L 107 I/2
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
6.4.2022
(6)
Prawo dostępu do rynku pracy jest kluczowym aspektem tymczasowej ochrony.
Doświadczenie pokazuje, że oby­ watele państw trzecich, a w szczególności uchodźcy, często muszą podejmować pracę poniżej ich poziomu kwalifi­ kacji (5).
Utworzenie prostego i szybkiego mechanizmu uznawania w znacznym stopniu przyczynia się do zapew­ nienia, aby osoby korzystające z tymczasowej ochrony mogły pracować na stanowiskach wynikających z ich kwalifikacji.
Ułatwia to ich integrację i prowadzi do lepszego wykorzystania ich umiejętności, z korzyścią zarówno dla tych osób, jak i społeczności je przyjmującej.
Ponadto dzięki temu ludzie ci zdobywają odpowiednie doświadcze­ nie i umiejętności w okresie tymczasowej ochrony, co wnosi wartość dodaną do ich kwalifikacji po powrocie do kraju pochodzenia.
(7)
W planie działania Komisji na rzecz integracji i włączenia społecznego na lata 2021–2027 (6) uznano, że ułatwienie uznawania kwalifikacji zdobytych w państwach trzecich i zwiększenie ich porównywalności z kwalifikacjami unij­ nymi ma kluczowe znaczenie dla szybszej i bardziej sprawiedliwej integracji uchodźców i migrantów na rynku pracy.
W komunikacie stwierdzono również, że wielu migrantów i uchodźców posiadających wykształcenie wyższe – w szczególności kobiety – ma zbyt wysokie kwalifikacje zawodowe w stosunku do wykonywanej przez nich pracy, co może prowadzić do deprecjacji ich umiejętności.
W planie działania zachęca się państwa członkowskie do zapew­ nienia, aby procedury uznawania zagranicznych kwalifikacji były szybkie, sprawiedliwe, przejrzyste i przystępne cenowo.
(8)
Jeżeli państwo członkowskie zdecydowało się na uregulowanie określonego zawodu (7), osoby korzystające z tym­ czasowej ochrony będą musiały uzyskać uznanie swoich kwalifikacji zawodowych, aby móc wykonywać w tym zawodzie działalność regulowaną w charakterze pracownika najemnego lub na własny rachunek.
W zależności od danego państwa członkowskiego może to dotyczyć różnych grup zawodów, takich jak pracownicy służby zdrowia, nauczyciele, prawnicy, pracownicy socjalni lub rzemieślnicy.
Uznawanie kwalifikacji zawodowych obywateli państw trzecich odbywa się na szczeblu krajowym, z zastosowaniem prawa i procedur przyjmującego państwa członkow­ skiego, chyba że zastosowanie mają umowy międzynarodowe.
(9)
W przypadku zawodów nieregulowanych wymogi dotyczące zatrudnienia nie są regulowane przepisami prawa i mogą być różne: od bardzo specyficznych po bardzo ogólne.
W przypadku tych zawodów nie istnieją żadne bariery regulacyjne uniemożliwiające zatrudnienie osoby, której kwalifikacje nie zostały uznane, ani nie istnieje jedna procedura uznawania kwalifikacji do celów podejmowania pracy w zawodach nieregulowanych (8).
(10)
Niektóre państwa członkowskie i regiony borykają się z niedoborami w wielu zawodach w ekosystemach przemy­ słowych (9), w tym w ramach kilku zawodów regulowanych.
Uznawanie kwalifikacji zawodowych może pomóc uzu­ pełnić te niedobory i nadać rynkowi pracy bardziej zrównoważony charakter.
(11)
Uznawanie kwalifikacji zawodowych powinno zostać uzupełnione ramami umożliwiającymi wykonywanie zawo­ dów w praktyce, niwelowaniem barier biurokratycznych i udzielaniem porad tym, którzy ich potrzebują.
(12)
Dla osób uciekających przed wojną uznanie ich kwalifikacji nie będzie kwestią pierwszoplanową.
Ważne jest jednak zapewnienie wskazówek i podstawowych informacji, tak aby ludzie dysponowali nimi w razie potrzeby.
Oprócz informacji przekazywanych przez państwa członkowskie Komisja uruchomiła stronę internetową poświęconą soli­ darności UE z Ukrainą (10).
(5) OECD (2019), Ready to Help?: Improving Resilience of Integration Systems for Refugees and other Vulnerable Migrants, OECD Publi­ shing, Paryż, https://doi.org/10.1787/9789264311312-en.
(6) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Plan działania na rzecz integracji i włączenia społecznego na lata, 2021–2027 COM(2020) 758 final.
(7) Zgodnie z art. 3 ust.
1 lit. a) dyrektywy 2005/36/WE „zawód regulowany” oznacza: działalność zawodową lub zespół działalności zawodowych, których podjęcie, wykonywanie, lub jeden ze sposobów wykonywania wymaga, bezpośrednio bądź pośrednio, na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, posiadania specjalnych kwalifikacji zawodowych; w szczególności uży­ wanie tytułu zawodowego zastrzeżonego na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych dla osób posiadających odpowiednie kwalifikacje zawodowe stanowi sposób wykonywania działalności zawodowej.
(8) https://www.enic-naric.net/non-regulated-professions.aspx (9) Odnotowano niedobory np. hydraulików, pielęgniarek i pielęgniarzy, spawaczy, inżynierów budownictwa, lekarzy medycyny ogólnej, murarzy, elektryków, księgowych i dekarzy. Zob.
Europejski Urząd ds. Pracy (2021), Sprawozdanie na temat niedoborów i nadwyżek siły roboczej, listopad 2021, https://www.ela.europa.eu/sites/default/files/2021-12/2021%20Labour%20shortages%20%20surpluses% 20report.pdf (10) https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/stronger-europe-world/eu-solidarity-ukraine_pl.