16.6.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 161/115
168.
Για να είναι σε θέση η Επιτροπή να αξιολογήσει τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις του μέτρου στον ανταγωνισμό και στο εμπόριο, το κράτος μέλος μπορεί να υποβάλει οποιαδήποτε μελέτη ή άλλα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία που έχει στη διάθεσή του, όπως εκ των υστέρων αξιολογήσεις που διενεργήθηκαν για παρόμοια καθεστώτα σε ό,τι αφορά τις επιλέξιμες επιχειρήσεις, τις δομές χρηματοδότησης, τις παραμέτρους σχεδιασμού και τη γεωγραφική περιοχή.
169.
Στο επίπεδο της αγοράς για την παροχή χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου, η κρατική ενίσχυση μπορεί να συντελέσει στον παραγκωνισμό των ιδιωτών επενδυτών.
Το γεγονός αυτό ενδέχεται να περιορίσει τα κίνητρα των ιδιωτών επενδυτών για την παροχή χρηματοδότησης σε επιλέξιμες επιχειρήσεις και να τους ενθαρρύνει να περιμένουν να χορηγήσει το κράτος ενισχύσεις για τις επενδύσεις αυτές.
Ο κίνδυνος αυτός εντείνεται όσο αυξάνεται το ποσό της συνολικής χρηματοδότησης που χορηγείται στους τελικούς δικαιούχους, όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος των εν λόγω επιχειρήσεων-δικαιούχων και όσο πιο προχωρημένο είναι το στάδιο της ανάπτυξής τους, καθώς στις περιπτώσεις αυτές καθίσταται σταδιακά διαθέσιμη ιδιωτική χρηματοδότηση.
Επιπλέον, οι κρατικές ενισχύσεις δεν θα πρέπει να αντικαταστήσουν τον συνήθη επιχειρηματικό κίνδυνο των επενδύσεων που θα είχαν αναλάβει οι επενδυτές ακόμη και ελλείψει κρατικής ενίσχυσης.
Ωστόσο, στον βαθμό που η ανεπάρκεια της αγοράς ή το άλλο σχετικό εμπόδιο έχει οριστεί καταλλήλως, μειώνεται η πιθανότητα το μέτρο χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου να συντελέσει σε τέτοιον παραγκωνισμό.
170.
Στο επίπεδο των ενδιάμεσων χρηματοπιστωτικών οργανισμών, οι ενισχύσεις μπορεί να έχουν στρεβλωτικές επιπτώσεις σε ό,τι αφορά την αύξηση ή τη διατήρηση της ισχύος ενός ενδιάμεσου οργανισμού στην αγορά, για παράδειγμα στην αγορά μιας συγκεκριμένης περιφέρειας.
Ακόμη και στην περίπτωση που η ενίσχυση δεν αυξάνει άμεσα την ισχύ του ενδιάμεσου χρηματοπιστωτικού οργανισμού στην αγορά, ενδέχεται να επιφέρει τη συνέπεια αυτή έμμεσα, αποθαρρύνοντας την επέκταση των υφιστάμενων ανταγωνιστών, προκαλώντας την έξοδό τους ή αποθαρρύνοντας την είσοδο νέων ανταγωνιστών.
171.
Τα μέτρα χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου πρέπει να απευθύνονται σε επιχειρήσεις προσανατολισμένες προς την ανάπτυξη οι οποίες δεν είναι σε θέση να προσελκύσουν επαρκή επίπεδα χρηματοδότησης από ιδιωτικούς πόρους, αλλά μπορούν να καταστούν βιώσιμες χάρη στην κρατική ενίσχυση χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου.
Ωστόσο, όταν ένα μέτρο προβλέπει τη σύσταση δημόσιου ταμείου, αλλά η επενδυτική στρατηγική του εν λόγω ταμείου δεν αποδεικνύει επαρκώς τη δυνητική βιωσιμότητα των επιλέξιμων επιχειρήσεων, το μέτρο είναι απίθανο να κριθεί ικανοποιητικό κατά τη δοκιμασία εξισορρόπησης (βλέπε τμήμα 3.2.5.3), καθώς στην περίπτωση αυτή η επένδυση χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου μπορεί να ισοδυναμεί με επιχορήγηση.
172.
Οι προϋποθέσεις για την εμπορική διαχείριση και τη λήψη αποφάσεων με στόχο το κέρδος που προβλέπονται στο άρθρο 21 του γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία είναι απαραίτητες για να διασφαλιστεί ότι η επιλογή των επιχειρήσεων-τελικών δικαιούχων βασίζεται σε εμπορική λογική.
Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα λαμβάνει υπόψη τις εν λόγω προϋποθέσεις κατά την αξιολόγηση των μέτρων χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου βάσει των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων στις οποίες το μέτρο αφορά δημόσιους ενδιάμεσους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
173.
Τα επενδυτικά ταμεία μικρής κλίμακας με περιορισμένη περιφερειακή εστίαση και χωρίς επαρκείς ρυθμίσεις διακυβέρνησης θα εξεταστούν διεξοδικά προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος της διατήρησης μη αποδοτικών δομών της αγοράς.
Τα περιφερειακά καθεστώτα χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου ενδέχεται να μην διαθέτουν πάντοτε την απαραίτητη κλίμακα ή εμβέλεια λόγω έλλειψης διαφοροποίησης που συνδέεται με τον πιθανά μικρό αριθμό επιλέξιμων επιχειρήσεων ως επενδυτικών στόχων, γεγονός που θα μπορούσε να μειώσει την αποδοτικότητα των ταμείων αυτών και να συντελέσει στη χορήγηση ενίσχυσης σε λιγότερο βιώσιμες εταιρείες.
Στις περιπτώσεις αυτές, οι επενδύσεις θα μπορούσαν δυνητικά να προκαλέσουν στρεβλώσεις του ανταγωνισμού και να παράσχουν αθέμιτα πλεονεκτήματα σε ορισμένες επιχειρήσεις.
174.
Στο επίπεδο των τελικών δικαιούχων, το μέτρο θα μπορούσε να έχει στρεβλωτικές επιπτώσεις στις αγορές προϊόντων στο πλαίσιο των οποίων λειτουργούν ανταγωνιστικά οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
Για παράδειγμα, το μέτρο μπορεί να προκαλέσει στρεβλώσεις του ανταγωνισμού εάν στοχεύει σε εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε τομείς χαμηλών επιδόσεων.
Η σημαντική επέκταση της παραγωγικής ικανότητας που ενδέχεται να προκύψει από τις κρατικές ενισχύσεις σε μια υποτονική αγορά μπορεί, ειδικότερα, να στρεβλώσει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό, καθώς η δημιουργία ή η διατήρηση πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμπίεση των περιθωρίων κέρδους, σε μείωση των επενδύσεων των ανταγωνιστών ή ακόμη και στην έξοδό τους από την αγορά.
Επίσης, ενδέχεται να παρεμποδίσει την είσοδο επιχειρήσεων στην αγορά.
Αυτό οδηγεί σε μη αποδοτικές δομές της αγοράς, οι οποίες βλάπτουν μακροπρόθεσμα και τους καταναλωτές.
Όταν η αγορά στους στοχευόμενους τομείς βρίσκεται σε πορεία ανάπτυξης, κατά κανόνα είναι λιγότερο έντονος ο φόβος ότι η ενίσχυση θα επηρεάσει αρνητικά τα δυναμικά κίνητρα ή ότι θα παρεμποδίσει αδικαιολόγητα την έξοδο ή την είσοδο.
Η Επιτροπή θεωρεί ότι ο κίνδυνος τέτοιων στρεβλώσεων είναι σημαντικός όταν το μέτρο χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου αφορά συγκεκριμένο τομέα ή ευνοεί ορισμένους τομείς έναντι άλλων.
Στις περιπτώσεις αυτές, η Επιτροπή θα προβαίνει σε ανάλυση του επιπέδου παραγωγικών ικανοτήτων του συγκεκριμένου τομέα με βάση την πιθανή ζήτηση.
Για να μπορέσει η Επιτροπή να διενεργήσει αυτήν την αξιολόγηση, το κράτος μέλος πρέπει να αναφέρει στην κοινοποίησή του αν το μέτρο χρηματοδότησης επιχειρηματικού κινδύνου αφορά συγκεκριμένο τομέα ή ευνοεί ορισμένους τομείς έναντι άλλων.