C 498/46
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
30.12.2022
12.
Podkreśla skuteczność polityki spójności w stawianiu czoła kryzysowi związanemu z pandemią COVID-19, w szczególności dzięki środkom elastyczności wprowadzonym od kwietnia 2020 r. (dwa pakiety dotyczące inicjatywy inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa (CRII)). 13.
Uważa jednak, że zasadnicze znaczenie ma utrzymanie ukierunkowania polityki spójności na wzmacnianie spójności terytorialnej, gospodarczej i społecznej w Europie.
Definicja idei „nie szkodzić spójności” 14.
Dostrzega szanse, jakie oferuje wprowadzenie nowej koncepcji w sprawozdaniu na temat spójności, która miałaby na celu rozszerzenie całościowego podejścia do polityki spójności na każdą europejską politykę publiczną mającą wpływ terytorialny. 15.
Podkreśla, że koncepcja ta w pełni wspiera inicjatywę Europejskiego Komitetu Regionów mającą na celu wykazanie roli spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej jako podstawowej wartości Unii Europejskiej. 16.
Uważa, że koncepcja ta mogłaby umożliwić uwzględnienie w każdej europejskiej polityce różnorodności realiów regionalnych w Unii Europejskiej, a przez to zwiększyłaby skuteczność tych polityk i pozwoliła lepiej unaocznić obywatelom działania UE. 17.
Sprzeciwia się niemniej niezwykle restrykcyjnej interpretacji tej koncepcji, zgodnie z którą miałaby ona zastosowanie wyłącznie na poziomie programów operacyjnych, a nawet nie na poziomie umowy partnerstwa.
Zwraca się do Komisji Europejskiej, by zasada „nie szkodzić spójności” miała zastosowanie do wszystkich europejskich obszarów polityki, co pozwoli ograniczyć niekorzystne dla spójności skutki niektórych europejskich strategii politycznych lub programów. 18.
W szczególności popiera wspomnianą w raporcie potrzebę wspierania spójności w Europie za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF). 19.
Apeluje do państw członkowskich i Komisji Europejskiej, by w Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) i w instrumencie, który ewentualnie go zastąpi, bezpośrednio uwzględnić podejście do polityki spójności oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów i partnerstwie. 20.
Podkreśla ponadto potrzebę lepszego dostosowania i zwiększenia synergii między polityką spójności a programem „Horyzont Europa” w celu wzmocnienia innowacji we wszystkich regionach europejskich z myślą o rozwijaniu zdolności regionów w zakresie badań naukowych i innowacji, co pozwala UE na konkurowanie na skalę globalną poprzez inwestowanie w doskonałość regionalną i może stworzyć rozwiązanie dla problemu „pułapki rozwojowej” regionów o średnich dochodach. 21.
Przypomina w związku z tym, że ważne jest, aby regiony, które znajdują się w pułapce rozwojowej regionów o średnich dochodach, otrzymały specjalne wsparcie albo z uwagi na przynależność do kategorii regionów pośrednich, albo poprzez łatwiejszy dostęp do instrumentów współpracy terytorialnej w dziedzinie innowacji. 22.
Wzywa do konsolidacji podejścia opartego na strategii inteligentnej specjalizacji w celu wzmocnienia konkurencyjności i ekosystemu innowacji w oparciu o strategie ukierunkowane na konkretny obszar i wzmocnioną współpracę terytorialną. 23.
Apeluje do Komisji Europejskiej, by zdefiniowała pojęcie „nie szkodzić spójności” i by stworzyła na jego bazie prawdziwy mechanizm pozwalający ocenić wpływ polityk europejskich na spójność w Europie.
Proponuje, by włączyć do tego mechanizmu weryfikację wpływu polityki na rozwój obszarów wiejskich przewidzianą w komunikacie w sprawie długoterminowej wizji obszarów wiejskich UE w celu uwzględnienia specyfiki tych obszarów.
Wzywa Komisję Europejską do opracowania szczegółowych wytycznych dotyczących praktycznego wdrażania tej koncepcji, w tym za pośrednictwem aktu ustawodawczego, po konsultacji z Europejskim Komitetem Regionów.
Polityka spójności jako centralny element długoterminowej strategii europejskiej 24.
Przypomina, że polityka spójności, chociaż jest niezbędna dla realizacji Europejskiego Zielonego Ładu i Europejskiego filaru praw socjalnych, nie jest częścią długoterminowej strategii europejskiej jako takiej, w przeciwieństwie do polityki spójności na lata 2014–2020, która była bezpośrednio wpisana w dążenia do realizacji celów strategii „Europa 2020”.