L 69/2
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
4.3.2022
(5)
Skont ir-rapport tal-2020 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent dwar il-kwalità tal-arja fl-Ewropa, fl-2018 it-trasport bit-triq kien is-settur bl-aktar emissjonijiet ta’ NO x u t-tieni l-akbar emittent tat-tniġġis bil-karbonju iswed.
(6)
Fil-komunikazzjoni tagħha tal-20 ta’ Lulju 2016 intitolata ‘Strateġija Ewropea għal Mobbiltà b’Emissjonijiet Baxxi’, il-Kummissjoni ħabbret li ser tipproponi l-emendar tad-Direttiva 1999/62/KE tal-Parlament Ewropew u talKunsill (4) sabiex tippermetti tariffi wkoll abbażi tad-differenzjazzjoni tad-dijossidu tal-karbonju, u l-estensjoni ta’ xi wħud mill-prinċipji tagħha għax-xarabanks u l-kowċis, kif ukoll għall-karozzi tal-passiġġieri u l-vetturi kummerċjali ħfief.
(7)
Filwaqt li jitqies il-perijodu ta’ żmien biex tiġġedded il-flotta tal-vetturi u l-ħtieġa li s-settur tat-trasport bit-triq jikkontribwixxi għall-miri tal-klima u tal-enerġija tal-Unjoni għall-2030 u lil hinn, ir-Regolament (UE) 2019/1242 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) stabbilixxa l-miri għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ CO2 għall-vetturi tqal ġodda għall-2025 u l-2030 fil-livell ta’ 15 % u rispettivament 30 % inqas minn medja stabbilita ta’ emissjonijiet ta’ CO2.
(8)
Biex jiġi stabbilit suq intern tat-trasport bit-triq b’kondizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni, jenħtieġ li r-regoli jiġu applikati b’mod uniformi.
Wieħed mill-għanijiet ewlenin ta’ din id-Direttiva huwa l-eliminazzjoni ta’ distorsjonijiet tal-kompetizzjoni bejn l-utenti.
(9)
Minkejja l-importanza tas-settur tat-trasport bit-triq, il-vetturi tqal kollha għandhom impatt sinifikanti fuq l-infrastruttura tat-toroq u jikkontribwixxu għat-tniġġis tal-arja.
Minkejja l-importanza soċjali u ekonomika tagħhom, il-vetturi ħfief huma l-oriġini tal-maġġoranza tal-impatti ambjentali u soċjali negattivi mit-trasport bit-triq fir-rigward tal-emissjonijiet u l-konġestjoni.
Fl-interess tat-trattament ugwali u l-kompetizzjoni ġusta, jenħtieġ li jiġi żgurat li l-vetturi li sa issa mhumiex koperti mill-qafas stabbilit fid-Direttiva 1999/62/KE, fir-rigward tal-pedaġġi u t-tariffi għall-utent, jiġu inklużi f’dak il-qafas.
Għalhekk, jenħtieġ li l-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dik id-Direttiva jiġi estiż għall-vetturi tqal minbarra dawk maħsuba għall-ġarr tal-merkanzija u għall-vetturi ħfief, inkluż l-karozzi talpassiġġieri.
(10)
Sabiex jiġi evitat li t-traffiku jibda juża t-toroq mingħajr pedaġġi, li jista’ jkollu impatt serju fuq is-sikurezza tat-toroq u fuq l-użu ottimali tan-network tat-toroq, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jimponu pedaġġi fuq is-sezzjonijiet kollha tan-network ta’ awtostradi tagħhom.
(11)
Sabiex ikun hemm applikazzjoni konsistenti u armonizzata tas-sistema ta’ tariffi għall-infrastruttura madwar l-Unjoni u kondizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni għas-suq tat-trasport tal-merkanzija, huwa importanti li arranġamenti differenti ta’ pedaġġ jikkalkulaw l-ispejjeż b’mod simili.
Peress li l-kuntratti ta’ konċessjoni eżistenti jistgħu jinkludu arranġamenti differenti minn dawk previsti f’din id-Direttiva, jenħtieġ li sabiex tiġi żgurata l-vijabilità finanzjarja tal-kuntratti ta’ konċessjoni eżistenti, l-Istati Membri jitħallew jeżentawhom minn ċerti obbligi stabbiliti f’din id-Direttiva, sakemm dawk il-kuntratti jiġu emendati b’mod sostanzjali.
L-Istati Membri jistgħu jagħżlu wkoll li jfittxu li jġibu l-kuntratti ta’ konċessjoni eżistenti konformi mal-bidliet għall-qafas regolatorju nazzjonali jew tal-Unjoni jew li jivvalutaw il-possibbiltà li japplikaw tariffa għall-ispejjeż esterni għas-CO2 u għat-tniġġis tal-arja u/jew skontijiet relatati ma’ dawk l-emissjonijiet, fejn il-pedaġġi ta’ konċessjoni ma jkunux varjati f’konformità ma’ din id-Direttiva.
(12)
It-tariffi għall-utent abbażi tal-ħin, min-natura tagħhom, ma jirriflettux l-ispejjeż reali kkawżati mill-użu fit-triq u, għal raġunijiet simili, mhumiex effikaċi bħala inċentiv għal operazzjonijiet aktar nodfa u aktar effiċjenti, jew it-tnaqqis tal-konġestjoni.
Madankollu, sabiex tiġi żgurata l-aċċettazzjoni mill-utenti tal-iskemi futuri tat-tariffi għallużu tat-triq, jenħtieġ li l-Istati Membri jitħallew jintroduċu sistemi adegwati għall-ġbir tat-tariffi bħala parti minn pakkett usa’ ta’ servizzi ta’ mobbiltà.
Sistemi bħal dawn għandhom jiżguraw distribuzzjoni ġusta tal-ispejjeż talinfrastruttura u jirriflettu l-prinċipju ta’ ‘min iniġġes iħallas’.
Jenħtieġ li kwalunkwe Stat Membru li jintroduċi sistema bħal din jiżgura li din tikkonforma mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva (UE) 2019/520 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6).
Minħabba l-impatt sinifikanti li għandhom fuq l-infrastruttura tat-toroq u l-kontribut tagħhom għat-tniġġis tal-arja, jenħtieġ li tkun prijorità li l-vetturi tqal ikunu fil-mira ta’ sistemi tat-tariffi preċiżi.
B’mod partikolari, sabiex jiġu promossi operazzjonijiet tat-trasport aktar nodfa u effiċjenti tal-vetturi tqal, jenħtieġ li, fil-prinċipju, it-tariffi għall-utent abbażi tal-ħin jitneħħew gradwalment fuq in-network trans-Ewropew tattrasport ewlieni, peress li dak in-network fih l-aktar nodi u konnessjonijiet strateġikament importanti fin-network trans-Ewropew tat-trasport.
(4) Direttiva 1999/62/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta’ Ġunju 1999 dwar il-ħlas li jrid isir minn vetturi ta’ merkanzija tqila għall-użu ta’ ċerti infrastrutturi (ĠU L 187, 20.7.1999, p. 42).
(5) Ir-Regolament (UE) 2019/1242 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ġunju 2019 li jistabbilixxi standards tal-prestazzjoni talemissjonijiet tas-CO2 għall-vetturi tqal ġodda u li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 595/2009 u (UE) 2018/956 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva tal-Kunsill 96/53/KE, (ĠU L 198, 25.7.2019, p. 202).
(6) Id-Direttiva (UE) 2019/520 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta’ Marzu 2019 dwar l-interoperabilità tas-sistemi elettroniċi ta’ pedaġġ u l-faċilitazzjoni tal-iskambju transfruntier ta’ informazzjoni dwar in-nuqqas ta’ ħlas ta’ tariffi tat-triq fl-Unjoni (ĠU L 91, 29.3.2019, p. 45).