12.4.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
L 114/23
W sprawozdaniu tym stwierdzono również, że w 7.
EAP więcej uwagi można było poświęcić kwestiom społecznym, opierając się na istniejących powiązaniach między środowiskiem a polityką społeczną, a mianowicie skutkom dla grup szczególnie wrażliwych, miejscom pracy, włączeniu społecznemu oraz nierówności.
Ponadto w sprawozdaniu Komisji zauważono, że pomimo coraz ambitniejszych celów środowiskowych w wielu obszarach polityki wydatki na ochronę środowiska w Europie przez wiele lat pozostawały na stałym poziomie (ok.
2 % PKB) oraz że niewdraża­ nie przepisów w zakresie ochrony środowiska kosztuje gospodarkę Unii około 55 mld EUR rocznie w postaci kosz­ tów zdrowotnych oraz bezpośrednich kosztów dla środowiska.
W sprawozdaniu Komisji stwierdzono, że realizację 7.
EAP można było wzmocnić za pomocą silniejszego mechanizmu monitorowania.
(4)
Ze sprawozdania Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) „Środowisko Europy 2020 – stan i prognozy: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy” (SOER 2020) wynika, że Unia ma niepowtarzalną szansę zająć w następnej dekadzie pozycję światowego lidera pod względem zrównoważonego rozwoju, jeżeli stawi czoła pilnym wyzwaniom w tym zakresie wymagającym przyjęcia rozwiązań systemowych.
Zmiana systemowa oznacza fundamentalną, transformacyjną i przekrojową formę zmiany, która pociąga za sobą znaczne przeobrażenia i reo­ rientację celów systemowych, zachęt, technologii, praktyk i norm społecznych, a także systemów wiedzy i podejść do zarządzania.
Jak wskazano w SOER 2020, jednym z najważniejszych czynników leżących u podstaw utrzymują­ cych się w Europie problemów w zakresie środowiska i zrównoważonego rozwoju jest fakt, że są one nierozerwalnie związane z działalnością gospodarczą i stylem życia, w szczególności zaś z systemami społecznymi, które zaspoka­ jają podstawowe potrzeby Europejczyków, takie jak związane z żywnością, energią i mobilnością.
Zapewnienie spój­ ności politycznej z istniejącymi strategiami politycznymi z zakresu środowiska oraz pełne wdrożenie tych strategii znacznie przybliżyłoby Europę do osiągnięcia jej celów środowiskowych do 2030 r. oraz do zrealizowania Agendy 2030 ONZ i jej celów zrównoważonego rozwoju.
(5)
Komisja odpowiedziała na wyzwania wskazane w SOER 2020 przyjmując komunikat z dnia 11 grudnia 2019 r. zatytułowany „Europejski Zielony Ład”, stanowiący nową strategię na rzecz wzrostu w kierunku dwojakiej transfor­ macji – ekologicznej i cyfrowej, której celem jest przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w obrębie zrównoważonej, konkurencyjnej, neutralnej dla klimatu i zasobooszczędnej gospodarki, a także ochrona, zachowanie i poprawa kapitału naturalnego Unii przy jednoczesnym podnoszeniu jakości życia obecnych i przyszłych pokoleń.
Priorytetem powinno być szybkie osiągnięcie celów w zakresie klimatu i środowiska przy jed­ noczesnej ochronie zdrowia i dobrostanu ludzi przed zagrożeniami i skutkami środowiskowymi oraz przy zapew­ nieniu sprawiedliwej i sprzyjającej włączeniu społecznemu transformacji.
Rozporządzeniem Parlamentu Europej­ skiego i Rady (UE) 2021/1119 (5) zapisano w prawie Unii cel polegający na osiągnięciu neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r.
(6)
W swojej rezolucji z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie alarmującej sytuacji klimatycznej i środowiskowej Parla­ ment Europejski podkreślił, że bezzwłoczne i ambitne działania mają kluczowe znaczenie i wezwał Komisję do kon­ kretnych działań, w tym poprzez zapewnienie, by wszystkie istotne przyszłe wnioski ustawodawcze i budżetowe były w pełni zgodne z celem ograniczenia globalnego ocieplenia do poniżej 1,5 °C i nie przyczyniały się do utraty różnorodności biologicznej, oraz poprzez zajęcie się niespójnościami obecnych polityk Unii w dziedzinie alarmują­ cej sytuacji klimatycznej i środowiskowej, w szczególności poprzez szeroko zakrojoną reformę polityki w zakresie rolnictwa, handlu, transportu, energii i inwestycji w infrastrukturę.
(7)
Europejski Zielony Ład leży u podstaw planu odbudowy Next Generation EU, w ramach którego sprzyja się inwesty­ cjom w sektory mające kluczowe znaczenie dla transformacji ekologicznej i cyfrowej, aby budować odporność oraz generować wzrost i tworzyć miejsca pracy w ramach sprawiedliwego i integracyjnego społeczeństwa.
Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, który da impuls dla odbudowy gospodarczej Unii po kryzysie związa­ nym z COVID-19, wraz z budżetem Unii na lata 2021–2027, również opiera się na celach priorytetowych określo­ nych w Europejskim Zielonym Ładzie.
Ponadto wszystkie inicjatywy w ramach planu odbudowy Next Generation EU mają w stosownych przypadkach być zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód” zapisaną w art. 17 rozporzą­ dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (6) (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie systema­ tyki”).
Plan odbudowy Next Generation EU stanowi znakomitą okazję do przyspieszenia tempa transformacji w kie­ runku neutralności klimatycznej i ochrony środowiska.
(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej i zmiany rozporządzeń (WE) nr 401/2009 i (UE) 2018/1999 (Europejskie prawo o kli­ macie) (Dz.U.
L 243 z 9.7.2021, s. 1).
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiają­ cych zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 (Dz.U.
L 198 z 22.6.2020, s. 13).