C 132/58
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
14.4.2023
L-Erbgħa 5 ta’ Ottubru 2022
T.
billi d-deforestazzjoni, il-ħtif tal-art u l-isfruttament eċċessiv tar-riżorsi naturali u tal-attivitajiet estrattivi, anki min-naħa tal-gruppi tal-kriminalità organizzata, għandhom impatt konsiderevoli fuq il-livell tal-ilma tax-xmajjar u tal-lagi, jalteraw iċ-ċiklu tal-ilma u jikkontribwixxu għat-tnixxif tax-xmajjar u tal-lagi kif ukoll għat-tniġġis taż-żoni sfruttati;
U.
billi l-ekosistemi tal-ilma ħelu, anki jekk ikopru inqas minn 1 % ta' wiċċ l-art tad-dinja, jospitaw aktar minn 10 % tal-ispeċijiet kollha u bijodiversità delikata; billi madwar 70 % tal-ilma ħelu tad-dinja jintuża għall-agrikoltura, filwaqt li l-bqija jinqasam bejn użi industrijali (19 %), speċjalment fis-setturi tal-ikel, tat-tessuti, enerġetiku, industrijali, kimiku, farmaċewtiku u minerarju, u domestiku (11 %), inkluż il-konsum mill-bniedem;
V.
billi l-ekosistemi sani jippermettu titjib fil-kwantità u fil-kwalità tal-ilma, filwaqt li jżidu r-reżiljenza għat-tibdil fil-klima;
W. billi l-agrikoltura hija l-akbar konsumatur tar-riżorsi tal-ilma ħelu tad-dinja; billi terz tar-raba' li jinħadem fid-dinja kollha jintuża għat-tagħlif tal-bhejjem; billi r-rapport tal-FAO għall-2020 intitolat “The State of Food and Agriculture – Overcoming water challenges in agriculture” (Is-sitwazzjoni agroalimentari – negħlbu l-isfidi tal-ilma fl-agrikoltura) jindika li huwa possibbli li tiżdied b'mod sinifikanti l-produttività tal-ikel u l-introjti rurali bis-saħħa tal-investimenti f'sistemi ta' tisqija ġodda jew tal-adattament u tal-modernizzazzjoni ta' dawk eżistenti u dan għandu jiġi assoċjat mat-titjib tal-prattiki ta' ġestjoni tal-ilma, inkluż it-titjib tal-prattiki agrikoli; billi l-ħtif tal-art għandu implikazzjonijiet negattivi għad-disponibbiltà u għall-kwalità tal-ilma, lill-komunitajiet lokali jneħħilhom għejun tal-ilma u jikser id-dritt tal-bniedem tagħhom għall-ilma tax-xorb sikur; X.
billi s-settur tal-enerġija bħalissa huwa responsabbli għal 10 % tal-estrazzjoni tal-ilma fil-livell dinji u huwa stmat li sal-2040 il-konsum ta' ilma fis-settur tal-enerġija se jiżdied b'madwar 60 %;
Y.
billi ċerti industriji estrattivi abbużivi, f'ħafna każijiet illegali, għandhom impatt notevoli fuq ir-riżorsi tal-ilma tal-wiċċ u ta' taħt l-art, it-tniġġis u l-qerda tal-glaċieri, tal-foresti, tal-artijiet mistagħdra jew tax-xmajjar u ta' għejun ta' ilma oħra vitali għall-konsum mill-bniedem;
Z.
billi l-industrija tat-tessuti hija waħda mis-setturi li jikkonsmaw l-aktar l-ilma fid-dinja, u billi l-ħwejjeġ u t-tessuti huma prodotti f'xi wħud mir-reġjuni fejn hemm l-aktar skarsezza tal-ilma fid-dinja; billi din l-industrija hija kklassifikata bħala t-tieni l-aktar industrija li tniġġes fid-dinja u parti kbira minn dan it-tniġġis jispiċċa fl-ilma; billi l-Kummissjoni tippjana li tadotta fl-ewwel tliet xhur tal-2022 l-“istrateġija tal-UE fil-qasam tat-tessuti sostenibbli”, li timmira li tgħin lill-UE timxi lejn ekonomija ċirkolari li fiha l-prodotti tat-tessuti huma maħsuba biex iservu aktar, ikunu jistgħu jerġgħu jintużaw u jissewwew, ikunu jistgħu jiġu riċiklati u jkunu effiċjenti mil-lat enerġetiku;
AA. billi d-domanda dejjem tikber għall-ilma qed tikkawża sfruttament żejjed tar-riżorsi tal-ilma u billi l-iskarsezza tal-ilma saret riżorsa li tqajjem kontroversji; billi, skont in-Nazzjonijiet Uniti, hemm madwar tliet mitt żona fid-dinja fejn huwa previst kunflitt kaġun tal-ilma sal-2025; AB.
billi d-difiża tal-ilma qed tiġi attakkata u d-danni lill-kwalità tal-ilma saru reati f'ħafna pajjiżi; billi, f'dawn l-aħħar snin, id-difensuri tad-drittijiet tal-ambjent u tal-ilma kienu suġġetti għal numru dejjem akbar ta' attakki, fosthom omiċidji, serq ta' bnedmin, torturi, vjolenza abbażi tal-ġeneru, theddid, fastidju, intimidazzjonijiet, kampanji ta' malafama, kriminalizzazzjoni, vessazzjoni ġudizzjarja, żgumbramenti furzati u spostament u billi hemm bżonn b'urġenza li dawn jiġu sostnuti b'mod proattiv u li ħajjithom u s-sikurezza tagħhom jiġu mħarsa; billi diversi finalisti tal-Premju Sakharov għal-Libertà tal-Ħsieb jinsabu taħt attakk għar-rwol tagħhom fid-difiża tal-ilma u tal-beni komuni; billi d-difensuri tal-ilma tax-xmara Guapinol damu aktar minn sentejn il-ħabs qabel ma nħelsu; billi Lolita Chávez ilha erba' snin f'eżilju talli ddefendiet it-territorju tagħha kontra l-attivitajiet idroelettriċi f'Iximulew (fil-Gwatemala); billi Berta Cáceres ġiet assassinata fl-2016 talli ddefendiet ix-xmajjar Blanco u Gualcarque u l-mandanti għadhom ma ġewx ikkundannati; AC. billi, skont Global Witness, aktar minn terz tad-difensuri tal-art u tal-ambjent li nqatlu fid-dinja bejn l-2015 u l-2019 kien jappartjeni għal komunitajiet indiġeni, li l-ħiliet tagħhom fil-ġestjoni tal-art u tal-ilma huma kruċjali għall-ġlieda kontra l-kriżi tal-klima u t-telfien tal-bijodiversità; AD. billi t-tiċħid li jingħata aċċess għall-ilma u l-qerda tal-infrastrutturi tal-ilma ntużaw bħala tattika essenzjali mill-potenzi okkupanti biex jannettu territorji okkupati u jkeċċu lill-popolazzjonijiet minn artijiethom;