L 37/36
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
18.2.2022
σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις.
Όπως συνέστησε το Συμβούλιο, η Ελλάδα σχεδιάζει επίσης να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις.
Η Επιτροπή επισήμανε ότι, δεδομένου του επιπέδου του δημόσιου χρέους της Ελλάδας και των σοβαρών προκλήσεων βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα πριν από την έξαρση της πανδημίας της COVID-19, κατά τη λήψη υποστηρικτικών δημοσιονομικών μέτρων, είναι σημαντικό η Ελλάδα να διατηρήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική προκειμένου να διασφαλίσει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μεσοπρόθεσμα.
Η Επιτροπή υπενθύμισε επίσης τη σημασία της σύνθεσης των δημόσιων οικονομικών και της ποιότητας των δημοσιονομικών μέτρων.
(9)
Από την έναρξη της πανδημίας, η Ελλάδα διατήρησε την παρουσία της στις αγορές ομολόγων και υπερκάλυψε το σχέδιο χρηματοδότησής της το 2021, συγκεντρώνοντας 14 δισεκατ.
EUR από την ανοικτή αγορά.
Η πιστοληπτική αξιολόγηση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας εξακολούθησε να βελτιώνεται το 2021 παρά την πανδημία, μειώνοντας περαιτέρω την απόστασή της από την επενδυτική βαθμίδα.
Οι τρέχοντες ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης υποστηρίζονται από μέτρα ρευστότητας που έχουν συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του έκτακτου προγράμματος αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Με βάση την ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους που παρουσιάζεται στη 12η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας, οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνουν αυξημένες βραχυπρόθεσμα, κυρίως λόγω του υψηλού πρωτογενούς ελλείμματος που προβλέπεται για το 2021 και το 2022 και της καταγραφής των χρηματοοικονομικών ροών στο πλαίσιο της δανειακής διευκόλυνσης που παρουσιάζεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, παρόλο που η πρόσθετη χρηματοδοτική ανάγκη για την εν λόγω διευκόλυνση αναμένεται να καλυφθεί από την εκταμίευση του δανείου δυνάμει του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.
Τα επόμενα έτη, οι χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να είναι μέτριες και να παραμείνουν κάτω από το 15 % του ΑΕΠ έως το 2030.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί υψηλό ταμειακό απόθεμα ασφαλείας, το οποίο προστατεύει την Ελλάδα από βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις.
(10)
Ο ελληνικός τραπεζικός τομέας έχει καταστεί πιο σταθερός και ανθεκτικός σε κλυδωνισμούς αφότου ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, αλλά παραμένουν οι κίνδυνοι που κληροδοτήθηκαν, καθώς και σημαντικοί υποκείμενοι παράγοντες ευπάθειας, οι οποίοι ενισχύονται από τον αρνητικό αντίκτυπο της έξαρσης του κορονοϊού.
Οι καταθέσεις εξακολουθούν να αυξάνονται σταθερά και οι τράπεζες διατηρούν επαρκή ρευστότητα, αξιοποιώντας τις ευνοϊκές συνθήκες νομισματικής πολιτικής.
Το ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα μειώθηκε σημαντικά στο 15 % τον Σεπτέμβριο του 2021 από 40,6 % τον Δεκέμβριο του 2019 (10), κυρίως λόγω διαφόρων τιτλοποιήσεων που υποστηρίζονται από το καθεστώς προστασίας περιουσιακών στοιχείων «Ηρακλής».
Περαιτέρω προγραμματισμένες συναλλαγές στο πλαίσιο του καθεστώτος αναμένεται να εξακολουθήσουν να στηρίζουν τις ελληνικές τράπεζες στην προσπάθειά τους να καταγράψουν μονοψήφια ποσοστά μη εξυπηρετούμενων δανείων το 2022, τα οποία ωστόσο παραμένουν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Δεν έχει πραγματωθεί μέχρι στιγμής ο κίνδυνος σημαντικών δυσμενών επιπτώσεων στην ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων μετά τη λήξη των μέτρων για τα χρεοστάσια.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων παραμένουν και θα μπορούσαν να πραγματωθούν το 2022 μετά την άρση των υπόλοιπων προγραμμάτων κρατικής στήριξης.
Η ικανότητα αποπληρωμής του χρέους τόσο των νοικοκυριών όσο και των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών παραμένει χαμηλή, ενώ η ανεπαρκώς ανεπτυγμένη αγορά κεφαλαίων περιορίζει την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε άλλους τρόπους χρηματοδότησης πλην του δανεισμού.
Οι τιτλοποιήσεις μη εξυπηρετούμενων δανείων έχουν ως αποτέλεσμα αυξημένες ανάγκες προβλέψεων, οι οποίες επηρεάζουν αρνητικά την κερδοφορία των τραπεζών και τις κεφαλαιακές τους θέσεις βραχυπρόθεσμα, αλλά επιτρέπουν στις τράπεζες να μειώσουν το κόστος κινδύνου στο μέλλον και να απελευθερώσουν χώρο στους ισολογισμούς τους για νέα δάνεια.
Το δίπολο κρατώντραπεζών ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας και η συνολική ποιότητα των κεφαλαίων των τραπεζών παραμένει χαμηλή, αλλά το 2021 πραγματοποιήθηκαν επιτυχείς δράσεις ενίσχυσης του κεφαλαίου.
Οι αρχές παραμένουν προσηλωμένες στην υλοποίηση σχετικών μεταρρυθμίσεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα, όπως η αποτελεσματική λειτουργία του νέου πλαισίου αφερεγγυότητας, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2021 και πλέον υποστηρίζεται από τη σχετική ηλεκτρονική υποδομή.
Με την πρόσφατη έγκριση εκτενούς αναθεώρησης του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αναμένεται επίσης να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης, συμπεριλαμβανομένης της διεξαγωγής ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, ενώ συνεχίζονται οι εργασίες για την ενίσχυση της λειτουργικότητας της πλατφόρμας ηλεκτρονικών πλειστηριασμών και για την ολοκλήρωση της εκκαθάρισης των συσσωρευμένων εκκρεμών υποθέσεων αφερεγγυότητας νοικοκυριών και των κρατικών εγγυήσεων που έχουν καταπέσει.
Ο αντίκτυπος των εν λόγω μεταρρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίησή τους, αλλά είναι θετικό το γεγονός ότι η διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης για την είσπραξη οφειλών έχει εκκινήσει εκ νέου, μετά τις διαταραχές στις δικαστικές διαδικασίες λόγω της πανδημίας.
(11)
Επιπλέον, οι αρχές ενέκριναν ορισμένες άλλες βασικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας, οι οποίες είναι σημαντικές για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων των οικονομικών δυσκολιών της Ελλάδας, παρά τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν σε ορισμένους τομείς, εν μέρει λόγω των προκλήσεων που δημιουργήθηκαν από τη συνεχιζόμενη πανδημία και, πιο πρόσφατα, τις δασικές πυρκαγιές το καλοκαίρι του 2021.
Ειδικότερα, οι αρχές ενέκριναν μισθολογική μεταρρύθμιση για την Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία θα της επιτρέψει να προσελκύσει και να διατηρήσει ειδικευμένο προσωπικό, καθώς και μεταρρυθμίσεις στη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών, οι οποίες θα βελτιώσουν το λογιστικό σύστημα και το σύστημα παρακολούθησης των ταμειακών ροών.
Οι αρχές αύξησαν περαιτέρω σημαντικά το μερίδιο των κεντρικών δημόσιων συμβάσεων για αγορές στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και εξακολουθούν να ανακτούν από τους παρόχους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης τυχόν υπερβολικές δαπάνες που υπερβαίνουν τα νομοθετικά καθορισμένα όρια δαπανών.
Ολοκλήρωσαν επίσης την εφαρμογή του προγράμματος
(10) Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος, μετρήσεις σε επίπεδο μεμονωμένων επιχειρήσεων.