16.6.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
L 161/115
168.
Om de Commissie in staat te stellen de te verwachten negatieve effecten van de maatregel op de mededinging en het handelsverkeer te beoordelen, kan de lidstaat studies of ander bewijsmateriaal waarover zij beschikt, indienen, zoals beoordelingen achteraf van regelingen die vergelijkbaar zijn in termen van in aanmerking komende ondernemingen, financieringsstructuren, vormgevingsparameters en geografisch gebieden.
169.
Op het niveau van de markt voor het verschaffen van risicofinanciering kan staatssteun tot een verdringing van particuliere investeerders leiden.
Dit kan het voor particuliere investeerders minder aantrekkelijk maken om financiering ter beschikking van in aanmerking komende ondernemingen te stellen en kan hen aanmoedigen te wachten totdat de staat ten behoeve van dergelijke investeringen steun verleent.
Dat risico wordt des te relevanter naarmate het totale bedrag van de aan de uiteindelijke begunstigden verstrekte financiering toeneemt, de omvang van die begunstigde ondernemingen groter is en zij zich in een latere ontwikkelingsfase bevinden, aangezien in die omstandigheden geleidelijk aan meer particuliere financiering beschikbaar komt.
Bovendien mag de staatssteun niet dienen om normale zakelijke risico’s weg te nemen van investeringen die investeerders ook zonder staatssteun zouden hebben gedaan.
Hoe beter echter het marktfalen of de andere relevante belemmering is omschreven, des te kleiner is het risico dat de risicofinancieringsmaatregel tot dit soort verdringing zal leiden.
170.
Op het niveau van financiële intermediairs kan staatssteun verstorende effecten hebben doordat de intermediair met de steun zijn marktmacht kan versterken of handhaven, bijvoorbeeld op de markt in een bepaalde regio.
Zelfs wanneer steun de marktmacht van de financiële intermediair niet rechtstreeks versterkt, kan dit indirect het geval zijn doordat hij de uitbreiding van bestaande concurrenten ontmoedigt, hen aanzet de markt te verlaten of het voor nieuwe concurrenten onaantrekkelijk maakt tot de markt toe te treden.
171.
Risicofinancieringsmaatregelen moeten zich toespitsen op groeigerichte ondernemingen die niet in staat zijn voldoende financiering uit particuliere bronnen aan te trekken, maar die met risicofinancieringssteun wel levensvatbaar kunnen worden.
Een maatregel echter die voorziet in de oprichting van een publiek fonds zonder dat de investeringsstrategie van het fonds de potentiële levensvatbaarheid van de in aanmerking komende ondernemingen voldoende kan aantonen, zal waarschijnlijk niet slagen voor de afwegingstoets (zie deel 3.2.5.3), omdat in dat geval de risicofinancieringsinvestering kan neerkomen op een subsidie.
172.
De voorwaarden met betrekking tot zakelijk beheer en winstgerichte besluitvorming bedoeld in artikel 21 van de algemene groepsvrijstellingsverordening zijn van wezenlijk belang om te garanderen dat de selectie van de uiteindelijke begunstigde ondernemingen op zakelijke argumenten is gebaseerd.
De Commissie zal dus met deze voorwaarden rekening houden bij de beoordeling van risicofinancieringsmaatregelen in het kader van deze richtsnoeren, ook wanneer bij de maatregel publieke financiële intermediairs betrokken zijn.
173.
Kleinschalige investeringsfondsen met een enge regionale focus en zonder toereikende governanceregelingen zullen worden beoordeeld om het risico te vermijden dat ondoelmatige marktstructuren in stand worden gehouden.
Regionale risicofinancieringsregelingen beschikken misschien niet altijd over de vereiste schaalgrootte en reikwijdte wegens een gebrek aan diversificatie doordat er mogelijk weinig ondernemingen in aanmerking komen als investeringsdoel, hetgeen de doelmatigheid van dit soort fondsen kan verminderen en ertoe kan leiden dat steun aan minder levensvatbare ondernemingen wordt toegekend.
In dergelijke gevallen kunnen investeringen mogelijk resulteren in verstoringen van de mededinging en bepaalde ondernemingen ongewenste voordelen verschaffen.
174.
Op het niveau van de uiteindelijke begunstigden kan de maatregel verstorende effecten hebben op de productmarkten waarop die ondernemingen concurreren.
Zo kan de maatregel bijvoorbeeld tot een verstoring van de mededinging leiden indien hij gericht is op ondernemingen in zwak presterende sectoren.
Een aanzienlijke capaciteitstoename als gevolg van staatssteun in een zwak presterende markt zou met name de mededinging buitensporig kunnen verstoren, omdat de totstandbrenging of instandhouding van overcapaciteit ertoe kan leiden dat winstmarges onder druk komen te staan en concurrenten hun investeringen verminderen of zich zelfs uit de markt terugtrekken.
Tevens kan een en ander ondernemingen ervan weerhouden de markt te betreden.
Dit resulteert in ondoelmatige marktstructuren die op lange termijn ook nadelig zijn voor de consumenten.
Wanneer de markt in de doelsectoren groeit, is er doorgaans minder reden voor bezorgdheid dat de steun dynamische prikkels ongunstig zal beïnvloeden of het verlaten van of toetreden tot de markt sterk zal belemmeren.
De Commissie is van mening dat het risico op dergelijke verstoringen aanzienlijk is wanneer de risicofinancierings­ maatregel sectorspecifiek is of bepaalde sectoren verkiest boven andere.
In dergelijke gevallen zal de Commissie de omvang van de productiecapaciteit in een bepaalde sector onderzoeken in het licht van de potentiële vraag.
Om de Commissie in staat te stellen dit soort onderzoek te voeren, moet de lidstaat bij zijn aanmelding aangeven of de risicofinancieringsmaatregel sectorspecifiek is, dan wel of daarin de voorkeur uitgaat naar bepaalde sectoren boven andere.