21.4.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 140/47
1.4.
Għalkemm ir-restawr tan-natura huwa meħtieġ f’żoni protetti minħabba d-deterjorament tal-kundizzjoni tagħhom, mhux iż-żoni kollha restawrati jistgħu, u lanqas ma għandhom, isiru żoni protetti.
Għalkemm il-KESE jqis li huwa “essenzjali li xi partijiet miż-żoni protetti għandhom ikunu soġġetti għal protezzjoni rigoruża (ġestjoni mingħajr intervent)” (2), huwa saħansitra aktar importanti li jiġu żgurati użi li jippreservaw il-bijodiversità fit-territorju kollu.
Fil-biċċa l-kbira taż-żoni, l-għan għandu jkun li jiġu restawrati l-ekosistemi tagħhom sabiex ma jiġix eskluż l-eżerċitar tal-attività ekonomika speċifika u adattata.
Fil-fatt, l-agrikoltura u l-forestrija estensivi kkontribwew għal-livell għoli ta’ bijodiversità li llum jeħtieġ li tiġi protetta.
Dawn il-forom estensivi ta’ agrikoltura u forestrija, li llum il-ġurnata qed jiġu abbandunati aktar minħabba l-vijabbiltà ekonomika baxxa tagħhom, għandhom għalhekk jiġu appoġġjati addizzjonalment (3).
Għaldaqstant, ir-riabilitazzjoni hija terminu xjentifiku aktar adattat li jintuża wkoll fil-politiki, maħluq biex jiżgura bilanċ bejn l-għajxien u l-produzzjoni.
Għalhekk, il-KESE jirrakkomanda li t-terminu “restawr” ma jibqax jintuża u li tintuża “riabilitazzjoni” (4) minflok, speċjalment peress li n-natura mhijiex xi ħaġa statika li tista’ tiġi “restawrata” għall-istat oriġinali tagħha daqslikieku hija dar jew karozza mitluqa.
Fil-fatt, ħafna studji juru li l-miżuri ta’ restawr tal-ambjent selvaġġ, pereżempju għat-torbieri, f’ħafna każijiet jippreżentaw spejjeż sinifikanti mingħajr ma verament ikunu jistgħu jiżguraw restawr reali sħiħ tal-“istat oriġinali”.
Din l-osservazzjoni hija riflessjoni semantika: l-objettiv tar-Regolament m’għandux ikun proċess biex l-ambjenti jitreġġħu lura għall-istat naturali tagħhom imma li jiġu restawrati s-servizzi tal-ekosistema tagħhom, u għalhekk, li jiġi appoġġjat l-użu sostenibbli u multifunzjonali ta’ dawn iż-żoni.
Peress li l-bnedmin immodifikaw il-kuntest naturali matul is-snin, huwa xjentifikament impossibbli li jintlaħaq “restawr tan-natura”.
It-tibdil progressiv fil-klima jista’ jkun ukoll fattur għaliex il-kundizzjonijiet ta’ xi ekosistemi mill-passat ma jistgħux jibqgħu jinkisbu b’mod sħiħ.
Min-naħa l-oħra, l-iżgurar tas-sostenibbiltà tal-ambjenti permezz tal-promozzjoni għas-sostenibbiltà tas-servizzi tal-ekosistema huwa objettiv realistiku.
Il-KESE jixtieq jara qafas ta’ politika adattat; f’dan ir-rigward, id-dokument tal-Kummissjoni huwa diżappuntanti.
1.5.
Skeda ta’ żmien fissa u limiti riġidi ma humiex adattati sew għall-karatteristika imprevedibbli tan-natura.
L-impożizzjoni ta’ skadenzi stretti fuq l-Istati Membri hija adattata biss f’termini ta’ kundizzjonijiet amministrattivi u tal-ippjanar li għandhom jiġu stabbiliti.
Madankollu, huwa meħtieġ approċċ flessibbli biex jitqiesu l-ħtiġijiet, il-kundizzjonijiet, l-opportunitajiet, il-produzzjoni u l-istatus tal-introjtu preċiżi, u l-punt tat-tluq ta’ kull żona naturali.
Ir-Regolament propost mhuwiex ċar dwar il-prijoritizzazzjoni u l-allokazzjoni ta’ miżuri ta’ restawr li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri, u għalhekk, jpoġġi f’riskju l-kisba ta’ riżultati ta’ kwalità għolja b’mod kosteffettiv.
It-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-livell tal-Istati Membri huwa prinċipju ġustifikat b’mod ċar peress li jiżgura wkoll ir-rispett tad-drittijiet tal-proprjetarji tal-art u jirrifletti l-prinċipji tas-sussidjarjetà u tal-proporzjonalità.
1.6.
Id-dokument tal-Kummissjoni huwa diżappuntanti fir-rigward tal-valutazzjoni tal-impatt ġenerali, li għandha tiffoka b’mod speċjali fuq kwistjonijiet ekonomiċi, soċjali u tal-ikel, u għalhekk il-KESE jappella għal valutazzjoni tal-impatt addizzjonali.
1.7.
Il-KESE jirrakkomanda li żoni li jmissu ma’ xulxin li fil-bidu ma jkunux produttivi iżda li huma wkoll rilevanti ħafna għall-bijodiversità għandhom jiġu inklużi fil-kopertura ta’ 10 %.
Il-KESE jenfasizza li t-test jistabbilixxi objettivi partikolarment ambizzjużi għall-bdiewa, u jfakkar fl-importanza li jitqiesu l-ambjenti naturali kollha li jistgħu jospita l-ispeċi.
Madankollu, huwa importanti li s-soċjetà kollha kemm hi tkun involuta fit-titjib tal-ekosistemi tagħna.
F’dan ir-rigward, il-KESE jfakkar il-prinċipju tal-proporzjonalità tal-miżuri (distribuzzjoni ġusta tal-piżijiet u l-ispejjeż, iżda wkoll tal-benefiċċji) bejn id-diversi partijiet interessati.
1.8.
Il-KESE jappoġġja l-objettiv stabbilit peress li huwa ambizzjoni strateġika għall-futur tal-UE, u jirrakkomanda li jissaħħu l-objettivi billi jitħeġġeġ, speċjalment permezz tal-attivitajiet agrikoli estensivi, ir-restawr tal-ambjenti akwatiċi kollha, inkluż it-tixrib mill-ġdid tat-torbieri, filwaqt li tkun żgurata s-sostenibbiltà soċjali u ekonomika tal-agrikoltura u l-forestrija.
1.9.
Il-KESE huwa konxju li neħtieġu politika tal-ilma kompletament ġdida fl-Ewropa.
Il-politika tal-iskular tal-ilma mill-pajsaġġi malajr kemm jista’ jkun, ipprattikata għal sekli sħaħ, kellha ħafna konsegwenzi negattivi għall-bijodiversità, iżda sadanittant — parzjalment b’riżultat tat-tibdil fil-klima — l-impatt negattiv fuq il-forestrija u l-agrikoltura (nixfa/nirien), u fuq ir-residenti (għargħar) sar evidenti wkoll.
Il-KESE, għalhekk, jenfasizza li l-ilma għandu jerġa’ lura fin-natura jew jinżamm hemmhekk, filwaqt li ma jiġix injorat il-fatt li l-azzjoni tal-bniedem tibqa’ ta’ benefiċċju f’ħafna sitwazzjonijiet, b’mod partikolari permezz tal-manutenzjoni tal-korsiji tal-ilma.
(2) (3) (4)
L-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Strateġija tal-UE għall-Bijodiversità għall-2030 — Inreġġgħu n-natura lura f’ħajjitna” (COM(2020) 380 final) (ĠU C 429, 11.12.2020, p. 259).
Rapport ta’ informazzjoni tal-KESE dwar Il-benefiċċji tat-trobbija estensiva tal-bhejjem u l-fertilizzanti organiċi fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku.
Ir-riabilitazzjoni tfisser l-iffukar fuq ir-ristabbiliment ta’ ċerti funzjonijiet ekoloġiċi.