16.6.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 161/87
2014 για τη χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου (3) στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις (4).
Οι κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για τη χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου θα λήξουν στα τέλη του 2021.
Ωστόσο, τα κράτη μέλη ενδέχεται να συνεχίσουν να θεωρούν αναγκαία την παροχή ενισχύσεων χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου, και παραμένει αναγκαία η παροχή καθοδήγησης σχετικά με τον τρόπο στήριξης της χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου σε πλήρη συμμόρφωση με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις.
2.
Εν προκειμένω, οι ΜΜΕ εξακολουθούν να διαδραματίζουν καίριο ρόλο στις οικονομίες των κρατών μελών, τόσο όσον αφορά την απασχόληση όσο και τον οικονομικό δυναμισμό και την οικονομική μεγέθυνση, και, ως εκ τούτου, έχουν επίσης κομβική σημασία για την οικονομική ανάπτυξη της Ένωσης στο σύνολό της.
Όπως αναγνωρίζεται στη στρατηγική για τις ΜΜΕ με στόχο μια βιώσιμη και ψηφιακή Ευρώπη (5), στην Ένωση υπάρχουν 25 εκατομμύρια ΜΜΕ οι οποίες απασχολούν περίπου 100 εκατομμύρια άτομα, αντιπροσωπεύουν πάνω από το μισό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) της Ένωσης και διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο παρέχοντας προστιθέμενη αξία σε κάθε τομέα της οικονομίας.
Προσφέρουν καινοτόμες λύσεις για την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως η κλιματική αλλαγή, η αναποτελεσματική χρήση των πόρων και η απώλεια της κοινωνικής συνοχής, και συμβάλλουν στη διάδοση αυτής της καινοτομίας υποστηρίζοντας την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα ή την τεχνολογική κυριαρχία της Ένωσης.
Ωστόσο, για να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό τους, οι ΜΜΕ χρειάζονται χρηματοδότηση.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα σε προσανατολισμένους στην καινοτομία τομείς υψηλής τεχνολογίας και υψηλού κινδύνου.
Ως εκ τούτου, μια αποτελεσματική αγορά χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου για τις ΜΜΕ είναι θεμελιώδους σημασίας για να είναι σε θέση οι επιχειρήσεις να έχουν πρόσβαση στην αναγκαία χρηματοδότηση σε κάθε στάδιο της ανάπτυξής τους.
3.
Παρά τις προοπτικές ανάπτυξής τους, οι ΜΜΕ και οι νεοφυείς επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες σε ό,τι αφορά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα στάδια ανάπτυξής τους (6) και όταν χρειάζονται πρόσθετη χρηματοδότηση για την επέκτασή τους.
Στο επίκεντρο των δυσκολιών αυτών έγκειται το πρόβλημα της ασύμμετρης πληροφόρησης: νεοφυείς και ΜΜΕ, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της ζωής τους ή σε νέους ή σε υψηλής τεχνολογίας τομείς, συχνά δεν είναι σε θέση να αποδείξουν την πιστοληπτική τους ικανότητα ή την ευρωστία των επιχειρηματικών τους σχεδίων στους επενδυτές ή στις τράπεζες.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το είδος του ενεργού ελέγχου και της έρευνας που πραγματοποιούν οι επενδυτές για την παροχή χρηματοδότησης σε μεγαλύτερες ή κατεστημένες επιχειρήσεις ενδέχεται να μη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην περίπτωση συναλλαγών στις οποίες συμμετέχουν ΜΜΕ και νεοφυείς επιχειρήσεις, διότι το κόστος του ελέγχου είναι υπερβολικά υψηλό σε σχέση με την αξία της επένδυσης.
Συνεπώς, ανεξάρτητα από την ποιότητα του έργου τους και το δυναμικό ανάπτυξής τους, είναι πιθανό ότι οι νεοφυείς και οι ΜΜΕ δεν θα καταφέρουν να αποκτήσουν πρόσβαση στην απαραίτητη χρηματοδότηση, εφόσον δεν διαθέτουν αποδεδειγμένο ιστορικό και επαρκείς εξασφαλίσεις.
Το πρόβλημα αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονο όσον αφορά τις επενδύσεις σε καινοτόμες πράσινες τεχνολογίες, τεχνολογίες αιχμής, ψηφιακές τεχνολογίες ή σε τεχνολογίες βασισμένες στην αεροδιαστημική, ή σε κοινωνικές καινοτομίες που προωθούνται από κοινωνικούς επιχειρηματίες (7).
Ως αποτέλεσμα αυτής της ασύμμετρης πληροφόρησης, οι αγορές χρηματοδότησης των επιχειρήσεων ενδέχεται να μην μπορέσουν να παράσχουν την αναγκαία χρηματοδότηση με έκδοση μετοχών ή δανεισμού σε νεοσύστατες και δυνητικά καινοτόμες και υψηλής ανάπτυξης νεοφυείς και ΜΜΕ, συντελώντας στην επίμονη κατάσταση ανεπαρκούς λειτουργίας της αγοράς κεφαλαίων, που παρεμποδίζει την ικανοποίηση της ζήτησης από την προσφορά σε τιμή αποδεκτή από αμφότερες τις πλευρές, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τις προοπτικές ανάπτυξης των ΜΜΕ και υπονομεύει την αύξηση της παραγωγικότητας της ενιαίας αγοράς και τη συνολικότερη ανθεκτικότητα της ενωσιακής οικονομίας.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μικρές και οι καινοτόμες επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης αντιμετωπίζουν την ίδια ανεπάρκεια της αγοράς.
4.
Οι συνέπειες μη χορήγησης χρηματοδότησης σε μια εταιρεία μπορεί να υπερβαίνουν τη συγκεκριμένη μεμονωμένη οντότητα, γεγονός που οφείλεται κυρίως σε εξωγενείς παραμέτρους της ανάπτυξης.
Σε πολλούς επιτυχημένους τομείς παρατηρείται αύξηση της παραγωγικότητας, όχι επειδή οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην αγορά βελτιώνουν την
(3) Ανακοίνωση της Επιτροπής — Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την προώθηση των επενδύσεων χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου (ΕΕ C 19 της 22.1.2014, σ. 4).
(4) Μεταξύ του 2012 και του 2014 η Επιτροπή υλοποίησε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις με βάση τρεις κύριους στόχους, για περισσότερες λεπτομέρειες βλ.
ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με τον εκσυγχρονισμό των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, COM(2012) 209 final της 8.5.2012: α) προώθηση της βιώσιμης, έξυπνης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης σε μια ανταγωνιστική εσωτερική αγορά· β) εστίαση του εκ των προτέρων ελέγχου της Επιτροπής στις υποθέσεις με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην εσωτερική αγορά και συγχρόνως ενίσχυση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη στον τομέα της επιβολής της νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων· και γ) εξορθολογισμός των κανόνων για τη διασφάλιση της ταχύτερης λήψης αποφάσεων.
(5) Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών «Στρατηγική για τις ΜΜΕ με στόχο μια βιώσιμη και ψηφιακή Ευρώπη», COM(2020) 103 final της 10.3.2020.
(6) Βλ.
«Evaluation support study on the EU rules on State aid for access to finance for SMEs» (Μελέτη υποστήριξης της αξιολόγησης σχετικά με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις όσον αφορά την πρόσβαση των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση), Ευρωπαϊκή Ένωση (2020), διαθέσιμη στο διαδίκτυο στη διεύθυνση: https://ec.europa.eu/competition/state_aid/modernisation/risk_finance_study.zip.
(7) Οι καινοτομίες αυτές περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, την αλλαγή των κοινωνικών πρακτικών για τη στήριξη της πράσινης ή της ψηφιακής μετάβασης ή τη βελτίωση της προσβασιμότητας των σταδιοδρομιών στον τομέα των ΤΠΕ για τις γυναίκες.