14.4.2023
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 132/31 L-Erbgħa 5 ta’ Ottubru 2022
— wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2021 bit-titolu “Unjoni ta' Ugwaljanza: Strateġija dwar id-Drittijiet tal-Persuni b'Diżabilità 2021-2030” (COM(2021)0101), — wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni għal direttiva tal-Kunsill dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' trattament ugwali bejn il-persuni irrispettivament mir-reliġjon jew it-twemmin, id-diżabilità, l-età jew l-orjentazzjoni sesswali (COM(2008)0426), — wara li kkunsidra d-Direttiva tal-Kunsill 2001/55/KE tal-20 ta' Lulju 2001 dwar l-istandards minimi sabiex tingħata protezzjoni temporanja fl-eventwalità ta' influss bil-massa ta' persuni spostati u dwar il-miżuri li jippromwovu bilanċ fl-isforzi bejn l-Istati Membri meta jirċievu dawn il-persuni u li jġorru l-konsegwenzi ta' dawn (15) (Direttiva dwar il-Protezzjoni Temporanja), — wara li kkunsidra l-Mistoqsijiet għal Tweġiba Orali lill-Kunsill u l-Kummissjoni dwar is-sitwazzjoni tal-persuni Rom li jgħixu f'insedjamenti fl-UE (O-000022/2022 – B9-0018/2022 u O-000023/2022 – B9-0019/2022), — wara li kkunsidra l-Artikoli 136(5) u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, — wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali, A. billi l-valuri tal-UE jipprevalu f'soċjetà li tirrispetta d-diversità, il-pluraliżmu, in-nondiskriminazzjoni, it-tolleranza, il-ġustizzja, is-solidarjetà u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi l-Istati Membri għandhom responsabbiltà speċjali biex jiżguraw dawn il-valuri għal kulħadd, inkluż għall-persuni Rom; B. billi “Rom” huwa terminu ġenerali li jinkludi firxa wiesgħa ta' persuni differenti ta' oriġini Romani bħar-Rom, is-Sinti, il-Kale, ir-Romanichels u l-Boyash/r-Rudari; billi dan jiġbor fih ukoll gruppi bħall-Ashkali, l-Eġizzjani, il-Yenish, id-Dom, il-Lom, ir-Rom u l-Abdal, kif ukoll popolazzjonijiet ta' vjaġġaturi, inklużi t-Travellers etniċi jew dawk iddeżinjati bit-terminu amministrattiv “Gens du Voyage”, u persuni li jidentifikaw lilhom infushom bħala Żingari, Tsiganes jew Tziganes, mingħajr ma jiċħdu l-karatteristiċi speċifiċi tagħhom; C. billi l-persuni Rom huma l-akbar minoranza etnika fl-Ewropa; billi għadd għoli inaċċettabbli ta' persuni Rom fl-Ewropa għadhom jgħixu fil-faqar u huma soċjalment esklużi, li jbatu f'kundizzjonijiet ta' għajxien estremament prekarji, mhux sikuri u ffullati żżejjed f'żoni rurali u urbani segregati; billi l-kwistjoni tal-persuni Rom li jgħixu f'insedjamenti mhijiex limitata għal pajjiż wieħed u għalhekk hija problema Ewropea u jeħtieġ li tiġi indirizzata bħala tali; billi s-segregazzjoni spazjali tirrappreżenta l-kawża ewlenija, u ssaħħaħ b'mod reċiproku, l-aċċess mhux ugwali għall-kura tas-saħħa, l-indukrar u l-edukazzjoni bikrija tat-tfal, l-impjieg u s-servizzi ewlenin, inklużi l-aċċess għat-toroq, il-faċilitajiet tal-ilma, is-sanità u tad-dranaġġ, l-elettriku u l-ġbir tal-iskart; billi din mhux biss għandha konsegwenzi fiżiċi u ekonomiċi, iżda wkoll oħrajn psikoloġiċi u soċjoloġiċi, kemm fuq l-individwi kif ukoll fuq il-komunitajiet; billi l-faqar interġenerazzjonali fl-insedjamenti tar-Rom huwa ta' natura soċjoekonomika u għandu konsegwenzi serji għas-saħħa fiżika u mentali tal-persuni Rom, kif ukoll il-benesseri, l-opportunitajiet tal-ħajja u t-tgawdija tad-drittijiet fundamentali tagħhom; D. billi r-Rom jiffaċċjaw rati ogħla ta' intensità baxxa ta' xogħol, nuqqas ta' sigurtà fl-impjieg u qgħad, u ħafna drabi ikunu f'sitwazzjonijiet ta' impjieg atipiċi jew prekarji, li jxekklu l-aċċess tagħhom għal skemi tal-qgħad u intitolamenti tal-pensjoni; billi r-Rom għandhom nuqqas ta' networks ta' impjieg u jsofru diskriminazzjoni fl-aċċess għall-impjieg u fil-post tax-xogħol, u huma wkoll ikkonċentrati f'reġjuni soċjoekonomikament żvantaġġati; billi s-6 miljun persuna Rom li jgħixu fl-UE jirrappreżentaw parti sinifikanti u li qed tikber tal-popolazzjoni tagħha u għandhom potenzjal enormi, li se jkun jista' jiġi sfruttat biss jekk jittejbu s-sitwazzjonijiet ta' impjieg u inklużjoni soċjali tagħhom; E. billi, skont l-EU-MIDIS II, persuna biss minn kull erba' persuni Rom li għandhom 16-il sena jew aktar irrapportaw li huma impjegati jew jaħdmu għal rashom bħala l-attività ewlenija tagħhom u li n-nisa Rom irrapportaw rati ta' impjieg ħafna aktar baxxi mill-irġiel Rom – 16 % meta mqabbla ma' 34 %; billi s-sitwazzjoni taż-żgħażagħ kienet partikolarment inkwetanti b'rata ta' NEETs Rom (barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ), bħala medja, ta' 63 % meta mqabbla mal-medja tal-UE ta' 12 %; billi, għal dan il-grupp ta' età, ir-riżultati wrew ukoll disparità konsiderevoli bejn il-ġeneri, bi 72 % tan-nisa Rom żgħażagħ ikklassifikati bħala NEET, meta mqabbla ma' 55 % tal-irġiel Rom żgħażagħ; billi dan huwa f'kuntrast qawwi mal-bqija tal-popolazzjoni (35 %); billi sa 80 % tal-persuni Rom ġew irrappurtati li jgħixu taħt il-livell limitu tar-riskju ta' faqar ta' pajjiżhom; billi persuna Rom minn kull tlieta kienet tgħix f'akkomodazzjoni mingħajr ilma tal-vit u persuna waħda minn kull għaxra kienet tgħix f'akkomodazzjoni mingħajr elettriku; billi tifel jew tifla Rom minn kull tlieta kellhom membru tal-familja tagħhom li raqad bil-ġuħ tal-inqas darba fix-xahar u kważi nofs ir-Rom ta' bejn is-6 snin u l-24 sena ma marrux skola;
(15)
ĠU L 212, 7.8.2001, p. 12.