C 47/132
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
7.2.2023
L-Erbgħa 6 ta’ Lulju 2022
C. billi hemm bżonn li jiġġedded il-kuntratt soċjali u terġa' tinbena l-fiduċja;
D. billi f'Settembru 2015 il-pajjiżi kollha impenjaw ruħhom b'aġenda ambizzjuża dwar kif jindirizzaw l-isfidi globali flimkien, l-Aġenda 2030 tan-NU għall-Iżvilupp Sostenibbli;
E. billi, filwaqt li l-multilateraliżmu jibqa' l-aħjar sistema organizzattiva biex jissolvew l-isfidi globali, irid jiġi rikonoxxut li t-triq li twassal għall-implimentazzjoni effettiva qed tinħass iebsa;
F. billi d-dinja daħlet f'era multipolari ġdida b'potenzjal kbir ta' turbolenza, konfrontazzjoni u instabbiltà kkaratterizzati minn kompetizzjoni ġeopolitika kbira li tinvolvi theddid u kunflitti mhux tradizzjonali, bħall-attakki ibridi u ċ-ċiberattakki, il-gwerra ibrida u d-diżinformazzjoni, li spiss jiġru lil hinn mill-għajn pubblika, iżda għandhom implikazzjonijiet sinifikanti għas-sigurtà tal-UE u dik globali, u li ma għandniex għodod xierqa biex niġġildulhom u nirreaġixxu għalihom; billi hemm riskju ta' distakk bejn l-isfidi globali attwali u l-kapaċità tas-sistema multilaterali attwali li tipprovdi soluzzjonijiet effettivi u inklużivi;
G. billi fl-istess ħin, l-ordni globali qed jiffaċċja dejjem aktar kwistjonijiet u sfidi ta' politika li jirrikjedu azzjoni fil-livell internazzjonali, inkluż djalogu politiku globali effettiv, kooperazzjoni u konverġenza tal-pożizzjonijiet, sabiex jitfasslu soluzzjonijiet sostenibbli li jistgħu jwasslu għar-riżultati, għal azzjoni koordinata u għal standards komuni, fi ħdan ordni bbażat fuq ir-regoli li jwassal b'mod effettiv għal riżultati li jkunu fl-interess ta' kulħadd u li jippromwovu d-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt; billi dawn l-istandards għandhom jikkontribwixxu għall-paċi, l-istabbiltà u l-iżvilupp sostenibbli internazzjonali; billi l-UE tappoġġja l-liġijiet u n-normi internazzjonali;
H. billi d-dinja saret aktar interkonnessa, u dan irendi lill-atturi fix-xena internazzjonali aktar interdipendenti u l-isfidi aktar kumplessi; billi l-problemi f'diversi livelli li jirriżultaw jirrikjedu azzjoni kollettiva, strutturi flessibbli u l-inklużjoni tal-partijiet ikkonċernati kollha;
I.
billi l-ordni multilaterali attwali tnissel mill-ordni globali ta' wara l-1945, li mhux neċessarjament jirrifletti bis-sħiħ id-dinja tal-lum, meta jitqies li l-atturi globali attwali mhux kollha tqiesu kif xieraq fit-tfassil tal-arkitettura multilaterali;
J.
billi l-politiki u n-normi globali dwar il-kontroll tal-armi, id-diżarm u n-nonproliferazzjoni tal-armi qed jiġu abbandunati u mdgħajfa fi żmien meta l-bejgħ tal-armi konvenzjonali qed jiżdied, il-livell ta' awtonomija tas-sistemi tal-armi qed jiżdied, u qed isiru investimenti f'armi ġodda ta' qerda massiva;
K. billi dejjem aktar qed jitqajjem dubju dwar il-multilateraliżmu bħala mezz paċifiku ta' organizzazzjoni tar-relazzjonijiet fost l-istati sovrani, parzjalment minħabba bidliet fis-sistema internazzjonali, pereżempju l-preżenza ta' atturi ġodda fix-xena globali u t-theddid ibridu li jirriżulta minnhom, it-tensjonijiet li jirriżultaw min-natura tal-istituzzjonijiet multilaterali u l-ħtieġa li l-istituzzjonijiet li ilhom deċennji sħaħ jiġu rinnovati kompletament, id-distakk dejjem jikber bejn l-opinjoni pubblika u l-istituzzjonijiet, iż-żieda fis-sentimenti kontra l-globalizzazzjoni, it-tnaqqis tas-setgħat ġeopolitiċi tradizzjonalment dominanti u t-tnaqqis sussegwenti tal-libertajiet u d-demokrazija globali; billi l-pandemija tal-COVID-19 u l-impatt bla preċedent tagħha fuq il-komunità internazzjonali rrinforzaw u aċċelleraw dawn il-bidliet; billi ninsabu fil-punt ta' era ġdida li qed thedded li tikkomprometti aktar minn sebgħin sena ta' progress u paċi relattiva u tikkonsolida era ta' politika mmexxija bil-forza u li tistinka biex tikkomprometti l-ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli u bbażat fuq il-liġi internazzjonali u l-istat tad-dritt, ir-responsabbiltà, id-demokrazija u d-drittijiet tal-bniedem, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-diversità; billi l-għaqda ta' impulsi populisti nazzjonali, objettivi diverġenti u li qed jinbidlu u nuqqas ta' metodi ta' implimentazzjoni u responsabbiltà qed iġiegħlu lis-sistema multilaterali tiffaċċja tliet kriżijiet konnessi: kriżi ta' poter, ta' rilevanza u ta' leġittimità, li huma r-riżultat ta' nuqqas ta' rieda u koordinazzjoni politika, l-aktar fil-Punent;
L. billi l-kriżi tal-multilateraliżmu tista' tkun opportunità biex jerġa' jinbena kunsens dwar ordni internazzjonali bbażat fuq il-multilateraliżmu u l-istat tad-dritt permezz ta' kooperazzjoni, solidarjetà u koordinazzjoni effiċjenti; billi l-UE għandha tappoġġja inizjattivi mmirati lejn l-inkorporazzjoni tal-fehmiet tas-soċjetà ċivili fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet f'fora multilaterali bħal pereżempju, in-NU; billi l-UE għandha tippromwovi l-istabbiliment ta' Assemblea Parlamentari tan-Nazzjonijiet Uniti fi ħdan is-sistema tan-NU sabiex iżżid l-karattru demokratiku, ir-responsabbiltà demokratika u t-trasparenza tal-governanza globali;