21.4.2023
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 140/17
3.2.
De nieuwe agenda stoelt op de overtuiging dat we alleen door gezamenlijk op te treden de strategische uitdagingen van de toekomst succesvol het hoofd kunnen bieden, in ons wederzijds belang.
De agenda omvat een economisch investeringsplan ter bevordering van het sociaal en economisch herstel in de buurlanden in het Middellandse Zeegebied in de periode 2021-2027.
Het gemeenschappelijke doel, aldus hoge vertegenwoordiger Josep Borrell, is om een vreedzaam, veilig, democratischer, milieuvriendelijker, welvarend en inclusief zuidelijk nabuurschap tot stand te brengen.
3.3.
Een recent onderzoek van de Med Dialogue for Rights and Equality, getiteld “Bridging the Sea” (2), laat zien dat bijna 63 % van de maatschappelijke organisaties die actief zijn in de landen van het zuidelijk nabuurschap zich bezighoudt met thema’s als consolidering van de democratie en rechten en dat meer dan 53 % zich onder meer bezighoudt met de bestrijding van sociale en economische ongelijkheden.
Hun bewustzijn van en aandacht voor ecologische kwesties en milieuoverwegingen wordt dus steeds belangrijker Hieruit blijkt dat er een solide basis ligt en dat het maatschappelijk middenveld meer steun moet krijgen om de uitdagingen van de toekomst beter het hoofd te kunnen bieden.
3.4.
In de afgelopen twintig jaar heeft het maatschappelijk middenveld zijn aanwezigheid in de landen van het zuidelijk nabuurschap versterkt.
Dankzij het activisme van maatschappelijke organisaties konden de sociale en gezondheidsgevolgen voor de bevolking worden verzacht, maar werd tevens duidelijk dat hun capaciteit en competenties moeten worden versterkt zodat zij beter kunnen functioneren.
3.5.
Het Middellandse Zeegebied heeft, net als de rest van de wereld, een grote economische en sociale schok te verduren gehad als gevolg van de COVID-19-pandemie.
De gevolgen op sociaal en gezondheidsgebied werden nog verergerd door een ontoereikende gezondheidsinfrastructuur, met name in de kwetsbaarste landen.
De pandemie kwam boven op de bestaande crises in landen die bijvoorbeeld al te maken hadden met een penibele economische en sociale situatie, een hoge werkloosheid of de gevolgen van conflicten in landen als Libië en Syrië.
3.6.
De regeringen van de partnerlanden in het Middellandse Zeegebied hebben noodmaatregelen genomen, zij het op zeer uiteenlopende wijze, om de gevolgen van de pandemie te verzachten, zoals steun aan werknemers en bedrijven, en zij hebben samengewerkt met de sociale partners en maatschappelijke organisaties.
Hun betrokkenheid was echter vaak onvoldoende en in sommige gevallen geheel afwezig.
Om de gevolgen van de pandemie te beperken hebben bijna alle landen in het Middellandse Zeegebied, zoals Marokko, Egypte, Jordanië en Libanon, lockdowns, avondklokken en reisbeperkingen ingesteld.
3.7.
In de nasleep van de pandemie hebben vele regeringen in de regio een expansief beleid ingesteld om de economische crisis aan te pakken en specifieke sectoren te ondersteunen door de productie aan te moedigen, fiscale en economische stimuleringsmaatregelen te treffen en maatregelen in te voeren om investeringen aan te trekken.
3.8.
De pandemie heeft overal in het Middellandse Zeegebied negatieve economische gevolgen gehad, niet alleen door bijvoorbeeld de gedaalde interne en externe vraag en de ineenstorting van de consumptie, maar ook door de verslechterende financiële situatie en de stijgende staatsschuld.
Sinds de uitbraak van de pandemie hebben de regeringen in de regio extra middelen voor de gezondheidszorg en de economie uitgetrokken om bepaalde sectoren te ondersteunen.
Daarom zal het overheidstekort in bijna alle landen in het Middellandse Zeegebied aanzienlijk toenemen.
3.9.
De vervoerssector is hard getroffen door de beperkende maatregelen die de internationale mobiliteit hebben stilgelegd en verminderd, en als gevolg daarvan behoort het toerisme tot de sectoren die het zwaarst door de pandemie zijn getroffen.
De OESO heeft geraamd dat de sector met 45 % tot 70 % zou krimpen en dat het internationale toerisme met 60 % tot 80 % zou afnemen (3).
Het toerisme is een van de belangrijkste economische sectoren in de landen rond de Middellandse Zee en volgens de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling (Unctad) zullen Egypte en Marokko tot de wereldwijd zwaarst getroffen landen behoren (4).
3.10.
Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen en zelfstandigen zijn een belangrijke component van de economie in de landen aan de zuidelijke oever.
Hun omzet is aanzienlijk gekelderd en de meesten hebben hun personeelsbestand moeten inkrimpen.
In dit verband zijn structurele maatregelen nodig om kmo’s te helpen de crisis te boven te komen, te groeien en te innoveren, en de dubbele uitdaging van digitalisering en decarbonisatie aan te gaan.
(2) (3) (4)
https://meddialogue.eu/wp-content/uploads/2021/02/Publication-Bridging-the-sea.pdf https://read.oecd-ilibrary.org/view/?ref=124_124984-7uf8nm95se&title=Covid-19_Tourism_Policy_Responses&_­ ga=2.143901749.1647750476.1622806508-1692148678.1622806341 https://unctad.org/system/files/official-document/ditcinf2020d3_en.pdf