24.3.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
L 97/59
8.1.3.3.
T r z e c i e k r y t e r i u m o k r e ś l o n e w w y r o k u w s p r a w i e A l t m a r k (358) Zgodnie z trzecim kryterium określonym w wyroku w sprawie Altmark otrzymana rekompensata nie może
przekraczać kwoty niezbędnej do pokrycia całości lub części kosztów poniesionych w celu wypełnienia obowiązków świadczenia usług publicznych, przy uwzględnieniu związanych z nimi przychodów oraz racjonal­ nego zysku.
(359) W wyroku w sprawie Altmark nie podano jednak precyzyjne definicji rozsądnego zysku.
Zgodnie z komunikatem
w sprawie UOIG rozsądny zysk należy rozumieć jako stopę zwrotu z kapitału, której zażądałoby typowe przed­ siębiorstwo rozważające, czy podjąć się wykonywania danej usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodar­ czym w całym okresie powierzenia, przy uwzględnieniu poziomu ryzyka.
Poziom ryzyka zależy od odnośnego sektora, rodzaju usługi i charakterystyki mechanizmu rekompensaty.
(360) W decyzji z 2012 r.
Komisja wyraziła wątpliwości odnośnie do proporcjonalno ści rekompensaty wypłaconej
przedsiębiorstwu CdI.
W szczególności Komisja przyjęła wstępne stanowisko, zgodnie z którym premia z tytułu ryzyka na poziomie 6,5 % nie odzwierciedla odpowiedniego poziomu ryzyka, ponieważ prima facie wydawało się, że przedsiębiorstwo CdI nie podjęło ryzyka zwykle ponoszonego przy świadczeniu takich usług.
Ściślej rzecz biorąc, elementy kosztów uwzględnione do celów obliczenia rekompensaty obejmują wszystkie koszty związane ze świadczeniem usługi, a także zmiany np. cen paliw.
W rezultacie Komisja uznała na tym etapie, że przed­ siębiorstwo CdI mogło otrzymać nadwyżkę rekompensaty.
(361) Komisja zauważa, że niektóre aspekty metody rekompensaty określonej w nowej umowie istotnie wydają się
zmniejszać ryzyko handlowe ponoszone przez przedsiębiorstwo CdI, a następnie przedsiębiorstwo SNS.
W szcze­ gólności maksymalne taryfy, które operator może pobierać, są corocznie dostosowywane w celu uwzględnienia inflacji i odzwierciedlenia zmian kosztów paliwa.
Ponadto nowa umowa zawiera pewne klauzule, które mają na celu utrzymanie równowagi ekonomiczno-finansowej usługi publicznej (zob. motyw 130).
W szczególności w przypadku gdy rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych nie byłaby wystarczająca do pokrycia kosztu usług powierzonych na mocy nowej umowy, klauzule te umożliwiają zmianę (i) zakresu tych usług, (ii) sposobu ich świadczenia (np. rodzaju statków), lub (iii) maksymalnych taryf.
(362) Wyżej wymienione klauzule podlegają jednak szeregowi ograniczeń.
W szczególności zgodnie z art. 8 nowej
umowy przeglądu równowagi ekonomiczno-finansowej usługi publicznej dokonuje się jedynie co trzy lata.
Jeśli w przeglądzie tym zostanie wykazane, że rekompensata nie jest wystarczająca do pokrycia kosztu usługi publicznej, operator i władze włoskie mogą jedynie zgodzić się na dokonanie zmian w odniesieniu do kolejnego trzyletniego okresu.
W przypadku gdy przychody lub koszty związane z usługą publiczną wykazują nieprzewi­ dywalne różnice strukturalne wyższe lub niższe o ponad 3 % od wartości określonych w nowej umowie, jej art. 9 umożliwia stronom wniesienie (pod szeregiem warunków) o zmianę równowagi ekonomiczno-finansowej.
Na podstawie obu artykułów ewentualne takie zmiany wprowadza się w wyniku procedury negocjacyjnej i do chwili osiągnięcia porozumienia operator musi w dalszym ciągu świadczyć usługę publiczną bez zmian.
W rezultacie operator pozostaje częściowo narażony na ryzyko, że rekompensata nie będzie wystarczająca do pokrycia kosztów świadczenia usługi.
Chociaż art. 8 i 9 nowej umowy można wykorzystać do przywrócenia równowagi ekonomiczno-finansowej, dotyczy to wyłącznie przyszłości i nie ma możliwości zastosowania korekty z mocą wsteczną.
(363) Jak wyjaśniono w motywach 49–58, w dyrektywie CIPE przewidziano, że premia z tytułu ryzyka na poziomie
6,5 % zostanie wykorzystana do określenia zwrotu kapitału z zastosowaniem wzoru służącego do obliczenia wartości WACC.
W szczególności w przypadku przedsiębiorstwa Siremar Włochy początkowo wzięły pod uwagę współczynnik beta wynoszący 0,56 dla tej formuły.
Współczynnik beta odzwierciedla ryzyko działalności prowadzonej przez operatora, a jego poziom pokazuje, że przy obliczaniu zwrotu z kapitału Włochy wzięły pod uwagę fakt, że ryzyko działalności prowadzonej przez operatora jest znacznie niższe niż ryzyko rynkowe.
W toku formalnego postępowania wyjaśniającego (zob. motyw 218) Włochy wyjaśniły jednak, że ponieważ wysokość rekompensaty ogranicza ustawa z 2009 r., podjęto decyzję o uproszczeniu obliczeń i zastosowaniu premii wyno­ szącej 6,5 % jako zryczałtowanej stopy zwrotu z kapitału.
Władze włoskie wykazały również, że zastosowanie pełnej metody określonej w dyrektywie CIPE mogło poskutkować zwrotem z kapitału, który przekroczyłby 6,5 % (tj. 8,87 %).
Z tego powodu Włochy uważają, że ich uproszczone podejście jest ostrożne i nie umożliwia przy­ znania operatorowi wyższej rekompensaty niż rekompensata ustanowiona dyrektywą CIPE.
(364) W powyższym kontekście w motywie 363 decyzji w sprawie Tirrenia/CIN z 2020 r.
Komisja porównała zwrot
z kapitału w wysokości 6,5 % zastosowany również przy obliczaniu rekompensaty dla przedsiębiorstwa objętego tym postępowaniem wyjaśniającym (tj. CIN), z medianą stopy zwrotu z kapitału wygenerowanego przez grupę odniesienia w 2011 r. (rok przed pierwszym powierzeniem usług przedsiębiorstwu CdI).
Grupa odniesienia skła­ dała się z wybranych operatorów promów, którzy oferowali połączenia morskie we Włoszech lub między