EL
L 200/182
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
29.7.2022
(180) Ιστορικά, οι στόχοι που επιδιώκει η Ιταλία δεν επιτυγχάνονται μέσω της αλληλεπίδρασης των δυνάμεων της αγοράς και μόνο.
Πράγματι, η επάρκεια αυτών των υπηρεσιών διασφαλιζόταν διαχρονικά με υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας που είχαν επιβληθεί για τον σκοπό αυτό στις εταιρείες του πρώην ομίλου Tirrenia και είχαν κατοχυρωθεί στις αρχικές συμβάσεις.
Πράγματι, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα εν λόγω δρομολόγια εκτελούνταν, σε μεγάλο βαθμό χωρίς μεταβολές, για πολλά έτη, δηλαδή τουλάχιστον από την έναρξη ισχύος της αρχικής σύμβασης.
Η Ιταλία, και ειδικότερα οι αρμόδιες περιφερειακές αρχές, θεωρούσαν ότι οι υπηρεσίες αυτές ήταν (και συνέχισαν να είναι) αναγκαίες για την κάλυψη της ζήτησης των χρηστών.
(181) Όσον αφορά τα αμιγώς εμπορευματικά δρομολόγια (δηλαδή τη γραμμή Τ3 και τη γραμμή Τ4), η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι το Γενικό Δικαστήριο έχει ήδη διαπιστώσει (64) ότι η επίμαχη υπηρεσία, για να χαρακτηριστεί υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος, δεν πρέπει απαραιτήτως να έχει καθολικό χαρακτήρα, κατά τη στενή του όρου έννοια.
Συγκεκριμένα, η έννοια της καθολικής υπηρεσίας δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη υπηρεσία πρέπει να καλύπτει μια ανάγκη κοινή για το σύνολο του πληθυσμού ή να παρέχεται στο σύνολο της επικράτειας (65), αλλά ότι πρέπει να εξυπηρετεί τα συμφέροντα της κοινωνίας στο σύνολό της.
Επιπλέον, κατά την άποψη της Επιτροπής, η ενωσιακή νομοθεσία δεν εμποδίζει τα κράτη μέλη να χαρακτηρίσουν εγκύρως, κατά την άσκηση της διακριτικής τους ευχέρειας, ορισμένες υπηρεσίες θαλάσσιων εμπορευματικών μεταφορών προς και από απομακρυσμένες περιοχές ως ΥΓΟΣ, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι αρχές που προβλέπονται στον κανονισμό για τις θαλάσσιες ενδομεταφορές-καμποτάζ.
(182) Η Ιταλία εξήγησε ότι οι ανάγκες δημόσιας υπηρεσίας συνδέονται με τα ιδιαίτερα γεωγραφικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά των νησιών του αρχιπελάγους Pontine.
Το άρθρο 1 της σύμβασης παροχής υπηρεσιών ορίζει ότι οι υπηρεσίες που ανατέθηκαν στη Laziomar είναι «[...]αναγκαίες για τη διατήρηση της εδαφικής συνέχειας, ώστε να εξασφαλίζεται η παράδοση εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών εμπορευμάτων, που είναι αναγκαία για την ορθή λειτουργία των δημόσιων και κοινωνικών υπηρεσιών στις νήσους του αρχιπελάγους Pontine [...]» Όσον αφορά τη νήσο Ponza, η ανάγκη για εδαφική συνέχεια και παράδοση εμπορευμάτων και ειδικών εμπορευμάτων δικαιολογείται βάσει της απόστασής της από την ηπειρωτική χώρα (περίπου 27 ναυτικά μίλια από την Terracina) και του μικρού πληθυσμού της (περίπου 3 500 κάτοικοι).
Το ίδιο ισχύει και για τη νήσο Ventotene (περίπου 31 ναυτικά μίλια από την Terracina και περίπου 800 κάτοικοι).
Η τακτική συχνότητα αυτών των εμπορευματικών δρομολογίων καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους διασφαλίζει ότι και την περίοδο μειωμένης κίνησης, όταν υπάρχει μικρότερη ζήτηση από τουρίστες, οι κάτοικοι και οι εταιρείες αυτών των νησιών εξακολουθούν να έχουν επαρκείς προμήθειες.
Επιπλέον, αυτά τα δρομολόγια συμβάλλουν επίσης στην οικονομική ανάπτυξη και των δύο νησιών μέσω της μεταφοράς εμπορευμάτων και ειδικών εμπορευμάτων (π.χ. επικίνδυνων εμπορευμάτων, αστικών στερεών αποβλήτων κ.λπ.) από και προς την ηπειρωτική χώρα.
(183) Όσον αφορά τις υπηρεσίες επιβατικών μεταφορών και τις μεικτές υπηρεσίες, για να καταδείξει την πραγματική ζήτηση, η Ιταλία υπέβαλε συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία, από τα οποία προκύπτει ότι το 2012 η Laziomar μετέφερε 240 430 επιβάτες και 13 228 οχήματα στα δρομολόγια δημόσιας υπηρεσίας συνολικά κατά τη διάρκεια των αντίστοιχων χρονικών περιόδων που καλύπτονται από τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας.
Τα αριθμητικά στοιχεία για το 2013 ήταν υψηλότερα (δηλαδή 254 167 επιβάτες και 16 927 οχήματα).
Αυτό δείχνει ότι κατά τα δύο έτη πριν από την ανάθεση των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας στη Laziomar, υπήρχε σημαντική συνολική ζήτηση για υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών στα σχετικά δρομολόγια (βλ. αιτιολογική σκέψη 291 για τα αναλυτικά στατιστικά στοιχεία ανά δρομολόγιο για τα έτη 2011 έως το 2013).
(184) Προκειμένου να αποδείξει ότι εξακολούθησε να υπάρχει ζήτηση των χρηστών όταν άρχισε να δραστηριοποιείται η Laziomar βάσει της νέας σύμβασης παροχής δημόσιας υπηρεσίας σε όλα τα δρομολόγια, η Ιταλία παρείχε επίσης συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία έως το τέλος του 2019 (βλ. πίνακες 6 έως 8).
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι εξακολούθησε να υπάρχει ζήτηση των χρηστών, με κάποιες μικρές αποκλίσεις, προς τα πάνω ή προς τα κάτω.
Σε κάθε περίπτωση, από ανάλυση των στατιστικών στοιχείων ανά δρομολόγιο για κάθε έτος έως το τέλος του 2019 δεν προέκυψαν ενδείξεις απώλειας της ζήτησης των χρηστών σε συγκεκριμένα δρομολόγια.
Πίνακας 6 Στατιστικά στοιχεία για τους επιβάτες για τα έτη 2014-2019
Έτος
Γραμμή T1
Γραμμή T2
Γραμμή T3
Γραμμή T4
Γραμμή A1
Γραμμή A2
Γραμμή A3
Συνολικός αριθμός επιβατών
2014
125 720
63 376
30 812
1 509
36 474
58 680
40 000
356 571
2015
131 453
65 822
40 211
165
37 442
69 327
46 847
391 267
2016
141 720
81 572
45 006
308
42 209
60 263
37 981
409 959
(64) Βλ.
υπόθεση BUPA κ.λπ. κατά Επιτροπής, T-289/03, ECLI:EU:T:2008:29, σκέψη 186.
(65) Βλ.
υπόθεση Ahmed Saeed Flugreisen, 66/86, ECLI:EU:C:1989:140, σκέψη 55· υπόθεση Corsica Ferries France, C-266/96, ECLI:EU: C:1998:306, σκέψη 45· υπόθεση Fred Olsen κατά Επιτροπής, T-17/02, ECLI:EU:T:2005:218, σκέψεις 186 και επ.