26.4.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 143/17
Għall-kuntrarju, il-Qorti sostniet li dan il-kunċett ma setax jiġi interpretat b’mod differenti skont il-liġi tal-Istati Membri iżda kellu tifsira awtonoma speċifika għad-dritt tal-Unjoni Ewropea.
Hija qieset li l-kunċett ta’ ħaddiem ma setax jiġi interpretat b’mod restrittiv (35) u kkonkludiet li dan “għandu jiġi ddefinit skont kriterji oġġettivi li jikkaratterizzaw ir-relazzjoni ta’ impjieg b’kunsiderazzjoni għad-drittijiet u għad-dmirijiet tal-persuni kkonċernati.
Issa, il-karatteristika essenzjali tar-relazzjoni ta’ impjieg hija, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, il-fatt li għal ċertu perijodu, persuna twettaq favur persuna oħra u taħt l-istruzzjonijiet tagħha, servizzi inkambju għal remunerazzjoni” (36).
Il-Qorti b’hekk rabtet l-interpretazzjoni ta’ “ħaddiem” għall-iskopijiet tadDirettiva dwar il-Ħin tax-Xogħol ma’ dik stabbilita mill-ġurisprudenza fil-kuntest tal-moviment liberu tal-ħaddiema kif stabbilit fl-Artikolu 45 tat-Trattat.
Il-Qorti ssostni li “fil-kuntest tal-klassifikazzjoni fir-rigward tal-kunċett ta’ ħaddiem, li huwa l-kompitu tal-qorti nazzjonali, din talaħħar għandha tibbaża ruħha fuq kriterji oġġettivi u tevalwa b’mod globali ċ-ċirkustanzi kollha tal-kawża li tinsab quddiemha, relatati kemm mal-attivitajiet ikkonċernati kif ukoll mar-relazzjoni bejn il-partijiet inkwistjoni” (37).
Madankollu, hija ħarġet gwida dwar l-applikazzjoni ta’ dawn il-kriterji u stabbiliet li l-kategorija “ħaddiem” skont id-dritt tal-UE hija indipendenti minn dik nazzjonali (38).
Pereżempju hija sostniet li l-impjegati f’korp irregolat bil-liġi pubblika jikkwalifikaw bħala “ħaddiema” irrispettivament mill-istatus tagħhom bħala impjegati taċ-ċivil (39).
Hija rraġunat ukoll li ħaddiema okkażjonali u staġunali impjegati b’kuntratti ta’ terminu fiss li ma humiex soġġetti għal ċerti dispożizzjonijiet tal-kodiċi nazzjonali tax-xogħol jaqgħu fi ħdan il-kamp ta’ applikazzjoni tal-kunċett ta’ “ħaddiema” (40).
Il-Qorti ddeċidiet ukoll li l-kunċett ta’ ħaddiem jista’ jkopri persuna ammessa f’ċentru ta’ riabilitazzjoni tax-xogħol, irrispettivament mil-livell ta’ produttività tal-persuna, l-oriġini tal-fondi marbuta mar-remunerazzjoni jew l-ammont limitat ta’ remunerazzjoni (41).
Ma huwiex l-istatus tal-persuna skont il-liġi nazzjonali li jiddeċiedi tiġix applikata d-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol.
Pereżempju, f’Matzak, il-Qorti kkwalifikat voluntier tat-tifi tan-nar skont il-liġi Belġjana bħala “ħaddiem” skont it-tifsira tad-Direttiva (42).
Minflok, l-applikabbiltà tad-Direttiva tiddependi fuq jekk il-persuna kkonċernata tikkwalifikax bħala “ħaddiem” skont id-definizzjoni ġurisprudenzjali tal-UE ta’ ħaddiem.
Dan jistrieħ fuq aspetti tal-arranġamenti konkreti taxxogħol tiegħu/tagħha, b’mod partikolari fuq jekk il-persuna twettaqx attivitajiet effettivi u ġenwini taħt id-direzzjoni u s-superviżjoni ta’ persuna oħra u għal remunerazzjoni.
Dan min-naħa tiegħu jfisser li ċerti persuni kwalifikati bħala “persuni li jaħdmu għal rashom” skont il-liġi nazzjonali jistgħu xorta waħda jiġu kklassifikati bħala “ħaddiema” mill-Qorti għall-finijiet tal-applikazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħin tax-Xogħol (43).
Il-Qorti fil-fatt sostniet li “l-kwalifika bħala ‘fornitur li jaħdem għal rasu’, fir-rigward tad-dritt nazzjonali, ma jeskludix li persuna għandha tiġi kkwalifikata bħala ‘ħaddiem’, fis-sens tad-dritt tal-Unjoni, jekk il-fatt li dan jaħdem għal rasu huwa biss fittizju, u b’hekk fir-realtà jaħbi relazzjoni ta’ xogħol” (44).
Il-Qorti semmiet l-elementi li ġejjin bħala indikaturi possibbli tal-kwalifika ta’ “ħaddiem”: jekk il-persuna taġixxi taħt id-direzzjoni tal-impjegatur tagħha b’mod partikolari fir-rigward tal-libertà tagħha li tagħżel il-ħin, il-post u l-kontenut tax-xogħol tagħha (45), jekk il-persuna ma tikkondividix ir-riskji kummerċjali (46) tal-impjegatur u jekk hija tifforma parti integrali mill-impriża talimpjegatur għad-durata ta’ dik ir-relazzjoni (47).
Min-naħa l-oħra, l-għażla tat-tip ta’ xogħol u tal-kompiti li għandhom (35) Id-Digriet tas-7 ta’ April 2011, Dieter May vs AOK Rheinland/Hamburg — Die Gesundheitskasse, C-519/09, ECLI:EU:C:2011:221, il-punt 21.
(36) Is-Sentenza fil-Kawża C-428/09, Union syndicale Solidaires Isère, il-punt 28; Is-Sentenza tal-20 ta’ Novembru 2018, Sindicatul Familia Constanţa and Others vs Direcţia Generală de Asistenţă Socială şi Protecţia Copilului Constanţa, C-147/17, ECLI:EU:C:2018:926, il-punt 41; Is-Sentenza tas-16 ta’ Lulju 2020, UX vs Governo della Repubblica italiana, C-658/18, ECLI:EU:C:2020:572, il-punti 90 u 94; Is-Sentenza fil-Kawża C-742/19, Ministrstvo za obrambo, il-punt 49.
(37) Is-Sentenza fil-Kawża C-428/09, Union syndicale Solidaires Isère, il-punt 29; Is-Sentenza fil-Kawża C-658/18, Governo della Repubblica italiana, il-punt 91.
(38) Is-Sentenza fil-Kawża C-428/09, Union syndicale Solidaires Isère, il-punt 30.
(39) Id-Digriet fil-Kawża C-519/09, May, il-punti 25 sa 26.
(40) Is-Sentenza fil-Kawża C-428/09, Union syndicale Solidaires Isère, il-punti 30 sa 32.
(41) Is-Sentenza tas-26 ta’ Marzu 2015, Gérard Fenoll vs Centre d’aide par le travail “La Jouvene” u Association de parents et d’amis de personnes handicapées mentales (APEI) d’Avignon, C-316/13, ECLI:EU:C:2015:200, il-punti 29 sa 41.
(42) Is-Sentenza fil-Kawża C-518/15, Matzak, il-punt 45.
(43) Ara b’analoġija s-Sentenza tal-4 ta’ Diċembru 2014, FNV Kunsten Informatie en Media vs Staat der Nederlanden, C-413/13, ECLI:EU:C:2014:2411, il-punti 35 sa 37.
(44) Is-Sentenza fil-Kawża C-413/13, FNV Kunsten Informatie en Media, il-punt 35.
(45) Is-Sentenza tat-13 ta’ Jannar 2004, Debra Allonby vs Accrington & Rossendale College, Education Lecturing Services, trading as Protocol Professional u Secretary of State for Education and Employment, C-256/01, ECLI:EU:C:2004:18, il-punt 72.
(46) Is-Sentenza tal-14 ta’ Diċembru 1989, The Queen vs Ministry of Agriculture, Fisheries and Food, ex parte Agegate Ltd, C-3/87, ECLI:EU:C:1989:650, il-punt 36.
(47) Is-Sentenza tas-16 ta’ Settembru 1999, Proċedura kriminali kontra Jean Claude Becu, Annie Verweire, Smeg NV u Adia Interim NV, C-22/98, ECLI:EU:C:1999:419, il-punt 26.