24.2.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
L 45/1415 KOMISJA PROJEKTY PILOTAŻOWE
ROZDZIAŁ PP 02 — EUROPEJSKIE INWESTYCJE STRATEGICZNE (ciągdalszy) PP 02 21
(ciągdalszy)
PP 02 21 05
(ciągdalszy) Po upływie roku od wybuchu pandemii COVID-19, która nie tylko pochłonęła straszną liczbę ofiar, ale także przy­ niosła szereg skutków społeczno-gospodarczych, w oczywisty sposób zmienił się też rynek pracy, gdzie coraz powszechniejsza stała się praca zdalna.
Jeżeli zachowane zostaną pewne aspekty modeli telepracy, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, mogłoby to doprowadzić do sytuacji, w której znaczna liczba osób i rodzin będzie roz­ ważać osiedlenie się na obszarach wiejskich, aby skorzystać z czystszego powietrza, bliższego kontaktu z przyrodą oraz spokojnego i mniej hałaśliwego środowiska.
Kwestia, czy to zrobią, może być w dużym stopniu zależna od tego, czy można im zagwarantować mobilność, która nie musi być uzależniona od korzystania z prywatnego samochodu, aby móc dojechać do strefy miejskiej w razie potrzeby zawodowej i zaspokoić potrzeby codziennego życia w regionie.
To, wraz z już istniejącymi potrzebami ludności zamieszkującej obszary wiejskie, aby móc nadal prowadzić obecną działalność gospodarczą przy jednoczesnym zmniejszeniu swojego śladu węglowego, wymaga dalszych zrównoważo­ nych rozwiązań na poziomie wiejskim, z wykorzystaniem i dalszym rozwojem możliwości inteligentnej i współdzielo­ nej mobilności.
Mogą być one również niezwykle przydatne w kontekście stale rosnącego zapotrzebowania na wiejską ekoturystykę, której naturalnym składnikiem jest korzystanie z najbardziej zrównoważonego rodzaju transportu w celu dotarcia do miejsca docelowego i przemieszczania się w obrębie regionu.
Mając powyższe na uwadze, z punktu widzenia polityki publicznej kluczowe znaczenie ma świadomość obecnego sce­ nariusza i podwójnej możliwości, jaką stanowi zarówno złagodzenie, a nawet odwrócenie obecnej tendencji wyludnia­ nia się obszarów wiejskich, która pogłębiła nierównowagę terytorialną między węzłami miejskimi a obszarami odda­ lonymi, przy jednoczesnym zapewnieniu, że również transport wiejski, który obecnie jest w dużym stopniu uzależniony od paliw kopalnych, przyczynia się do terminowego zmniejszenia emisji wymaganego na mocy europej­ skiego prawa o klimacie.
W związku z tym należy podkreślić, że transport odpowiada za jedną czwartą całkowitych emisji i jest głównym sektorem, który w ostatnich dziesięcioleciach nie zdołał zmniejszyć emisji, co sprawia, że projekt w każdym ze swych elementów ma kluczowe znaczenie, a w szczególności sprzyja przechodzeniu na inne rodzaje transportu.
Utrzymując w dalszym ciągu potrzebę osiągnięcia celów strukturalnych i powiązanych konkretnych inicjatyw zapro­ ponowanych w pierwotnym wniosku (tj. zwiększenia dostępności i łączności z transportem publicznym i liniami doj­ azdowymi, a także skoordynowanych rozwiązań w zakresie współpracy na rzecz zwiększonej częstotliwości przejaz­ dów w regionach górskich, gdzie wsie są rozproszone), a w szczególności zwiększenia możliwości, jakie cyfryzacja i ukierunkowana transformacja cyfrowa stwarzają dla przejazdów „od drzwi do drzwi” oraz zrównoważonej i inteli­ gentnej mobilności, np. w zakresie wspólnych rowerów elektrycznych lub wspólnego użytkowania samochodów rów­ nież na obszarach wiejskich, mobilność tę można wspierać za pomocą prostych i kreatywnych rozwiązań, takich jak rozpowszechnianie wspieranych przez LEADER „ławek” dla współpasażerów (z j. ang. „co-riders' benches”).
Są to w rzeczywistości proste ławki zaprojektowane i umieszczone strategicznie we wsi, aby ułatwić podwożenie na trasach rzadko uczęszczanych przez transport publiczny, oferując rozwiązania w zakresie mobilności zarówno strukturalnej, jak i terminowej (np. w związku z ekoturystyką), a tym samym promując wspólną kulturę mobilności i chroniąc śro­ dowisko.
Podsumowując, poza pomysłami dotyczącymi ewentualnych konkretnych uzupełnień, ważne jest zapewnienie ciąg­ łości tego projektu pilotażowego, ponieważ proces polityki UE w zakresie zrównoważonej mobilności na obszarach wiejskich wciąż znajduje się na wczesnym etapie rozwoju.
Projekt pilotażowy będzie zatem nadal skupiał się na połą­ czeniu potrzeb w zakresie mobilności z już realizowanymi projektami, takimi jak „inteligentne wsie”, SMARTA i inne, a w szczególności będzie koncentrować się na potencjale odnowy obszarów wiejskich i oddalonych w okresie po pan­ demii COVID-19.
Jak już wspomniano, celem powinno być w dalszym ciągu analizowanie, w jaki sposób najlepiej zor­ ganizować i rozwijać obszary wiejskie za pomocą rozwiązań w zakresie mobilności, aby sprawnie i w sposób najbar­ dziej zrównoważony połączyć się z najbliższymi aglomeracjami miejskimi, a także z sąsiednimi wioskami.
W związku z tym, opierając się na sukcesie planów zrównoważonej mobilności miejskiej, można rozważyć podjęcie prac nad stworzeniem odpowiednika zintegrowanych planów zrównoważonej mobilności na obszarach wiejskich.