεξιότητες και την ικανότητα ανάπτυξής τους σύμφωνα με τη δυναμική της αγοράς εργασίας.
2.5.
Οι κοινωνικοί εταίροι αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη και τη διατήρηση δεξιοτήτων απασχολησιμότητας.
Είναι οι πλέον κατάλληλοι να υποστηρίξουν τη σύγκλιση μεταξύ των προσδοκιών των εργαζομένων από την επαγγελματική τους σταδιοδρομία και των αναγκών των επιχειρήσεων σε δεξιότητες.
Ο ρόλος τους, ιδίως μέσω μιας υγιούς και αποτελεσματικής δομής συλλογικών διαπραγματεύσεων, είναι επίσης ουσιώδης κατά τη διαδικασία αναγνώρισης των δεξιοτήτων.
διαδικασία αναγνώρισης των δεξιοτήτων.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, προκειμένου να βελτιωθεί το συνολικό αποτέλεσμα στις αγορές εργασίας, χρειάζεται να ενισχυθεί ο συντονισμός μεταξύ των εκπαιδευτικών συστημάτων, των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) και των υπηρεσιών απασχόλησης με πολιτικές για την ανάπτυξη της καινοτομίας, της βιομηχανίας, του εμπορίου και της τεχνολογίας, καθώς και των μακροοικονομικών πολιτικών.
Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικό σε τοπικό επίπεδο.
2.6.
Οι αλλαγές στη φύση της εργασίας οδηγούν επίσης στην ανάπτυξη νέων και ευέλικτων μορφών εργασιακών σχέσεων και μη τυποποιημένων μοντέλων απασχόλησης που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένη η ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.
Οι νέες μορφές εργασίας, δεόντως προστατευμένες, μπορούν να διανοίξουν νέες ευκαιρίες για την ενασχόληση με την επιχειρηματικότητα, τη διαφοροποίηση των εισοδημάτων και την άσκηση επαγγελματικών και λοιπών δραστηριοτήτων που δεν ήταν παλαιότερα διαθέσιμες.
Από την άλλη πλευρά, οι νέες μορφές εργασίας θα πρέπει να εγγυώνται την πρόσβαση στην κοινωνική προστασία, δεδομένου ότι αυτή συνδέεται άμεσα με την οικονομική βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής προστασίας.
Η
(5)
(6)
Μελέτη του Παρατηρητηρίου της Αγοράς Εργασίας με θέμα «The work of the future, ensuring lifelong learning and training of employees» (Εργασίες του μέλλοντος: διασφάλιση της διά βίου μάθησης και της επιμόρφωσης των εργαζομένων) (2022)· «Το μέλλον της εργασίας — Απόκτηση των κατάλληλων γνώσεων και δεξιοτήτων για την κάλυψη των αναγκών των μελλοντικών θέσεων εργασίας» (2017)· «Βιώσιμη χρηματοδότηση για τη διά βίου μάθηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων στο πλαίσιο της έλλειψης ειδικευμένου εργατικού δυναμικού» (2019)· «Ο μεταβαλλόμενος κόσμος της εργασίας και η μακροβιότητα/γήρανση του πληθυσμού — Προϋποθέσεις για να παραμείνουν οι εργαζόμενοι μεγαλύτερης ηλικίας ενεργοί στον νέο κόσμο της εργασίας» (2019)· «Ψηφιοποίηση, τεχνητή νοημοσύνη και ισότητα — Πώς θα ενισχυθεί η ΕΕ στον παγκόσμιο αγώνα για τις μελλοντικές δεξιότητες και την εκπαίδευση χωρίς τον κοινωνικό αποκλεισμό των ατόμων;» (2019)· «Επαγγελματική κατάρτιση: η αποτελεσματικότητα των συστημάτων κατάρτισης στην πρόβλεψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και την αντιστοίχισή τους με τις δεξιότητες και ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων και των διαφόρων ενδιαφερομένων φορέων» (2020)· «Πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ) για βιώσιμη ανταγωνιστικότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και ανθεκτικότητα» (2020)· «Πώς μπορούν, με βάση την εκπαίδευση και την κατάρτιση και υπό το πρίσμα της διά βίου μάθησης, να προαχθούν οι δεξιότητες που χρειάζονται στην Ευρώπη ώστε να εδραιωθεί μια κοινωνία πιο δίκαιη, πιο βιώσιμη, πιο ψηφιακή, πιο ανθεκτική και με μεγαλύτερη συνοχή» (2020)· «Στρατηγική για τις ΜΜΕ με στόχο μια βιώσιμη και ψηφιακή Ευρώπη» (2020)· «Βιομηχανικά οικοσυστήματα, στρατηγική αυτονομία και ευημερία» (2021)· «Μεικτή μάθηση» (2021)· «Δέσμη μέτρων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση» (2022) κ.λπ.
https://www.eurofound.europa.eu/observatories/eurwork/industrial-relations-dictionary/active-ageing http://erc-online.eu/wp-content/uploads/2017/03/With-signatures_Framework-agreement-on-active-ageing.pdf