C 47/114
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
7.2.2023
Środa, 6 lipca 2022 r.
80. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie krajowej strategii ścigania zbrodni wojennych na okres 2021–2026 oraz niedawne rozpoczęcie pracy przez poszczególne organy i mechanizmy sprawozdawcze związane z ich pracą; podkreśla, że ważna jest przejrzysta i inkluzywna realizacja tej strategii; apeluje do władz Serbii o zdecydowane przeciwdziałanie gloryfikacji skazanych zbrodniarzy wojennych i zaprzestanie powodujących podziały wypowiedzi i działań, które podważają integralność państw w sąsiedztwie oraz zagrażają stabilności i pojednaniu w regionie; apeluje do władz serbskich o wykazanie prawdziwego zaangażowania w prowadzenie dochodzeń i wnoszenie do sądu spraw dotyczących zbrodni wojennych; powtarza, że w Europie nie ma miejsca na negowanie ludobójstwa; 81. podkreśla, że ważna jest współpraca regionalna dotycząca zbrodni wojennych i osób zaginionych; wzywa władze serbskie do potępienia wszelkich form mowy nienawiści, kampanii zastraszania oraz publicznego aprobowania i negowania ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych; ubolewa nad faktem, że niektóre władze serbskie i niektórzy serbscy politycy nadal zaprzeczają ludobójstwu w Srebrenicy; wzywa władze serbskie, aby zagwarantowały kontynuację procesów w sprawie zbrodni wojennych, w tym na szczeblu lokalnym, oraz by zapewniły sprawiedliwość ofiarom przez uznanie i respektowanie wyroków sądów w sprawie zbrodni wojennych, walkę z bezkarnością sprawców zbrodni z czasów wojny, prowadzenie śledztw w przypadkach zaginięć, badanie miejsc pochówków oraz wspieranie krajowych prokuratorów w stawianiu sprawców przed wymiarem sprawiedliwości; 82. potępia rosnącą obecność skazanych zbrodniarzy wojennych, takich jak Veselin Šljivančanin, Dragoljub Ojdanić i Nikola Šainović, w przestrzeni medialnej, którą wykorzystują oni do szerzenia nienawiści i nietolerancji wobec mniejszości narodowych w Serbii; 83. wzywa UE i jej sojuszników do aktywniejszych działań dotyczących pojednania; z zadowoleniem przyjmuje odnowione zaangażowanie sojuszników UE, w szczególności wyznaczenie przez USA, Zjednoczone Królestwo i Niemcy specjalnych wysłanników na Bałkany Zachodnie; apeluje o ich ścisłą współpracę i koordynację z wysłannikiem UE z myślą o silniejszym oddziaływaniu oraz o zapewnianiu spójnych porad i wsparcia; 84. ponownie wyraża poparcie dla inicjatywy w sprawie utworzenia komisji regionalnej ds. ustalenia faktów dotyczących zbrodni wojennych i innych poważnych przypadków łamania praw człowieka popełnionych w byłej Jugosławii (RECOM); 85. z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie wprowadzania strefy wolnej od opłat roamingowych na całym terytorium Bałkanów Zachodnich od 1 lipca 2021 r., co poprawi łączność i przyniesie konkretne i wymierne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom w regionie; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie deklaracji z Brda podpisanej przez urzędników UE i przywódców państw Bałkanów Zachodnich, w której uznano znaczenie tego osiągnięcia; apeluje do Rady i Komisji o współpracę z władzami państw Bałkanów Zachodnich w celu zniesienia opłat roamingowych między Bałkanami Zachodnimi a Unią Europejską; 86. wzywa władze serbskie, aby jednoznacznie poparły utworzenie wspólnego rynku regionalnego w ramach procesu berlińskiego jako kroku milowego na drodze do przystąpienia do UE; podkreśla, że wszystkie programy regionalnej współpracy gospodarczej na Bałkanach Zachodnich powinny mieć charakter integracyjny i być akceptowalne dla wszystkich sześciu krajów, ustanawiać współpracę na równych zasadach między wszystkimi sześcioma krajami, a jednocześnie wzmacniać dalsze dostosowanie do standardów i dorobku prawnego UE; Reformy społeczno-gospodarcze 87. z zadowoleniem przyjmuje postępy w funkcjonowaniu gospodarki rynkowej, mimo że państwo zachowuje w niej silną pozycję, oraz fakt, że skutecznie złagodzono skutki kryzysu związanego z COVID-19 dla gospodarki, m.in. przez podejmowane w odpowiednim momencie środki wsparcia fiskalnego i pieniężnego; apeluje jednak do władz serbskich, aby udzieliły ukierunkowanego wsparcia w związku z pandemią tym gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom, które znajdują się w trudnej sytuacji; zauważa, że UE nadal udziela Serbii zasadniczego wsparcia na odbudowę społeczno-gospodarczą i na bezpośrednie potrzeby medyczne, w tym dodatkowego wsparcia w wysokości 10 mln EUR; 88. odnotowuje z zaniepokojeniem, że nie zbadano żadnego z zarzutów przedstawionych w poprzednim raporcie dziennikarzy śledczych w sprawie manipulacji statystykami dotyczącymi zachorowań na COVID-19, których dopuszczał się rząd ze względów politycznych; podkreśla, że zaufanie i przejrzystość mają szczególne znaczenie dla walki rządu z pandemią COVID-19 i w związku z tym wzywa rząd serbski do udostępnienia obywatelom wszystkich istotnych statystyk; 89. zauważa, że pomimo poprawy problemy strukturalne oraz wyzwania demograficzne i migracyjne nadal mają negatywny wpływ na sytuację na rynku pracy; apeluje do Serbii o poprawę pozycji kobiet na rynku pracy oraz o dalsze dostosowywanie kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, w szczególności w obszarze kształcenia i szkolenia zawodowego oraz w związku z transformacją ekologiczną i cyfrową;