C 100/74
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
16.3.2023
6.2.
Xi wħud mill-pajjiżi tal-Mediterran isibuha bi tqila li jidħlu fi tranżizzjoni diġitali rapida.
In-nuqqas ta’ rieda politika hija dovuta għall-biża’ li jintilef il-kontroll fuq il-popolazzjoni, li jwassal għal filtrazzjoni u ċensura.
Sadanittant, l-għodod diġitali jistgħu jippermettu li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jinstemgħu u jippromovu d-demokrazija.
Il-Kwartett tad-Djalogu Nazzjonali Tuneżin, rebbieħ tal-Premju Nobel għall-Paċi 2015, huwa eżempju tar-rwol importanti li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jista’ jkollhom fi traniżzzjoni paċifika ta’ soċjetà.
6.3.
Peress li d-diġitalizzazzjoni twitti t-triq għall-iżvilupp soċjali u ekonomiku, għandu jkun hemm awtorità indipendenti li tistabbilixxi qafas regolatorju diġitali adegwat li jippromovi l-prinċipji tad-drittijiet diġitali, bħan-newtralità tal-Internet.
6.4.
Id-diġitalizzazzjoni rapida żżid ir-riskju ta’ theddid ċibernetiku.
Ir-rwol tal-awtoritajiet huwa kruċjali biex jiġi stabbilit qafas leġiżlattiv imfassal tajjeb għall-protezzjoni tal-utenti.
Bħalissa l-Marokk, it-Tuneżija, l-Alġerija u l-Eġittu kollha daħħlu fis-seħħ liġijiet dwar iċ-ċibersigurtà.
Madankollu, dawn il-liġijiet m’għandhomx komponenti dwar il-protezzjoni tad-data (31).
Huwa essenzjali li tiġi protetta d-data personali sensittiva tan-nies bħad-data relatata mas-saħħa, eċċ.
6.5.
Il-protezzjoni tad-data qed issir wieħed mill-aktar oqsma kruċjali tat-tranżizzjoni diġitali.
Il-kwistjoni tas-sjieda u s-salvagwardja tal-ammont massiv ta’ data hija fuq quddiem fl-aġenda ta’ dawk li jfasslu l-politika.
Dan huwa b’reazzjoni għaż-żieda qawwija fl-analiżi tal-big data u bil-pjattaformi tal-midja soċjali li qed jiksbu saħħa u influwenza mingħajr preċedent.
Huwa argumentat li l-qafas regolatorju fil-Viċinat tan-Nofsinhar għadu sottożviluppat u l-leġiżlazzjoni għat-teknoloġiji emerġenti mhijiex qed tkun adottata malajr biżżejjed (32).
Hemm pajjiżi li saħansitra jesprimu nuqqas ta’ rieda politika biex tittieħed azzjoni fuq din il-kwistjoni.
Il-kwistjoni hija saħansitra aktar akuta fil-każ tad-data sensittiva, pereżempju fir-rigward tal-applikazzjonijiet u l-pjattaformi tas-saħħa.
B’mod partikolari, hemm xettiċiżmu fil-pajjiżi tan-Nofsinhar fejn il-leġiżlazzjoni għall-GDPR u għal protezzjoni simili tal-privatezza jista’ għad ma ddaħħlitx fis-seħħ.
Fl-Ewropa, l-Att dwar is-Servizzi Diġitali u l-Att dwar is-Swieq Diġitali għandhom l-għan li jibnu spazju diġitali aktar sikur għall-utenti filwaqt li jrawmu l-innovazzjoni u l-kompetittività.
6.6.
Il-piraterija diġitali hija ostaklu ieħor tad-diġitalizzazzjoni.
Il-kreazzjonijiet diġitalizzati soġġetti għad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali (DPI) huma estremament faċli u rħas biex jiġu kkupjati u distribwiti fuq skala kbira.
In-negozji kreattivi se jbatu aktar minn dan il-fenomenu u, fin-nuqqas ta’ leġiżlazzjoni effettiva, il-mudelli tan-negozju tal-artisti u tal-ħaddiema kreattivi se jsiru insostenibbli.
6.7.
Id-diġitalizzazzjoni tista’ twassal għall-oppressjoni ċivili.
F’ċerti pajjiżi, id-drittijiet diġitali qed jiġu attakkati mill-awtoritajiet peress li d-diġitalizzazzjoni titqies bħala mezz ta’ sorveljanza.
Pereżempju, minħabba l-pandemija, intużaw applikazzjonijiet tal-intraċċar tal-post biex jiġi mmonitorjat it-tixrid tal-virus, u dan qajjem tħassib dwar id-drittijiet tal-bniedem (33).
L-intraċċar possibbli ta’ kull attività diġitali jippreżenta theddida serja għad-demokrazija u jista’ jintuża bħala mezz ta’ oppressjoni.
Il-“Freedom of Net report” tal-2021 jikklassifika lil Franza bl-ogħla punteġġ ta’ 78 minn 100, l-Italja b’76, it-Tuneżija b’63, il-Marokk b’53, il-Libanu b’51, il-Ġordan b’47, it-Turkija b’34 u l-Eġittu b’26 (34).
6.8.
Id-distakk diġitali persistenti jista’ potenzjalment iwassal għal inugwaljanzi u diverġenza aktar sinifikanti fir-Reġjun tal-Mediterran.
Xi pajjiżi m’għandhomx l-infrastruttura diġitali (il-kopertura jew l-aċċess għal broadband fiss), jew xi żoni remoti u rurali jistgħu sempliċiment jitħallew mingħajr kopertura jew networks 4G/5G.
Sors ieħor tad-distakk huwa n-nuqqas ta’ ħiliet diġitali fost il-popolazzjoni u l-illitteriżmu diġitali.
B’mod partikolari, il-livelli baxxi tal-kompetenza diġitali huma aktar komuni fil-pajjiżi tan-Nofsinhar, speċjalment fost in-nisa u l-anzjani (35).
(31) (32) (33) (34) (35)
Langendorf, M., “Applying Europe’s Digital Agenda in Mediterranean Partner Countries: Opportunities and Pitfalls” (L-applikazzjoni tal-Aġenda Diġitali tal-Ewropa fil-Pajjiżi Msieħba tal-Mediterran: Opportunitajiet u Żvantaġġi [mhux disponibbli bil-Malti], IEMed.
Mediterranean Yearbook, 2021.
Sidło, K., “Digital Transformation in the Southern Neighbourhood” (It-Trasformazzjoni Diġitali fil-Viċinat tan-Nofsinhar [mhux disponibbli bil-Malti]), EuroMeSCo Euromed Survey, 2021.
Langendorf, M., “Applying Europe’s Digital Agenda in Mediterranean Partner Countries: Opportunities and Pitfalls” (L-applikazzjoni tal-Aġenda Diġitali tal-Ewropa fil-Pajjiżi Msieħba tal-Mediterran: Opportunitajiet u Żvantaġġi [mhux disponibbli bil-Malti], IEMed.
Mediterranean Yearbook, 2021. https://freedomhouse.org/policy-recommendations/internet-freedom Sidło, K., “Digital Transformation in the Southern Neighbourhood” (It-Trasformazzjoni Diġitali fil-Viċinat tan-Nofsinhar [mhux disponibbli bil-Malti]), EuroMeSCo Euromed Survey, 2021.