21.4.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 140/17
3.2.
Din hija bbażata fuq it-twemmin li l-uniku mezz biex l-isfidi strateġiċi tal-ġejjieni jkunu jistgħu jiġu indirizzati b’suċċess u f’interess reċiproku huwa jekk jaħdmu flimkien u fi spirtu ta’ sħubija.
L-Aġenda tinkludi pjan apposta ta’ investimenti ekonomiċi biex jitrawwem l-irkupru soċjoekonomiku tal-Viċinat tal-Mediterran fil-perjodu 2021-2027.
L-għan komuni, kif iddikjarat mir-Rappreżentant Għoli Josep Borrell, huwa li jinbena Viċinat tan-Nofsinhar paċifiku, sikur, aktar demokratiku, aktar favur l-ambjent, prosperu u inklużiv.
3.3.
Fi studju reċenti ppubblikat minn Med Dialogue for Rights and Equality, bit-titolu Bridging the Sea (2), ħareġ li kważi 63 % tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li joperaw fil-Viċinat tan-Nofsinhar huma kkonċernati bi kwistjonijiet bħall-konsolidazzjoni tad-demokrazija u d-drittijiet, filwaqt li aktar minn 53 % huma kkonċernati, fost affarijiet oħra, bil-ġlieda kontra l-inugwaljanzi soċjoekonomiċi.
L-importanza tas-sensittività u l-attenzjoni tagħhom għal kwistjonijiet ekoloġiċi u ambjentali qiegħda dejjem tikber.
Din id-data tikkonferma l-preżenza ta’ bażi sodi u l-ħtieġa li jissaħħaħ l-appoġġ għas-soċjetà ċivili biex tiffaċċja aħjar l-isfidi tal-futur.
3.4.
Is-soċjetà ċivili fil-pajjiżi tal-Viċinat tan-Nofsinhar saħħet il-preżenza tagħha matul l-aħħar għoxrin sena.
Permezz tal-approċċ attiv tagħha kien possibbli li l-konsegwenzi soċjali u tas-saħħa fuq il-popolazzjoni jiġu mmitigati, iżda fl-istess ħin dan enfasizza l-ħtieġa ta’ azzjoni sabiex il-ħiliet u l-kompetenzi tas-soċjetà ċivili jaħdmu aħjar.
3.5.
Iż-żona tal-Mediterran, bħall-bqija tad-dinja, sofriet xokk ekonomiku u soċjali qawwi wara l-pandemija tal-COVID-19.
Il-konsegwenzi soċjali u tas-saħħa ġew aċċentwati min-nuqqas ta’ infrastrutturi tas-saħħa pubblika adegwati, speċjalment fl-aktar pajjiżi fraġli.
Il-kriżi pandemika żiedet mal-kriżijiet li diġà jeżistu f’diversi pajjiżi, minħabba sensiela ta’ fatturi bħall-prestazzjoni diġà prekarja fil-qasam ekonomiku u soċjali, il-livelli għoljin ta’ qgħad u l-konsegwenzi ta’ kunflitti f’ċerti żoni bħal-Libja u s-Sirja.
3.6.
Il-gvernijiet fir-reġjun tal-Mediterran, għalkemm b’differenzi sostanzjali, irreaġixxew minnufih biex irażżnu l-firxa tal-pandemija billi implimentaw miżuri ħalli jappoġġjaw lill-ħaddiema u n-negozji, b’kollaborazzjoni wkoll mal-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, għalkemm ta’ spiss irriżulta li l-involviment tagħhom kien insuffiċjenti u f’xi każijiet assenti.
Sabiex jitrażżnu l-effetti tal-pandemija, kważi l-pajjiżi kollha fiż-żona tal-Mediterran adottaw miżuri ta’ lockdown, bħal fil-Marokk, l-Eġittu, il-Ġordan u l-Libanu, kif ukoll curfews u restrizzjonijiet fuq l-ivvjaġġar.
3.7.
Wara l-kriżi pandemika, bosta gvernijiet fiż-żona implimentaw politiki ta’ espansjoni sabiex jindirizzaw il-kriżi ekonomika u jappoġġjaw setturi speċifiċi billi jinkoraġġixxu l-produzzjoni, jintroduċu benefiċċji tat-taxxa u ekonomiċi u miżuri bil-għan li jiġi attirat l-investiment
3.8.
Il-pandemija kellha konsegwenzi ekonomiċi negattivi fir-reġjun tal-Mediterran, mhux biss minħabba fatturi bħat-tnaqqis fid-domanda interna u esterna u t-tnaqqis fil-konsum, iżda wkoll minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja u d-dejn pubbliku li sejrin għall-agħar.
Mill-bidu tal-kriżi pandemika ’l hawn, il-gvernijiet fir-reġjun bdew jallokaw riżorsi addizzjonali għas-sistemi tas-saħħa u tal-ekonomija sabiex jappoġġjaw ċerti setturi.
Għal din ir-raġuni, id-defiċit pubbliku ta’ kważi l-pajjiżi kollha tar-reġjun tal-Mediterran se jiżdied b’mod konsiderevoli.
3.9.
Is-settur tat-trasport intlaqat ħażin mill-miżuri restrittivi li impedixxew jew naqqsu l-ivvjaġġar internazzjonali, u konsegwentement it-turiżmu kien wieħed mis-setturi l-aktar milquta mill-kriżi pandemika.
L-OECD stmat li s-settur ra tnaqqis ta’ bejn 45 % u 70 %, u tnaqqis fit-turiżmu internazzjonali ta’ bejn 60 % u 80 % (3).
It-turiżmu huwa wieħed mis-setturi ekonomiċi ewlenin għall-pajjiżi taż-żona tal-Mediterran u, skont il-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp (UNCTAD), l-Eġittu u l-Marokk se jkunu fost il-pajjiżi l-aktar milquta fid-dinja (4).
3.10.
L-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju u l-ħaddiema li jaħdmu għal rashom huma wieħed mill-komponenti importanti tal-ekonomija tal-pajjiżi tax-xatt tan-Nofsinhar.
Dawn raw tnaqqis konsiderevoli fil-fatturat tagħhom, u ħafna minnhom kellhom inaqqsu n-numru ta’ impjegati.
F’dan ir-rigward, se jkun meħtieġ li jiġu introdotti miżuri strutturali li jistgħu jgħinu lill-SMEs biex joħorġu mill-kriżi, jikbru u jinnovaw billi jiffaċċjaw l-isfida doppja tad-diġitalizzazzjoni u d-dekarbonizzazzjoni.
(2) (3) (4)
https://meddialogue.eu/wp-content/uploads/2021/02/Publication-Bridging-the-sea.pdf https://read.oecd-ilibrary.org/view/?ref=124_124984-7uf8nm95se&title=Covid-19_Tourism_Policy_Responses&_­ ga=2.143901749.1647750476.1622806508-1692148678.1622806341 https://unctad.org/system/files/official-document/ditcinf2020d3_en.pdf