C 125/402
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
5.4.2023
Τετάρτη 14 Σεπτεμβρίου 2022 (3η)
Λόγω του μικρού μεγέθους τους και των απομονωμένων ενεργειακών συστημάτων τους, οι πλέον απομακρυσμένες νησιωτικές περιφέρειες, όπως και οι εξαιρετικά απόκεντρες περιοχές, αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις όσον αφορά τον ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς εξαρτώνται συνήθως από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τις μεταφορές και τη θέρμανση.
(3θ)
Η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της παλιρροϊκής ενέργειας, θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα και θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη στα νησιά, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και των τοπικών οικοτόπων των νησιών· συνεπώς, θα πρέπει να υποστηριχθεί η ανάπτυξη ενός ευρέος φάσματος τέτοιων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σύμφωνα με τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά τους· τα προγράμματα πράσινου υδρογόνου που έχουν τεθεί σε εφαρμογή στα νησιά συνιστούν θετική πρωτοβουλία.
(4)
Καθίσταται ολοένα και περισσότερα εμφανής η ανάγκη της ευθυγράμμισης των πολιτικών για τη βιοενέργεια με την αρχή της αλυσιδωτής χρήσης της βιομάζας (8), με σκοπό τη διασφάλιση δίκαιης πρόσβασης στην αγορά πρώτων υλών βιομάζας για την ανάπτυξη καινοτόμων βιολογικών λύσεων υψηλής προστιθέμενης αξίας και μιας βιώσιμης κυκλικής βιοοικονομίας.
Κατά την ανάπτυξη καθεστώτων στήριξης για τη βιοενέργεια, τα κράτη μέλη θα πρέπει, συνεπώς, να λαμβάνουν υπόψη τη διαθέσιμη βιώσιμη παροχή βιομάζας για ενεργειακές και μη ενεργειακές χρήσεις και τη συντήρηση των εθνικών δασικών καταβοθρών άνθρακα και οικοσυστημάτων, την προστασία της βιοποικιλότητας καθώς και τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της αλυσιδωτής χρήσης της βιομάζας και την ιεράρχηση των αποβλήτων που θεσπίζεται στην οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (9).
Ωστόσο, θα πρέπει να είναι σε θέση να χορηγούν στήριξη για την παραγωγή ενέργειας από πρέμνα ή ρίζες στην περίπτωση αποβλήτων ή καταλοίπων που προέρχονται από την υλοποίηση έργων που εκτελούνται με πρωταρχικό στόχο τη διατήρηση της φύσης και τη διαχείριση του τοπίου, όπως από δρόμων.
Σε κάθε περίπτωση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποφεύγουν την προώθηση της χρήσης στρογγυλής ξυλείας ποιότητας για την ενέργεια, εκτός από σαφώς καθορισμένες περιπτώσεις, όπως η πρόληψη δασικών πυρκαγιών και η υλοτόμηση διάσωσης.
Σύμφωνα με την αρχή της αλυσιδωτής χρήσης, η ξυλώδης βιομάζα θα πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με την υψηλότερη οικονομική και περιβαλλοντική προστιθέμενη αξία της με την ακόλουθη σειρά προτεραιοτήτων: 1) προϊόντα με βάση το ξύλο, 2) παράταση της διάρκειας ζωής τους, 3) επαναχρησιμοποίηση, 4) ανακύκλωση, 5) βιοενέργεια και 6) διάθεση.
Εάν καμία άλλη χρήση για την ξυλώδη βιομάζα δεν είναι οικονομικά βιώσιμη ή περιβαλλοντικά κατάλληλη, η ανάκτηση ενέργειας συμβάλλει στη μείωση της παραγωγής ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές.
Τα καθεστώτα στήριξης των κρατών μελών για τη βιοενέργεια θα πρέπει συνεπώς να κατευθύνονται σε πρώτες ύλες για τις οποίες ο ανταγωνισμός στην αγορά με τους τομείς υλικών είναι περιορισμένος και των οποίων η προμήθεια θεωρείται θετική τόσο για το κλίμα όσο και για τη βιοποικιλότητα, προκειμένου να αποφευχθούν αρνητικά κίνητρα για μη βιώσιμες οδούς παραγωγής βιοενέργειας, όπως προσδιορίστηκαν στην έκθεση του Κοινού Κέντρου Ερευνών «The use of woody biomass for energy production in the EU» (Η χρήση ξυλώδους βιομάζας για την παραγωγή ενέργειας στην ΕΕ) (10).
Από την άλλη πλευρά, για τον καθορισμό των περαιτέρω επιπτώσεων της αρχής της αλυσιδωτής χρήσης, είναι απαραίτητο να αναγνωριστούν οι εθνικές ιδιαιτερότητες που καθοδηγούν τα κράτη μέλη στον σχεδιασμό των καθεστώτων στήριξής τους.
Η πρόληψη δημιουργίας, η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση των αποβλήτων θα πρέπει να αποτελεί επιλογή προτεραιότητας.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αποφεύγουν τη δημιουργία καθεστώτων στήριξης που θα έρχονταν σε αντίθεση με τους στόχους για την επεξεργασία των αποβλήτων και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μη αποδοτική χρήση των ανακυκλώσιμων αποβλήτων.
Επιπλέον, για να διασφαλιστεί η αποδοτικότερη χρήση της βιοενέργειας, από το 2026 τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να παρέχουν πλέον στήριξη σε εγκαταστάσεις αποκλειστικής ηλεκτροπαραγωγής, εκτός εάν οι εγκαταστάσεις βρίσκονται σε περιοχές με ειδικό καθεστώς χρήσης όσον αφορά τη μετάβασή τους από ορυκτά καύσιμα, εάν χρησιμοποιούν δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα ή εάν οι εγκαταστάσεις δεν μπορούν να τροποποιηθούν προς την κατεύθυνση της συμπαραγωγής σε εξαιρετικές αιτιολογημένες περιπτώσεις κατόπιν έγκρισης της Επιτροπής.
(5)
Η ταχεία ανάπτυξη και η αυξανόμενη ανταγωνιστικότητα κόστους της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλυφθεί ένα μερίδιο της ζήτησης ενέργειας το οποίο θα αυξάνεται, για παράδειγμα, με τη χρήση αντλιών θερμότητας για τη θέρμανση χώρων ή βιομηχανικές διεργασίες χαμηλής θερμοκρασίας, τη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων στις μεταφορές ή ηλεκτρικών κλιβάνων σε ορισμένες βιομηχανίες.
Η ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή συνθετικών καυσίμων για κατανάλωση σε τομείς
(8)
Η αρχή της αλυσιδωτής χρήσης στοχεύει στην επίτευξη της αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων βιομάζας μέσω της ιεράρχησης της χρήσης υλικών βιομάζας στη χρήση ενέργειας όπου είναι δυνατόν, αυξάνοντας έτσι την ποσότητα βιομάζας που είναι διαθέσιμη στο σύστημα.
Σύμφωνα με την αρχή της αλυσιδωτής χρήσης, η ξυλώδης βιομάζα θα πρέπει να χρησιμοποιείται σύμφωνα με την υψηλότερη οικονομική και περιβαλλοντική προστιθέμενη αξία της με την ακόλουθη σειρά προτεραιοτήτων: 1) προϊόντα με βάση το ξύλο, 2) παράταση της διάρκειας ζωής τους, 3) επαναχρησιμοποίηση, 4) ανακύκλωση, 5) βιοενέργεια και 6) διάθεση.
Οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα και την κατάργηση ορισμένων οδηγιών (ΕΕ L 312 της 22.11.2008, σ. 3).
https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC122719
(9) (10)