24.3.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 97/59
8.1.3.3.
Τ ρ ί τ ο κ ρ ι τ ή ρ ι ο A l t m a r k (358) Σύμφωνα με το τρίτο κριτήριο Altmark, η αντιστάθμιση που εισπράττεται δεν μπορεί να υπερβαίνει το μέτρο του
αναγκαίου για την κάλυψη του συνόλου ή μέρους των δαπανών που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών εσόδων και ενός εύλογου κέρδους.
(359) Ωστόσο, στην απόφαση Altmark δεν παρέχεται ακριβής ορισμός του εύλογου κέρδους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση
ΥΓΟΣ, με τον όρο «εύλογο κέρδος», νοείται το ποσοστό απόδοσης των κεφαλαίων που θα απαιτείτο, για τη συνολική διάρκεια της περιόδου ανάθεσης, από μια τυπική επιχείρηση η οποία εξετάζει το ενδεχόμενο να παράσχει ή όχι την υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο κινδύνου.
Το επίπεδο κινδύνου εξαρτάται από τον εμπλεκόμενο τομέα, το είδος της υπηρεσίας και τα χαρακτηριστικά της αντιστάθμισης.
(360) Στην απόφαση του 2012 η Επιτροπή εξέφρασε αμφιβολίες ως προς την αναλογικότητα της αντιστάθμισης που κατα­
βαλλόταν στη CdI.
Ειδικότερα, η Επιτροπή διατύπωσε την προκαταρκτική άποψη ότι το ασφάλιστρο κινδύνου του 6,5 % δεν αντικατοπτρίζει κατάλληλο επίπεδο κινδύνου διότι, εκ πρώτης όψεως, η CdI δεν αναλάμβανε τους κινδύνους που ενέχει συνήθως η παροχή τέτοιου είδους υπηρεσιών.
Ειδικότερα, στα στοιχεία κόστους που λήφθηκαν υπόψη για τον υπολογισμό της αντιστάθμισης περιλαμβάνονται όλες οι δαπάνες που σχετίζονται με την παροχή της υπηρεσίας και έχουν ληφθεί υπόψη οι διακυμάνσεις π.χ. στις τιμές των καυσίμων.
Κατά συνέπεια, η Επιτροπή θεώρησε σε εκείνο το στάδιο ότι ενδέχεται να καταβλήθηκε υπεραντιστάθμιση στη CdI.
(361) Η Επιτροπή επισημαίνει ότι ορισμένες πτυχές της μεθόδου αντιστάθμισης που προβλέπεται στη νέα σύμβαση φαίνεται
πράγματι να μειώνουν τον εμπορικό κίνδυνο για τη CdI και αργότερα την SNS.
Ειδικότερα, οι μέγιστοι ναύλοι τους οποίους μπορεί να χρεώσει ο φορέας εκμετάλλευσης προσαρμόζονται σε ετήσια βάση, ώστε να ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός και να αποτυπωθούν οι διακυμάνσεις στο κόστος καυσίμων.
Επίσης, η νέα σύμβαση περιέχει ορισμένες ρήτρες που στοχεύουν στη διατήρηση της οικονομικής-χρηματοοικονομικής ισορροπίας της δημόσιας υπηρεσίας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 130).
Ειδικότερα, σε περίπτωση που η αντιστάθμιση για την παροχή δημόσιας υπηρεσίας δεν επαρκεί για την κάλυψη του κόστους των υπηρεσιών που ανατέθηκαν με τη νέα σύμβαση, οι ρήτρες αυτές επιτρέπουν την αναθεώρηση i) του πεδίου εφαρμογής αυτών των υπηρεσιών, ii) του τρόπου παροχής των υπηρεσιών (π.χ. είδος πλοίων) ή iii) των μέγιστων ναύλων.
(362) Ωστόσο, οι προαναφερόμενες ρήτρες υπόκεινται σε διάφορους περιορισμούς.
Ειδικότερα, βάσει του άρθρου 8 της νέας
σύμβασης, η οικονομική-χρηματοοικονομική ισορροπία της δημόσιας υπηρεσίας επανεξετάζεται μόνο ανά τριετία.
Εάν από την επανεξέταση προκύψει ότι η αντιστάθμιση δεν επαρκεί για την κάλυψη του κόστους δημόσιας υπηρεσίας, ο φορέας εκμετάλλευσης και οι ιταλικές αρχές μπορούν να συμφωνήσουν να προβούν σε αλλαγές μόνο για την επόμενη τριετή περίοδο.
Εάν τα έσοδα ή οι δαπάνες της δημόσιας υπηρεσίας εμφανίζουν απρόβλεπτες διαρθρωτικές διαφορές, υψηλότερες ή χαμηλότερες από 3 % από τις αξίες που προβλέπονται στη νέα σύμβαση, το άρθρο 9 της εν λόγω σύμβασης παρέχει στα μέρη τη δυνατότητα να ζητήσουν (υπό διάφορες προϋποθέσεις) την αναθεώρηση της οικονομικήςχρηματοοικονομικής ισορροπίας.
Βάσει και των δύο άρθρων, οι αλλαγές αυτές (εάν υπάρχουν) είναι αποτέλεσμα διαδικασίας διαπραγμάτευσης και έως την επίτευξη συμφωνίας ο φορέας εκμετάλλευσης πρέπει να συνεχίσει να παρέχει τη δημόσια υπηρεσία ως έχει.
Κατά συνέπεια, ο φορέας εκμετάλλευσης παραμένει μερικώς εκτεθειμένος στον κίνδυνο ανεπάρκειας της αντιστάθμισης για την κάλυψη του κόστους λειτουργίας της υπηρεσίας.
Παρότι τα άρθρα 8 και 9 της νέας σύμβασης μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποκατάσταση της οικονομικής-χρηματοοικονομικής ισορροπίας, αυτό γίνεται μόνο σε μελλοντική βάση και δεν είναι δυνατή η αναδρομική διόρθωση.
(363) Όπως εξηγείται στις αιτιολογικές σκέψεις 49 έως 58, η οδηγία CIPE ορίζει ότι το ασφάλιστρο κινδύνου του 6,5 % θα
χρησιμοποιείτο για τον καθορισμό της απόδοσης επί του κεφαλαίου με χρήση του τύπου ΜΣΚΚ.
Ειδικότερα για τη Siremar, η Ιταλία έλαβε αρχικά υπόψη έναν συντελεστή βήτα ύψους 0,56 για τον εν λόγω μαθηματικό τύπο.
Ο συντελεστής βήτα αντικατοπτρίζει τον κίνδυνο της δραστηριότητας που ασκεί ο φορέας εκμετάλλευσης και το επίπεδό του δείχνει ότι, κατά τον υπολογισμό της απόδοσης επί του κεφαλαίου, η Ιταλία έλαβε υπόψη το γεγονός ότι ο κίνδυνος της δραστηριότητας που ασκεί ο φορέας εκμετάλλευσης είναι σημαντικά χαμηλότερος από τον κίνδυνο της αγοράς.
Ωστόσο, στο πλαίσιο της επίσημης έρευνας (βλέπε αιτιολογική σκέψη 218), η Ιταλία διευκρίνισε ότι, επειδή το ύψος της αντιστάθμισης υπόκειται σε ανώτατο όριο βάσει του νόμου του 2009, αποφασίστηκε να απλουστευτεί ο υπολογισμός με χρήση του 6,5 % ως πάγιου συντελεστή απόδοσης επί του κεφαλαίου.
Οι ιταλικές αρχές απέδειξαν επίσης ότι η εφαρμογή της πλήρους μεθοδολογίας που ορίζεται στην οδηγία CIPE θα είχε ως αποτέλεσμα απόδοση επί του κεφαλαίου η οποία υπερβαίνει το 6,5 % (δηλαδή 8,87 %).
Για τον λόγο αυτόν, η Ιταλία θεωρεί ότι η απλουστευμένη προσέγγισή της είναι συντηρητική και δεν επιτρέπει υψηλότερη αντιστάθμιση για τον φορέα εκμετάλλευσης από αυτή που καθορίζεται στην οδηγία CIPE.
(364) Με βάση τα ανωτέρω, στην αιτιολογική σκέψη 363 της απόφασης Tirrenia/CIN του 2020, η Επιτροπή συνέκρινε την
απόδοση επί του κεφαλαίου 6,5 %, η οποία εφαρμόστηκε επίσης στον υπολογισμό της αντιστάθμισης για την εταιρεία που αποτελεί αντικείμενο της εν λόγω έρευνας (δηλαδή, τη CIN), με τη μέση απόδοση του κεφαλαίου που παρήγαγε μια ομάδα αναφοράς το 2011 (το έτος πριν από την πρώτη ανάθεση στη CdI).
Η ομάδα αναφοράς απαρτιζόταν από επιλεγμένους φορείς εκμετάλλευσης πορθμείων που παρείχαν ναυτιλιακές συνδέσεις στο εσωτερικό της Ιταλίας ή μεταξύ