14.4.2023
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 132/59 Środa, 5 października 2022 r.
AE. mając na uwadze, że w ramowej dyrektywie wodnej UE uznaje się, że „woda nie jest produktem handlowym takim jak każdy inny, ale raczej dziedzictwem, które musi być chronione, bronione i traktowane jako takie”; AF. mając na uwadze, że woda jest przedmiotem obrotu na rynku kontraktów terminowych na Wall Street od 6 grudnia 2020 r.; mając na uwadze, że według Pedro Arrojo, specjalnego sprawozdawcy ds. prawa człowieka do dostępu do bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych, woda ma szereg wartości o zasadniczym znaczeniu dla naszych społeczeństw, których logika rynku nie uznaje i w związku z tym nie może nimi odpowiednio zarządzać, tym bardziej w przestrzeni finansowej tak podatnej na spekulacje; mając na uwadze, że według licznych ekspertów ONZ stosowanie logiki spekulacji w zarządzaniu dobrami niezbędnymi dla życia i godności ludzkiej narusza prawa człowieka osób żyjących w ubóstwie, pogłębia nierówność płci i utrudnia sytuację społeczności zmarginalizowanych; AG.
mając na uwadze, że rządy mają obowiązek zapewnić wszystkim minimalny podstawowy poziom wody i urządzeń sanitarnych; mając na uwadze, że w sprawozdaniu A/76/159 specjalnego sprawozdawcy ds. praw człowieka do bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych z 16 lipca 2021 r. podkreślono, że wodę należy uznać za dobro publiczne, oraz że należy nią gospodarować zgodnie z podejściem opartym na prawach człowieka, które zapewnia prawo do wody i urządzeń sanitarnych oraz trwałość ekosystemów wodnych; mając na uwadze, że dostawy wody oraz usługi sanitarne są świadczone w interesie ogólnym, a dochody z cyklu zarządzania wodą powinny pokrywać wszelkie związane z tym wydatki na te usługi oraz koszty ulepszeń, z zastrzeżeniem przestrzegania interesu publicznego; AH. mając na uwadze, że zgodnie z wytycznymi UE w sprawie wody pitnej i urządzeń sanitarnych państwa są zobowiązane do poszanowania, ochrony i przestrzegania tych praw, a strony trzecie powinny bezwzględnie powstrzymać się od ingerowania w korzystanie z prawa do wody i urządzeń sanitarnych; AI. mając na uwadze, że pracownicy pracujący w łańcuchu sanitarnym stoją w obliczu wielu zagrożeń, w tym zagrożeń dla zdrowia wynikających z niepewnych warunków pracy; mając na uwadze, że są oni często pracownikami nieformalnymi, których nie chronią prawa pracownicze; mając na uwadze, że korzystanie z prawa do wody i urządzeń sanitarnych nie może odbywać się kosztem bezpieczeństwa, godności i dobrobytu pracowników sanitarnych; 1. potwierdza, że prawo do bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych jest prawem człowieka, przy czym oba prawa wzajemnie się uzupełniają; podkreśla, że dostęp do czystej wody pitnej jest niezbędny do zdrowego i godnego życia, jak również ma kluczowe znaczenie dla poszanowania godności ludzkiej; podkreśla, że prawo do wody jest podstawowym warunkiem wstępnym dla korzystania z innych praw i jako takie musi kierować się logiką interesu publicznego oraz wspólnego dobra publicznego i światowego; 2. podkreśla, że odpowiedni dostęp do urządzeń WASH oraz prawo do zdrowia i życia są od siebie zależne i stanowią podstawowy warunek wstępny zdrowia publicznego i rozwoju społecznego; podkreśla, że konieczny jest dostęp do czystej wody ze względu na pandemię, oraz apeluje do Komisji, państw członkowskich i państw trzecich o odpowiednie działania, strategie i polityki pozwalające zapewnić ochronę wszystkim ludziom; 3. podkreśla, że uznanie prawa do dostępu do bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych za prawo człowieka było podstawowym krokiem na drodze do większej sprawiedliwości społecznej i środowiskowej; stwierdza, że postęp można by zwiększyć poprzez nadanie wyższego priorytetu politycznego temu sektorowi oraz zapewnienie lepszego wdrażania i monitorowania polityki, zwiększenie efektywności finansowania, odpowiedzialności i udziału społeczeństwa, zwłaszcza osób najbardziej zmarginalizowanych, w szczególności w krajach rozwijających się; podkreśla, że pomoc w zapewnianiu bezpiecznej wody pitnej i infrastruktury sanitarnej powinna być traktowana priorytetowo przy przyznawaniu funduszy UE i w programowaniu pomocy; 4. przypomina, że państwa są odpowiedzialne za promowanie i ochronę wszystkich praw człowieka, które są powszechne, niepodzielne, współzależne i wzajemnie powiązane oraz które należy wspierać i wdrażać w sposób sprawiedliwy, równy i niedyskryminujący; przypomina w związku z tym, że państwa muszą zapewnić powszechny, odpowiedni i przystępny cenowo dostęp do bezpiecznej wody pitnej w wystarczającej ilości i o odpowiedniej jakości oraz poprawić dostępność wody do celów sanitarnych i higienicznych; przypomina, że prawo do wody oznacza, że usługi zaopatrzenia w wodę powinny być dostępne dla wszystkich; 5. przypomina, że państwa ratyfikujące traktat dotyczący praw człowieka zobowiązują się do ochrony, poszanowania i wypełniania zobowiązań przyjętych w międzynarodowych, krajowych, regionalnych i lokalnych ramach ochrony tych praw; w związku z tym uważa, że uznanie przez społeczność międzynarodową prawa do wody i urządzeń sanitarnych musi obejmować mechanizmy ochrony i egzekwowalności, dlatego też wzywa UE do promowania na szczeblu międzynarodowym, regionalnym i krajowym mechanizmów ochrony w celu zagwarantowania, aby prawo do wody i urządzeń sanitarnych nie było realizowane przez państwa opcjonalnie, lecz stało się prawem egzekwowalnym; wzywa UE i państwa członkowskie, aby dawały dobry przykład i ratyfikowały odpowiednie konwencje, takie jak protokół „Woda i zdrowie” i Konwencja o ochronie i użytkowaniu cieków transgranicznych i jezior międzynarodowych z 1992 r.;