12.4.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 114/23
η πρόοδος που έχει σημειωθεί όσον αφορά την προστασία της φύσης, την υγεία και την ενσωμάτωση των ανησυχιών για το περιβάλλον σε άλλους τομείς πολιτικής δεν ήταν επαρκής.
Διαπίστωσε επίσης ότι στο 7ο EAP θα μπορούσαν να εξεταστούν περισσότερο τα κοινωνικά ζητήματα, με βάση τους υφιστάμενους δεσμούς μεταξύ περιβάλλοντος και κοινωνικής πολιτικής, όσον αφορά, για παράδειγμα, τον αντίκτυπο στις ευάλωτες ομάδες, τις θέσεις εργασίας, την κοινωνική ένταξη και την ανισότητα.
Επιπλέον, η αναφορά της Επιτροπής επισήμανε ότι, παρά τους διαρκώς πιο φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους σε πολλούς τομείς πολιτικής, οι δαπάνες για την προστασία του περιβάλλοντος παρέμειναν σταθερές στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια (περίπου 2 % του ΑΕγχΠ) και η μη εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας κοστίζει στην οικονομία της Ένωσης περίπου 55 δισεκατομμύρια EUR ετησίως σε δαπάνες υγείας και σε άμεσες δαπάνες για το περιβάλλον.
Η αναφορά της Επιτροπής σημείωσε ότι η εφαρμογή του 7ου EAP θα μπορούσε να ενισχυθεί με έναν ισχυρότερο μηχανισμό παρακολούθησης.
(4)
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) στην έκθεσή του με τίτλο «The European environment — state and outlook 2020, Knowledge for transition to a sustainable Europe» [Το ευρωπαϊκό περιβάλλον — κατάσταση και προοπτικές 2020, Γνώση για τη μετάβαση σε μια βιώσιμη Ευρώπη] («SOER 2020»), κατά την προσεχή δεκαετία η Ένωση θα έχει μια μοναδική ευκαιρία για να αναλάβει ηγετικό ρόλο όσον αφορά τη βιωσιμότητα, αντιμετωπίζοντας τις επιτακτικές προκλήσεις βιωσιμότητας που απαιτούν συστημικές λύσεις.
Η συστημική αλλαγή συνεπάγεται μια θεμελιώδη, μετασχηματιστική και οριζόντια μορφή αλλαγής με αποτέλεσμα σημαντικές μεταβολές και αναπροσανατολισμό στους στόχους, τα κίνητρα, τις τεχνολογίες, τις κοινωνικές πρακτικές και τους κοινωνικούς κανόνες, καθώς και σε συστήματα γνώσης και προσεγγίσεις διακυβέρνησης.
Όπως αναφέρεται στη SOER 2020, ένας από τους σημαντικότερους εγγενείς παράγοντες στις διαρκείς προκλήσεις σε σχέση με το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα στην Ευρώπη είναι ότι συνδέονται άρρηκτα με τις οικονομικές δραστηριότητες και τον τρόπο ζωής, ιδίως τα κοινωνικά συστήματα που παρέχουν στους Ευρωπαίους αναγκαία αγαθά όπως η τροφή, η ενέργεια και η κινητικότητα.
Η διασφάλιση της συνοχής των πολιτικών με τις υφιστάμενες περιβαλλοντικές πολιτικές και η πλήρης εφαρμογή τους θα συμβάλουν σημαντικά στην επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της Ευρώπης έως το 2030 και στην επίτευξη του Θεματολογίου του ΟΗΕ για το 2030 και των ΣΒΑ του.
(5)
Η Επιτροπή ανταποκρίθηκε στις προκλήσεις που προσδιορίστηκαν στη SOER 2020 εγκρίνοντας την ανακοίνωση της 11ης Δεκεμβρίου 2019 με τίτλο «Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία», μια νέα αναπτυξιακή στρατηγική για τη διττή πράσινη και ψηφιακή μετάβαση που αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της Ένωσης σε μια δίκαιη και ευημερούσα κοινωνία, με μια βιώσιμη, ανταγωνιστική, κλιματικά ουδέτερη και αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία, και στην προστασία, τη διατήρηση και την ενίσχυση του φυσικού κεφαλαίου της Ένωσης με παράλληλη βελτίωση της ποιότητας ζωής των σημερινών και των μελλοντικών γενεών.
Η ταχεία επίτευξη των στόχων για το κλίμα και το περιβάλλον, με παράλληλη προστασία της υγείας και της ευημερίας των ανθρώπων από περιβαλλοντικούς κινδύνους και επιπτώσεις και εξασφάλιση μιας δίκαιης και χωρίς αποκλεισμούς μετάβασης, θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα.
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (5) κατοχυρώνει στη νομοθεσία τον στόχο της Ένωσης για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050 το αργότερο.
(6)
Στο ψήφισμά του της 28ης Νοεμβρίου 2019 σχετικά με την κλιματική και περιβαλλοντική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνισε ότι είναι ζωτικής σημασίας να αναληφθεί άμεση και φιλόδοξη δράση και κάλεσε την Επιτροπή να αναλάβει συγκεκριμένη δράση, μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας ότι όλες οι σχετικές μελλοντικές νομοθετικές και δημοσιονομικές προτάσεις ευθυγραμμίζονται πλήρως με τον στόχο του περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη κάτω από 1,5 °C και δεν συμβάλλουν στην απώλεια βιοποικιλότητας και αντιμετωπίζοντας τις ασυνέπειες των τρεχουσών πολιτικών της Ένωσης για την κλιματική και περιβαλλοντική κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ιδίως μέσω μιας εκτεταμένης μεταρρύθμισης των επενδυτικών πολιτικών της στους τομείς της γεωργίας, του εμπορίου, των μεταφορών, της ενέργειας και των υποδομών.
(7)
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία στηρίζει το σχέδιο ανάκαμψης «Next Generation EU», το οποίο προωθεί τις επενδύσεις στους τομείς που είναι σημαντικοί για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, με σκοπό την οικοδόμηση ανθεκτικότητας και τη δημιουργία ανάπτυξης και θέσεων εργασίας σε μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία.
Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ο οποίος θα τροφοδοτήσει την οικονομική ανάκαμψη της Ένωσης από την κρίση της COVID-19, μαζί με τον προϋπολογισμό της Ένωσης για την περίοδο 2021-2027, βασίζεται επίσης στους στόχους προτεραιότητας που καθορίζονται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
Επιπλέον, όλες οι πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης Next Generation EU οφείλουν να τηρούν, κατά περίπτωση, την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης», όπως ορίζεται στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (6) («κανονισμός για την ταξινόμηση»).
Το σχέδιο ανάκαμψης Next Generation EU προσφέρει μια σημαντική ευκαιρία για την επιτάχυνση του ρυθμού μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και την προστασία του περιβάλλοντος.
(5) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1119 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Ιουνίου 2021, για τη θέσπιση πλαισίου με στόχο την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας και για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ.
401/2009 και (ΕΕ) 2018/1999 («ευρωπαϊκό νομοθέτημα για το κλίμα») (ΕΕ L 243 της 9.7.2021, σ. 1).
(6) Κανονισμός (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2020, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 (ΕΕ L 198 της 22.6.2020, σ. 13).