24.2.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
L 45/1415 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΆ ΣΧΈΔΙΑ
ΚΕΦΑΛΑΙΟ PP 02 — ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ (συνέχεια) PP 02 21
(συνέχεια)
PP 02 21 05
(συνέχεια) Ένα έτος από την έναρξη της πανδημίας της COVID-19, με όλες τις κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της, πέραν της καταστροφικής απώλειας ζωών, έχουν υπάρξει εμφανείς συνέπειες σε άλλες πτυχές της αγοράς εργασίας, με αποτέλεσμα την ανάδυση μιας εργασιακής νοοτροπίας που βασίζεται περισσότερο στην τηλεργασία.
Εάν διατηρηθούν ορισμένες πτυχές των μοτίβων τηλεργασίας, τόσο για τον δημόσιο όσο και για τον ιδιωτικό τομέα, πολλά άτομα και οικογένειες ενδέχεται να εξετάσουν το ενδεχόμενο να εγκατασταθούν σε αγροτικές περιοχές, προκειμένου να βρίσκονται σε ένα πιο ήρεμο και λιγότερο θορυβώδες περιβάλλον, με καλύτερη ποιότητα αέρα και περισσότερες ευκαιρίες επαφής με τη φύση.
Το κατά πόσον θα προβούν όντως σε αυτό το βήμα ενδέχεται να εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το εάν μπορεί να εξασφαλιστεί μια κινητικότητα που δεν θα εξαρτάται κατ’ ανάγκη από τη χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου για τη μετακίνηση σε αστικές περιοχές όταν αυτό είναι απαραίτητο για επαγγελματικούς λόγους και για την ικανοποίηση των αναγκών της καθημερινής ζωής στην περιοχή.
Το στοιχείο αυτό, μαζί με τις ήδη υφιστάμενες ανάγκες των ατόμων που ζουν ήδη σε αγροτικές περιοχές και τα οποία πρέπει να συνεχίσουν να εκτελούν τις υφιστάμενες οικονομικές δραστηριότητές τους μειώνοντας παράλληλα το αντίστοιχο αποτύπωμα άνθρακα, καθιστά αναγκαία την εξεύρεση πρόσθετων βιώσιμων λύσεων στο επίπεδο της υπαίθρου, με την αξιοποίηση και την περαιτέρω ανάπτυξη επιλογών έξυπνης και από κοινού κινητικότητας.
Οι λύσεις αυτές θα μπορούσαν επίσης να είναι εξαιρετικά χρήσιμες λόγω της διαρκώς αυξανόμενης ζήτησης για αγροτικό οικοτουρισμό, του οποίου ένα φυσικό στοιχείο είναι η χρήση του πλέον βιώσιμου τρόπου μετακίνησης για να φτάσει κανείς στον προορισμό και να μετακινηθεί εντός της περιοχής.
Έχοντας όλα αυτά υπόψη, είναι ζωτικής σημασίας, από την άποψη της δημόσιας πολιτικής, να υπάρχει επίγνωση του τρέχοντος σεναρίου και της διττής ευκαιρίας που αυτό αντιπροσωπεύει, αφενός να μετριαστεί ή ακόμη να αντιστραφεί η τρέχουσα τάση εγκατάλειψης της υπαίθρου, η οποία έχει επιδεινώσει τις εδαφικές ανισορροπίες μεταξύ των αστικών κόμβων και των απομακρυσμένων περιοχών, και αφετέρου να διασφαλιστεί ότι και ο τομέας των μεταφορών στην ύπαιθρο, ο οποίος σήμερα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα, θα συμβάλει κατά το μερίδιο που του αναλογεί στις προσπάθειες έγκαιρης μείωσης των εκπομπών που απαιτούνται από τον ευρωπαϊκό νόμο για το κλίμα.
Στο πλαίσιο αυτό, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι οι μεταφορές ευθύνονται για το ένα τέταρτο των συνολικών εκπομπών και στην πραγματικότητα αποτελούν τον βασικό τομέα που δεν έχει κατορθώσει να μειώσει τις εκπομπές αυτές κατά τις τελευταίες δεκαετίες, γεγονός που καθιστά ζωτικής σημασίας το σχέδιο σε καθεμία από τις συνιστώσες του, και ιδίως την προώθηση της αλλαγής του τρόπου εκτέλεσης των μεταφορών.
Ενώ εξακολουθούν να είναι απαραίτητοι οι διαρθρωτικοί στόχοι και οι συναφείς συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που προτείνονται στην αρχική πρόταση (δηλαδή αυξημένη διαθεσιμότητα δημόσιων συγκοινωνιών και προαστιακών γραμμών και συνδεσιμότητα με αυτές, καθώς και συντονισμένες συνεργατικές λύσεις για αυξημένη συχνότητα διέλευσης σε ορεινές περιοχές με διάσπαρτα χωριά, μεταξύ άλλων) και ιδίως η αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρει η ψηφιοποίηση και η επιδιωκόμενη ψηφιακή μετάβαση για τις διαδρομές από πόρτα σε πόρτα και τη βιώσιμη και έξυπνη κινητικότητα, για παράδειγμα όσον αφορά τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά ποδήλατα ή τον συνεπιβατισμό στο επίπεδο της υπαίθρου, η τελευταία αυτή δυνατότητα μπορεί επίσης να ενισχυθεί με ορισμένες δημιουργικές και απλές λύσεις, όπως η ευρύτερη διάδοση του προγράμματος που υποστηρίζεται από το LEADER για «παγκάκια συνεπιβατισμού» («Mitfahrerbänke» στα γερμανικά).
Πρόκειται όντως για απλά παγκάκια που σχεδιάζονται και τοποθετούνται με στρατηγικό τρόπο σε χωριά, ώστε να διευκολύνεται ο συνεπιβατισμός σε διαδρομές που σπανίως εξυπηρετούνται από τις δημόσιες συγκοινωνίες, με αποτέλεσμα να προσφέρονται τόσο δομικές όσο και στιγμιαίες λύσεις κινητικότητας (για παράδειγμα, σε σχέση με τον οικολογικό τουρισμό) και, ως εκ τούτου, να προάγεται μια νοοτροπία από κοινού κινητικότητας, η οποία συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος.
Συμπερασματικά, πέρα από τις ιδέες για τυχόν συγκεκριμένες προσθήκες, είναι σημαντικό να δοθεί συνέχεια σε αυτό το δοκιμαστικό σχέδιο, δεδομένου ότι η διαδικασία πολιτικής της ΕΕ για τη βιώσιμη κινητικότητα στις αγροτικές περιοχές βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης.
Ως εκ τούτου, το δοκιμαστικό σχέδιο θα συνεχίσει να εστιάζει στη διασύνδεση των αναγκών κινητικότητας με ήδη εκτελούμενα έργα, όπως τα «έξυπνα χωριά», το πρόγραμμα SMARTA και άλλα, και θα επικεντρωθεί ιδίως στις δυνατότητες ανάκαμψης των αγροτικών και απομακρυσμένων περιοχών κατά την περίοδο μετά την πανδημία της COVID-19.
Όπως προαναφέρθηκε, θα πρέπει να συνεχίσει να εξετάζει με ποιον τρόπο μπορούν να οργανωθούν και αναπτυχθούν καλύτερα οι αγροτικές περιοχές με λύσεις κινητικότητας που θα εξασφαλίζουν την ομαλή και όσο το δυνατόν πιο βιώσιμη σύνδεσή τους με τα πλησιέστερα αστικά συγκροτήματα καθώς και με γειτονικά χωριά.
Στο πλαίσιο αυτό, με βάση την επιτυχία των Σχεδίων Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) στο αστικό περιβάλλον, θα μπορούσε να εξεταστεί το ενδεχόμενο να εκπονηθούν για την ύπαιθρο αντίστοιχα ολοκληρωμένα σχέδια βιώσιμης αγροτικής κινητικότητας.