L 107 I/2
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
6.4.2022
(6)
Id-dritt ta’ aċċess għas-suq tax-xogħol huwa aspett ewlieni tal-protezzjoni temporanja.
L-esperjenza turi li ċ-ċittadini mhux tal-UE, u b’mod partikolari r-refuġjati, spiss ikollhom isibu impjieg taħt il-livell tal-kwalifiki tagħhom (5).
Il-provvediment ta’ mekkaniżmu ta’ rikonoxximent sempliċi u rapidu jikkontribwixxi bil-kbir biex jiġi żgurat li l-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jkunu jistgħu jaħdmu f’impjiegi li għalihom huma kkwalifikati.
Dan jiffaċilita l-integrazzjoni tagħhom u jwassal għal użu aħjar tal-ħiliet tagħhom, għall-benefiċċju kemm talindividwu kif ukoll tal-komunità ospitanti.
Jiżgura wkoll li n-nies jiksbu esperjenza u ħiliet rilevanti matul il-perjodu ta’ protezzjoni temporanja tagħhom, li jżid il-valur tal-kwalifiki tagħhom meta jirritornaw fil-pajjiż ta’ oriġini tagħhom.
(7)
Il-pjan ta’ azzjoni tal-Kummissjoni għall-2021–2027 dwar l-integrazzjoni u l-inklużjoni (6) jirrikonoxxi li l-iffaċilitar tar-rikonoxximent tal-kwalifiki miksuba f’pajjiżi mhux tal-UE u ż-żieda fil-komparabbiltà tagħhom mal-kwalifiki tal-UE huma essenzjali għal inklużjoni aktar rapida u aktar ġusta tar-refuġjati u l-migranti fis-suq tax-xogħol.
Jirrikonoxxi wkoll li ħafna migranti u refuġjati b’livell għoli ta’ edukazzjoni — b’mod partikolari n-nisa — huma kwalifikati żżejjed għall-impjieg tagħhom, li jista’ jwassal għal deprezzament tal-ħiliet tagħhom.
Il-pjan ta’ azzjoni jħeġġeġ lill-Istati Membri jiżguraw li l-proċeduri għar-rikonoxximent tal-kwalifiki barranin ikunu rapidi, ġusti, trasparenti u affordabbli.
(8)
Jekk Stat Membru jkun għażel li jirregola professjoni speċifika (7), il-persuni li jgawdu minn protezzjoni temporanja jeħtieġ li jiksbu rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali tagħhom biex jinvolvu ruħhom f’attivitajiet regolati bħala impjegati jew billi jaħdmu għal rashom f’dik il-professjoni.
Skont l-Istat Membru speċifiku, dan jista’ jinkludi pereżempju gruppi differenti ta’ professjonijiet tas-saħħa, tat-tagħlim, legali, soċjali jew tas-snajja’.
Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jseħħ fil-livell nazzjonali, bl-applikazzjoni tal-liġi u l-proċeduri tal-Istat Membru ospitanti sakemm ma japplikawx ftehimiet internazzjonali.
(9)
Għal okkupazzjonijiet mhux regolati, ir-rekwiżiti għall-impjieg mhumiex regolati mil-liġi u jistgħu jvarjaw minn speċifiċi ħafna għal ġenerali ħafna.
Għal dawn l-okkupazzjonijiet ma hemm l-ebda ostaklu regolatorju għallimpjegar ta’ persuna li l-kwalifiki tagħha ma ġewx rikonoxxuti u ma hemm l-ebda proċess uniku fis-seħħ għarrikonoxximent tal-kwalifiki għall-finijiet ta’ dħul f’impjiegi mhux regolati (8).
(10)
Xi Stati Membri u reġjuni jiltaqgħu ma’ nuqqasijiet f’għadd ta’ okkupazzjonijiet madwar l-ekosistemi industrijali (9), inkluż f’diversi professjonijiet regolati.
Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali jista’ jgħin biex jiġu indirizzati wħud minn dawn in-nuqqasijiet u jinkiseb suq tax-xogħol aktar ibbilanċjat.
(11)
Ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali għandu jkun ikkumplimentat minn qafas li jippermetti l-eżerċizzju talprofessjonijiet fil-prattika, jevita ostakli burokratiċi u joffri pariri lil dawk li jeħtiġuhom.
(12)
Għan-nies li qed jaħarbu mill-gwerra, ir-rikonoxximent tal-kwalifiki tagħhom mhux se jkun l-ewwel ħaġa f’moħħhom.
Madankollu huwa importanti li jiġu pprovduti sinjali u informazzjoni bażika sabiex in-nies ikollhom ir-rikonoxximent disponibbli ladarba jkollhom bżonnu.
Minbarra l-Istati Membri li jipprovdu informazzjoni, il-Kummissjoni stabbiliet is-sit web “Solidarjetà tal-UE mal-Ukrajna” (10)
(5) OECD (2019), Ready to Help?: Improving Resilience of Integration Systems for Refugees and other Vulnerable Migrants, OECD Publishing, Pariġi, https://doi.org/10.1787/9789264311312-en (6) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tarReġjuni “Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Integrazzjoni u l-Inklużjoni 2021-2027”, COM(2020) 758 final.
(7) Skont l-Artikolu 3.1 (a) tad-Direttiva 2005/36/KE, “professjoni regolata” hija: attività professjonali jew grupp ta’ attivitajiet professjonali, li l-aċċess għalihom, l-eżerċizzju tagħhom, jew wieħed mill-modi ta’ l-eżerċizzju tagħhom huma soġġetti, direttament jew indirettament, permezz ta’ dispożizzjonijiet leġislattivi, regolamentari jew amministrattivi, għall-pussess ta’ kwalifiki professjonali speċifiċi; b’mod partikolari, l-użu ta’ titolu professjonali limitat minn dispożizzjonijiet leġislattivi, regolamentari jew amministrattivi lil titolari ta’ kwalifiki professjonali għandu jikkostitwixxi mod ta’ eżerċizzju.
(8) https://www.enic-naric.net/non-regulated-professions.aspx (9) Ġew irrapportati nuqqasijiet eż. għall-plumbers, il-professjonisti tal-infermerija, il-welders, l-inġiniera ċivili, it-tobba ġenerali, il-bricklayers, l-elettriċisti, il-kontabilisti u s-saqqafa.
Ara l-Awtorità Ewropea tax-Xogħol (2021), Report on Labour Shortages and Surpluses, November 2021, https://www.ela.europa.eu/sites/default/files/2021-12/2021%20Labour%20shortages%20%20surpluses% 20report.pdf (10) https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/stronger-europe-world/eu-solidarity-ukraine_mt