L 37/36
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
18.2.2022
Griekenland voornemens het herstel te blijven ondersteunen door van de herstel- en veerkrachtfaciliteit gebruik te maken om bijkomende investeringen te financieren.
Zoals aanbevolen door de Raad, is Griekenland ook voornemens de nationaal gefinancierde investeringen te behouden.
De Commissie tekende aan dat, gezien de omvang van de Griekse staatsschuld en de grote uitdagingen op het gebied van schuldhoudbaarheid op middellange termijn die er al vóór de uitbraak van de COVID-19-pandemie waren, het bij het nemen van flankerende begrotings­ maatregelen belangrijk is een prudent begrotingsbeleid te blijven voeren om houdbare overheidsfinanciën op middellange termijn te garanderen.
Ook herhaalde de Commissie het belang van de samenstelling van de overheids­ financiën en de kwaliteit van begrotingsmaatregelen.
(9)
Sinds het begin van de pandemie is Griekenland aanwezig gebleven op de obligatiemarkten en heeft het zijn financieringsplannen voor 2021 meer dan waargemaakt, met 14 miljard EUR die op de open markt is opgehaald.
De kredietrating van de Griekse overheid is in 2021 ondanks de pandemie verder verbeterd, waardoor de afstand tot de rating “investeringswaardig” verkleinde.
De huidige gunstige financieringsvoorwaarden worden geschraagd door liquiditeitsmaatregelen die op het Europese niveau zijn overeengekomen, zoals het pandemie-noodaankoop­ programma (PEPP) van de Europese Centrale Bank.
Op basis van de schuldhoudbaarheidsanalyse in het twaalfde verscherpt-toezichtverslag zouden de brutofinancieringsbehoeften van de overheid op korte termijn groot blijven, vooral door het verwachte hoge primaire tekort voor 2021 en 2022 en de inboeking van de financiële stromen in het kader van de in het herstel- en veerkrachtplan gepresenteerde leningfaciliteit, al zou de grotere financierings­ behoefte van die faciliteit worden gedekt door de uitkering van de lening van de herstel- en veerkrachtfaciliteit.
In de jaren nadien zouden de financieringsbehoeften bescheiden zijn en tot en met 2030 onder 15 % van het bbp blijven.
Griekenland houdt nog steeds een grote kasbuffer aan, hetgeen het land tegen fluctuaties op korte termijn beschermt.
(10)
De Griekse banksector is sinds het einde van het programma van het Europees stabiliteitsmechanisme stabieler geworden en is nu beter bestand tegen schokken, maar risico’s uit het verleden en aanzienlijke onderliggende kwetsbare punten blijven bestaan.
Deze zijn nog aangescherpt door de negatieve impact van de uitbraak van het coronavirus.
Deposito’s zijn gestaag blijven aangroeien en banken houden afdoende liquiditeit aan, waarbij zij profiteren van accommoderende monetaire beleidsvoorwaarden.
Het percentage niet-renderende leningen in de banksector is sterk afgenomen tot 15 % in september 2021 — tegenover 40,6 % in december 2019 (10) — vooral dankzij een reeks securitisaties met steun van de Hercules-regeling voor de structurering van activa.
Verdere transacties die in het kader van die regeling gepland staan, zouden de Griekse banken verder moeten ondersteunen bij hun inspanningen om het percentage niet-renderende leningen in 2022 terug te brengen tot onder 10 %, hetgeen echter nog steeds boven het EU-gemiddelde ligt.
Het risico van een aanzienlijk negatief effect op de activakwaliteit na het aflopen van de maatregelen inzake aflospauzes, is tot dusver nog geen werkelijkheid geworden.
Toch blijven er neerwaartse risico’s bestaan, die zich in 2022 zouden kunnen voordoen wanneer de resterende programma’s voor overheidssteun worden opgeheven.
De capaciteit van zowel huishoudens als nietfinanciële vennootschappen om schulden terug te betalen blijft laag, terwijl de onderontwikkelde kapitaalmarkt de toegang van bedrijven tot alternatieve financieringsbronnen beperkt.
De securitisaties van niet-renderende leningen leiden tot een toegenomen behoefte aan voorzieningen, die weliswaar op de winstgevendheid van banken en hun kapitaalposities op korte termijn drukken, maar die banken ook in staat zullen stellen op termijn hun risicokosten te beperken en op hun balans ruimte te creëren voor nieuwe leningen.
De vervlechting tussen overheid en banken nam tijdens de pandemiecrisis nog toe en de algemene kwaliteit van het kapitaal van banken blijft zwak, al hebben er in 2021 succesvolle acties plaatsgevonden om het kapitaal te versterken.
De autoriteiten blijven gecommitteerd aan relevante hervormingen van de financiële sector, zoals het daadwerkelijke functioneren van het nieuwe insolventiekader, dat in juni 2021 in werking is getreden en nu door de nodige elektronische infrastructuur wordt ondersteund.
Ook de recente goedkeuring van een uitgebreide herziening van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering zou de handhavingsprocedures doeltreffender moeten maken, onder meer door de organisatie van elektronische veilingen, terwijl werkzaamheden lopen om de functionaliteit van het platform voor elektronische veilingen te verbeteren en de achterstand bij zaken van insolventies van huishoudens en uitgewonnen staatsgaranties volledig weg te werken.
Het effect van deze hervormingen zal afhangen van de snelheid en doeltreffendheid waarmee deze worden uitgevoerd, maar het is positief dat het proces voor de inning van schulden opnieuw op gang is gekomen, nadat de gerechtelijke procedures door de pandemie verstoord geraakt waren.
(11)
Voorts hebben de autoriteiten in het kader van het verscherpt toezicht een aantal andere belangrijke hervormingen goedgekeurd die van belang zijn om de dieperliggende oorzaken van de economische moeilijkheden van Griekenland aan te pakken, ondanks vertragingen op bepaalde terreinen, deels door uitdagingen ontstaan door de voortdurende pandemie en, meer recent, de natuurbranden in de zomer van 2021.
Met name hebben de autoriteiten een salarishervorming goedgekeurd voor de Belastingdienst, waardoor deze gekwalificeerde medewerkers kan aantrekken en behouden, of ook nog hervormingen in het beheer van de overheidsfinanciën die de boekhoudsystemen en de monitoringsystemen voor kasstromen moeten verbeteren.
Voorts hebben de autoriteiten het aandeel gecentraliseerde aanbestedingen voor zorguitgaven aanzienlijk verhoogd en blijven zij bij zorgverstrekkers ook bedragen terugvorderen die de bij wet vastgelegde uitgaveplafonds overschrijden.
Ook hebben zij de uitrol van het sociaal solidariteitsinkomen (KEA) voltooid en hebben zij de subsidieregeling voor lokaal openbaar vervoer doorgelicht.
Deze maatregelen zouden de efficiëntie van overheidsuitgaven en de inning van
(10) Bron: Bank of Greece, meting op individueel niveau.