C 23/2
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
23.1.2023
(5)
Βασιζόμενα σε προηγούμενες πρωτοβουλίες, όπως η «Δήλωση του Τάλιν για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση» και η «Διακήρυξη του Βερολίνου για την ψηφιακή κοινωνία και την ψηφιακή διακυβέρνηση με βάση τις αξίες», τα κράτη μέλη ζήτησαν, μέσω της «Δήλωσης της Λισαβόνας — Ψηφιακή δημοκρατία με σκοπό», να καθιερωθεί ένα μοντέλο ψηφιακού μετασχηματισμού που θα ενισχύει την ανθρώπινη διάσταση του ψηφιακού οικοσυστήματος με πυρήνα την ψηφιακή ενιαία αγορά.
Τα κράτη μέλη έχουν ζητήσει ένα μοντέλο ψηφιακού μετασχηματισμού που θα διασφαλίζει ότι η τεχνολογία συμβάλλει στην κάλυψη της ανάγκης να αναληφθεί δράση για το κλίμα και να προστατευθεί το περιβάλλον.
(6)
Το όραμα της ΕΕ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό θέτει τους ανθρώπους στο επίκεντρο, ενισχύει τη θέση των ατόμων και προωθεί τις καινοτόμες επιχειρήσεις.
Η απόφαση για το «πρόγραμμα πολιτικής για την ψηφιακή δεκαετία 2030» καθορίζει τους συγκεκριμένους ψηφιακούς στόχους με βάση τέσσερα βασικά σημεία (ψηφιακές δεξιότητες, ψηφιακές υποδομές, ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και των δημόσιων υπηρεσιών).
Η πορεία της ΕΕ προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό των κοινωνιών και της οικονομίας μας περιλαμβάνει ειδικότερα την ανοιχτή ψηφιακή κυριαρχία, τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων, του κράτους δικαίου και της δημοκρατίας, την ένταξη, την προσβασιμότητα, την ισότητα, τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών και τον σεβασμό των δικαιωμάτων και των προσδοκιών κάθε ανθρώπου.
Θα πρέπει να συμβάλλει σε μια δυναμική, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων και δίκαιη οικονομία και κοινωνία στην ΕΕ.
(7)
Η παρούσα διακήρυξη περιγράφει κοινές πολιτικές προθέσεις και δεσμεύσεις και υπενθυμίζει τα σημαντικότερα δικαιώματα στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Η διακήρυξη θα πρέπει επίσης να καθοδηγεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής κατά τον προβληματισμό τους σχετικά με το όραμά τους για τον ψηφιακό μετασχηματισμό: ένας ψηφιακός μετασχηματισμός με επίκεντρο τον άνθρωπο· που στηρίζει την αλληλεγγύη και την ένταξη, μέσω της συνδεσιμότητας, της ψηφιακής εκπαίδευσης και κατάρτισης και των ψηφιακών δεξιοτήτων, των δίκαιων και πρόσφορων συνθηκών εργασίας καθώς και της πρόσβασης σε ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες στο διαδίκτυο· που τονίζει τη σημασία της ελευθερίας επιλογής σε ό,τι αφορά τις αλληλεπιδράσεις με τους αλγόριθμους και τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης σε ένα δίκαιο ψηφιακό περιβάλλον· που προωθεί τη συμμετοχή στον ψηφιακό δημόσιο χώρο· που αυξάνει την ασφάλεια, την προστασία και την ενδυνάμωση στο ψηφιακό περιβάλλον, ιδίως για τα παιδιά και τους νέους, ενώ παράλληλα διασφαλίζει την ιδιωτική ζωή και τον έλεγχο που ασκούν τα άτομα επί των δεδομένων· που προάγει τη βιωσιμότητα.
Τα διάφορα κεφάλαια της παρούσας διακήρυξης θα πρέπει να αποτελούν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο αναφοράς και να μην διαβάζονται μεμονωμένα.
(8)
Η διακήρυξη αυτή θα πρέπει επίσης να χρησιμεύει ως σημείο αναφοράς για τις επιχειρήσεις και άλλους σχετικούς φορείς κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών.
Η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας είναι σημαντική εν προκειμένω.
Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει επίσης να δοθεί στις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις.
(9)
Η δημοκρατική λειτουργία της ψηφιακής κοινωνίας και οικονομίας θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, με πλήρη σεβασμό του κράτους δικαίου, των αποτελεσματικών μέσων έννομης προστασίας και της επιβολής του νόμου.
Η παρούσα διακήρυξη δεν θίγει τους νόμιμους περιορισμούς στην άσκηση δικαιωμάτων, προκειμένου να τα συμβιβάσει με την άσκηση άλλων δικαιωμάτων, ή τους αναγκαίους και αναλογικούς περιορισμούς προς το δημόσιο συμφέρον.
(10) Η παρούσα διακήρυξη βασίζεται κυρίως στο πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ, ιδίως τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωση, καθώς και στο παράγωγο δίκαιο και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Βασίζεται επίσης στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και λειτουργεί συμπληρωματικά προς αυτόν.
Έχει δηλωτικό χαρακτήρα και, ως εκ τούτου, δεν επηρεάζει το περιεχόμενο των νομικών κανόνων ή την εφαρμογή τους.
(11) Η ΕΕ θα πρέπει να προωθεί τη διακήρυξη στις σχέσεις της με άλλους διεθνείς οργανισμούς και τρίτες χώρες, μεταξύ άλλων αποτυπώνοντας τα εν λόγω δικαιώματα και αρχές στις εμπορικές σχέσεις της, με τη φιλοδοξία ότι οι αρχές θα καθοδηγήσουν τους διεθνείς εταίρους προς έναν ψηφιακό μετασχηματισμό που θέτει στο επίκεντρο τους ανθρώπους και τα οικουμενικά ανθρώπινα δικαιώματα σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η διακήρυξη θα πρέπει ειδικότερα να χρησιμεύει ως σημείο αναφοράς για δραστηριότητες στο πλαίσιο διεθνών οργανισμών, όπως η υλοποίηση της Ατζέντας του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη, καθώς και η πολυσυμμετοχική προσέγγιση της διακυβέρνησης του διαδικτύου.