C 23/2
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
23.1.2023
(5)
Voortbouwend op eerdere initiatieven, zoals de “Verklaring van Tallinn inzake e-overheid” en de “Verklaring van Berlijn over een digitale samenleving en een op waarde gebaseerde digitale overheid”, hebben de lidstaten in de “Verklaring van Lissabon – Een digitale democratie met een doel” opgeroepen tot een model van digitale transformatie dat de menselijke dimensie van het digitale ecosysteem versterkt, met de digitale eengemaakte markt als kern.
De lidstaten verlangden dat dit model van digitale transformatie ervoor zorgt dat technologie een bijdrage aan het beschermen van het klimaat en het milieu levert.
(6)
De visie van de EU op digitale transformatie stelt mensen centraal, zorgt dat mensen sterker staan en stimuleert innovatieve ondernemingen.
Het besluit over het beleidsprogramma 2030 “Traject naar het digitale decennium” bevat de concrete digitale streefcijfers op basis van vier kernpunten (digitale vaardigheden, digitale infrastructuur, digitalisering van ondernemingen en overheidsdiensten).
De EU-benadering van de digitale transformatie van onze samenlevingen en economie moet met name betrekking hebben op digitale open soevereiniteit, respect voor grondrechten, de rechtsstaat en democratie, inclusie, toegankelijkheid, gelijkheid, duurzaamheid, veerkracht, veiligheid, verbetering van de levenskwaliteit, de beschikbaarheid van diensten en eerbiediging van ieders rechten en ambities.
Deze aanpak moet tevens bijdragen tot een dynamische, hulpbronnenefficiënte en eerlijke economie en samenleving in de EU.
(7)
In deze verklaring worden gedeelde beleidsvoornemens en -toezeggingen uitgelegd en wordt herinnerd aan de voornaamste rechten in het kader van de digitale transformatie.
Ook moet de verklaring, aan de hand van de verschillende hoofdstukken, als richtsnoer dienen voor beleidsmakers bij het overwegen van hun visie op de digitale transformatie: mensen centraal stellen bij de digitale transformatie; inzetten op solidariteit en inclusie door middel van connectiviteit, digitaal onderwijs, digitale opleiding en vaardigheden, rechtvaardige en billijke arbeidsomstan­ digheden en toegang tot digitale diensten online; herhalen van het belang van keuzevrijheid in interacties met algoritmen en AI-systemen en van een eerlijke digitale omgeving; bevorderen van de deelname aan de digitale openbare ruimte; verbeteren van de veiligheid, beveiliging en inspraak in de digitale omgeving, met name voor kinderen en jongeren, en waarborgen van privacy en individuele controle over gegevens; en inzetten op duurzaamheid.
De verschillende hoofdstukken van deze verklaring moeten een holistisch referentiekader vormen en mogen niet los van elkaar worden gelezen.
(8)
Deze verklaring moet ook dienen als referentiepunt voor ondernemingen en andere betrokken actoren bij de ontwikkeling en toepassing van nieuwe technologieën.
Het bevorderen van onderzoek en innovatie is in dit verband belangrijk.
Er moet ook bijzondere aandacht gaan naar kmo’s en start-ups.
(9)
Het democratisch functioneren van de digitale samenleving en economie moet verder worden versterkt, waarbij de rechtsstaat, doeltreffende rechtsmiddelen en rechtshandhaving volledig in acht moeten worden genomen.
Deze verklaring doet geen afbreuk aan rechtmatige beperkingen van rechten om de uitoefening van deze rechten in overeenstemming te brengen met de uitoefening van andere rechten, of aan noodzakelijke en evenredige beperkingen in het algemeen belang.
(10) Deze verklaring bouwt in het bijzonder voort op het primaire EU-recht, met name het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie alsook op afgeleid recht en de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU.
Ze bouwt ook voort en vormt een aanvulling op de Europese pijler van sociale rechten.
De verklaring is van declaratoire aard en heeft als zodanig geen invloed op de inhoud van rechtsregels of de toepassing daarvan.
(11) De EU moet deze verklaring tot uitdrukking brengen in haar betrekkingen met andere internationale organisaties en derde landen, onder andere door deze rechten en beginselen te laten doorklinken in haar handelsbetrekkingen, met de ambitie dat de beginselen internationale partners zullen leiden naar een digitale transformatie die mensen en hun universele mensenrechten in de hele wereld centraal stelt.
De verklaring moet met name dienen als referentie voor activiteiten in het kader van internationale organisaties, zoals de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de multistakeholder-benadering van de internetgovernance.